Categorie archief: nederlandse taal

WAT VIND JE OP DEZE BLOG?

.
Ondanks regelmatige controle komt het voor dat bepaalde links niet werken. Waarschuw me s.v.p.     pieterhawitvliet voeg toe apenstaartje gmail punt com

.
VRIJESCHOOL in beeld: bordtekeningen; schilderingen, tekeningen, transparanten enz.
voor klas 1 t/m 7; jaarfeesten; jaartafels

U vindt via onderstaande rubrieken de weg naar meer dan 1775 artikelen

RUDOLF STEINER
alle artikelen
wat zegt hij over——
waar vind je Steiner over pedagogie(k) en vrijeschool–
een verkenning van zijn ‘Algemene menskunde’


AARDRIJKSKUNDE
alle artikelen

BESPREKING VAN KINDERBOEKEN
alle auteurs
alle boeken

DIERKUNDE
alle artikelen

GESCHIEDENIS
alle artikelen

GETUIGSCHRIFT
alle artikelen

GODSDIENST zie RELIGIE

GYMNASTIEK
vijfkamp(1)
vijfkamp (2)

bewegen in de klas
L.L.. Oosterom over: beweging tussen persoon en wereld; kind leert bewegend de wereld kennen;

HANDENARBEID
alle artikelen

HEEMKUNDE
alle artikelen

JAARFEESTEN
alle artikelen

KINDERBESPREKING
alle artikelen

KLASSEN alle artikelen:
peuters/kleutersklas 1;  klas 2; klas 3; klas 4; klas 5; klas 6; klas 7;  klas 8         (rest volgt – via zoekbalk vind je ook de andere klassen: 9 t/m 11)   klas 11

KERSTSPELEN
Alle artikelen

LEERPROBLEMEN
alle artikelen

LEZEN-SCHRIJVEN
alle artikelen

LINKS
Naar andere websites en blogs met vrijeschoolachtergronden; vakken; lesvoorbeelden enz

MEETKUNDE
alle artikelen

MENSKUNDE EN PEDAGOGIE
Alle artikelen

MINERALOGIE
alle artikelen

MUZIEK
mens en muziek
blokfluit spelen
over het aanleren van het notenschrift

NATUURKUNDE
alle artikelen

NEDERLANDSE TAAL
alle artikelen

NIET-NEDERLANDSE TALEN
alle artikelen

ONTWIKKELINGSFASEN
alle artikelen

OPSPATTEND GRIND
alle artikelen

OPVOEDINGSVRAGEN
alle artikelen

PLANTKUNDE
alle artikelen

REKENEN
alle artikelen

RELIGIE
Religieus onderwijs
vensteruur

REMEDIAL TEACHING
[1]  [2]

SCHEIKUNDE
klas 7

SCHRIJVEN – LEZEN
alle artikelen

SOCIALE DRIEGELEDING
alle artikelen
hierbij ook: vrijeschool en vrijheid van onderwijs

SPEL
alle artikelen

SPRAAK
spraakoefeningen
spraak/spreektherapie [1]    [2

STERRENKUNDE
klas 7

TEKENEN
zwart/wit [2-1]
over arceren
[2-2]
over arceren met kleur; verschil met zwart/wit
voorbeelden
In klas 6
In klas 7

VERTELSTOF
alle artikelen

VOEDINGSLEER
7e klas: alle artikelen

VORMTEKENEN
via de blog van Madelief Weideveld

VRIJESCHOOL
uitgangspunten

de ochtendspreuk [1]      [2]     [3]

bewegen in de klas
In de vrijeschool Den Haag wordt op een bijzondere manier bewogen.

bewegen in de klas
L.L.. Oosterom over: beweging tussen persoon en wereld; kind leert bewegend de wereld kennen; sport

Vrijeschool en vrijheid van onderwijsalle artikelen
zie ook: sociale driegeleding

vrijeschool en antroposofie – is de vrijeschool een antroposofische school?
alle artikelen

 

EN VERDER:
burnt out
Aart van der Stel over: waarom raakt iemand ‘burnt out’; je eigen rol en hoe gaan de anderen met je om; binnen-buiten; gezond-ziek

met vreugde in het nu aanwezig zijn
‘anti’- burn-out

geschiedenis van het Nederlandse onderwijs, een kleine schets


karakteriseren i.p.v. definiëren

lichaamsoriëntatie

(school)gebouw
organische bouw [1]     [2-1]    [2-2]

 

In de trein
onderwijzer Wilkeshuis over een paar ‘vrijeschoolkinderen’ in de trein

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

..

VRIJESCHOOL – Kinderboekbespreking (32)

.

Er zijn heel veel kinderboeken.
Ze zijn en worden door allerlei recensenten besproken. Die hebben allemaal een opvatting of een boek mooi, goed, enz. is.

Er staan vaak illustraties in. Ook die worden mooi, dan wel minder mooi of zelfs lelijk gevonden. Maar hoe geldig zijn deze criteria. Smaken verschillen en als ze opvoedkundig beoordeeld worden, spelen allerlei mensbeelden, bewust of onbewust, ook hun rol.

De kinderen zelf vormen de grootste maatstaf. Als een boek telkens voorgelezen en of bekeken moet worden; als het ‘met rode oortjes’ wordt gelezen, verslonden, zelfs, dan weet je dat de schrijver of illustrator een snaar heeft weten te raken die nog lang naklinkt. Ook de kinderen hebben een smaak en het ene zal dit, het andere dat boek fijner vinden.

In de artikelenreeks ‘Kinderboekbespreking’ op deze blog zal er een aantal de revue passeren.

Klank, beweging, oriëntatie in de ruimte, taal en tasten -het is een greep uit de schat aan ontwikkelingsmogelijkheden die kinderrijmpjes in zich bergen. En dan met name die waarin ledematen, handjes en voetjes volop meedoen.

.

Amalia Baracs, Weleda Puur Kind, lente 2002, nr 9
.

Klank, beweging, oriëntatie in de ruimte, taal en tasten -het is een greep uit de schat aan ontwikkelingsmogelijkheden die kinderrijmpjes in zich bergen. En dan met name die waarin ledematen, handjes en voetjes volop meedoen.

Het eerste moment waarop je de aanstekelijke uitwerking van kinderversjes kunt beleven is als je baby net kan zitten, met een eenvoudig liedje als ‘Klap eens in je handjes, blij, blij, blij’. Eerst houd je zijn handjes nog vast en laat hem merken hoe het is als die tegen elkaar aan klappen. Je brengt zijn armpjes naar boven en met allebei zijn handjes laat je hem zijn ‘boze bolletje’ aftasten. Al snel zal hij bij de eerste tonen van het versje zelf enthousiast en – zoals je baby natuurlijk ook wel merkt – onder grote bijval van de omstanders zijn handjes tegen elkaar klappen en naar zijn hoofdje brengen. Een volgende stap vormen rijmpjes als:

Duimelot is in het water gevallen,
Likkepot heeft hem eruit gehaald,
Lange Jaap heeft hem thuis gebracht,
Ringeling heeft hem in bed gelegd
En het kleine pinkje heeft alles tegen moeder gezegd

Daarbij krijgen alle vingertjes (of teentjes) een beurt. En ten slotte zijn er de versjes waarbij handen en vingers op ingenieuze manier in elkaar strengelen om er een klingelend klokje, een bootje, vogelhuisje of vlinder uit te voorschijn te toveren. Vooral de wat oudere kleuters kunnen met hun vingers feilloos ingewikkelde vormen maken waar je als volwassene echt eerst even stiekem op moet oefenen. Tot je schrik merk je dan nogal eens hoe moeilijk het is om te voelen wat je vingers doen.

Misschien minder praktisch dan ‘Spelen met de vingers’, maar wel heel fraai uitgegeven is het boek Kinderrijmpjes. Bij de tijdloos mooie aquarellen uit Beatrix Potters dierenboekjes zijn rijmpjes en raadsels gekozen waar ze zelf als kind dol op was.

Kinderrijmpjes

Beatrix Potter

 

Boek

 

Kinderboekbesprekingalle titels

Kinderboekbesprekingalle auteurs

.

1930

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.

 

 

 

VRIJESCHOOL – Kinderboekbespreking (31)

.

Er zijn heel veel kinderboeken.
Ze zijn en worden door allerlei recensenten besproken. Die hebben allemaal een opvatting of een boek mooi, goed, enz. is.
Er staan vaak illustraties in. Ook die worden mooi, dan wel minder mooi of zelfs lelijk gevonden. Maar hoe geldig zijn deze criteria. Smaken verschillen en als ze opvoedkundig beoordeeld worden, spelen allerlei mensbeelden, bewust of onbewust, ook hun rol.
De kinderen zelf vormen de grootste maatstaf. Als een boek telkens voorgelezen en of bekeken moet worden; als het ‘met rode oortjes’ wordt gelezen, verslonden, zelfs, dan weet je dat de schrijver of illustrator een snaar heeft weten te raken die nog lang naklinkt. Ook de kinderen hebben een smaak en het ene zal dit, het andere dat boek fijner vinden.
In de artikelenreeks ‘Kinderboekbespreking’ op deze blog zal er een aantal de revue passeren.

Nu de avonden langer worden, het licht eerder aangaat en storm of regen je soms al wat langer binnenhouden, pak je vaker een boek om samen met je kind te lezen en te bekijken. Kinderboekhandelaar Inge Ebbinge over haar favoriete nieuwe kinderboeken.

Inge Ebbinge in Weleda Puur Kind, herfst 2003, nr.12
.

Een fijne nieuwe verhalenbundel ten slotte is Chelm is overal. Deze joodse sprookjes en vertellingen geven een vrolijk en positief beeld van de mensheid en brengen je in een lichte stemming. Veel grappen en absurde logica, met een ondertoon van wijsheid. De vrolijke, warme illustraties in zwart-wit passen prima bij de verhalen.

De raadsleden bleven maar nadenken over dat ene, lastige probleem: de armoedige toestand van Chelm. Wat viel daar aan te doen? Op een dag kondigde rabbi Ezel aan dat hij een lezing over dit onderwerp zou houden in het leerhuis.

‘Ik wil graag vier belangrijke punten inzake deze armoedige kwestie met jullie bespreken’, sprak de rabbi plechtig. ‘Het eerste waar ik het over wil hebben, dat weet ik, maar is jullie onbekend. Het tweede weten jullie allemaal, maar daar weet ik weer niks van. Van het derde punt weten we allebei even weinig en het vierde kennen we allen even goed.’

Alle raadsleden zetten grote ogen op na deze geheimzinnige woorden en rabbi Ezel las de verwarring op hun gezichten.

Meer te lezen

Chelm is overal

Gottfrid van Eck
Ill. Heleen Breedveld

Boek

alle leeftijden

Kinderboekbesprekingalle titels

Kinderboekbesprekingalle auteurs

.

1926

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.

VRIJESCHOOL – Kinderboekbespreking (30)

.

Er zijn heel veel kinderboeken.
Ze zijn en worden door allerlei recensenten besproken. Die hebben allemaal een opvatting of een boek mooi, goed, enz. is.
Er staan vaak illustraties in. Ook die worden mooi, dan wel minder mooi of zelfs lelijk gevonden. Maar hoe geldig zijn deze criteria. Smaken verschillen en als ze opvoedkundig beoordeeld worden, spelen allerlei mensbeelden, bewust of onbewust, ook hun rol.
De kinderen zelf vormen de grootste maatstaf. Als een boek telkens voorgelezen en of bekeken moet worden; als het ‘met rode oortjes’ wordt gelezen, verslonden, zelfs, dan weet je dat de schrijver of illustrator een snaar heeft weten te raken die nog lang naklinkt. Ook de kinderen hebben een smaak en het ene zal dit, het andere dat boek fijner vinden.
In de artikelenreeks ‘Kinderboekbespreking’ op deze blog zal er een aantal de revue passeren.

Nu de avonden langer worden, het licht eerder aangaat en storm of regen je soms al wat langer binnenhouden, pak je vaker een boek om samen met je kind te lezen en te bekijken. Kinderboekhandelaar Inge Ebbinge over haar favoriete nieuwe kinderboeken.
.

Inge Ebbinge in Weleda Puur Kind, herfst 2003, nr.12
.

De meeste kleuters ‘helpen’ volwassenen graag bij allerlei karweitjes. Maar hun zorgzaamheid wordt vooral gewekt door dieren, zeker als die ziek of zielig zijn. Een bijzonder boek over dit thema voor kleuters vanaf een jaar of vier is De olifant van de keizer. Dit verhaal speelt in China, waar een rijk, verwend 
jongetje gegrepen wordt door het droeve lot van een olifant. Sinds de dood van de keizer is diens olifant geheel van slag. Sing Lo wendt al zijn kracht en slimheid aan om de olifant weer te laten eten en slapen. Ontroerend is het te zien hoe het enorme olifantenlijf door de knieën zakt en eindelijk gaat liggen op het zachte, geel-zijden kussen dat hij had gevraagd. Als Sing Lo hem dan ook nog even achter zijn oor krabbelt, is het helemaal goed. Hoe herkenbaar zijn zulke slaaprituelen! De illustraties hebben een oosters tintje, zijn fijn en kleurig getekend en op elke pagina is werkelijk van alles te zien.

Diana Reynolds Roome
Ill. Jude Daly

Boek

vanaf 4 jr.

 

Kinderboekbesprekingalle titels

Kinderboekbesprekingalle auteurs

.

1924

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.

 

VRIJESCHOOL – Kinderboekbespreking (29)

.

Er zijn heel veel kinderboeken.
Ze zijn en worden door allerlei recensenten besproken. Die hebben allemaal een opvatting of een boek mooi, goed, enz. is.
Er staan vaak illustraties in. Ook die worden mooi, dan wel minder mooi of zelfs lelijk gevonden. Maar hoe geldig zijn deze criteria. Smaken verschillen en als ze opvoedkundig beoordeeld worden, spelen allerlei mensbeelden, bewust of onbewust, ook hun rol.
De kinderen zelf vormen de grootste maatstaf. Als een boek telkens voorgelezen en of bekeken moet worden; als het ‘met rode oortjes’ wordt gelezen, verslonden, zelfs, dan weet je dat de schrijver of illustrator een snaar heeft weten te raken die nog lang naklinkt. Ook de kinderen hebben een smaak en het ene zal dit, het andere dat boek fijner vinden.
In de artikelenreeks ‘Kinderboekbespreking’ op deze blog zal er een aantal de revue passeren.

Nu de avonden langer worden, het licht eerder aangaat en storm of regen je soms al wat langer binnenhouden, pak je vaker een boek om samen met je kind te lezen en te bekijken. Kinderboekhandelaar Inge Ebbinge over haar favoriete nieuwe kinderboeken.

Inge Ebbinge in Weleda Puur Kind, herfst 2003, nr.12

De echte durfal, die er niet eens bij stil staat dat je ergens moed voor zou moeten verzamelen, zal zich helemaal kunnen vinden in Lotta kan al fietsen.
Lotta is een wildebras, ondeugend, maakt de nodige brokken. Ze is de jongste in het gezin en zou dolgraag kunnen fietsen. Ze bluft er op los en neemt zelfs stiekem de fiets van haar veel te lieve buurvrouw, waarmee ze dan prompt een flinke smak maakt. In dit vrolijke prentenboek voor de zesplussers ligt veel nadruk op de sociale omgeving: gezin, buren, school, straat. Een ouderwets Astrid Lindgren-verhaal met kleurrijke tekeningen van Non Wikland.

Lotta kan al fietsen

Astrid Lidgren
Ill. Non Wikland

Boek

Rond 6jr

.

Kinderboekbesprekingalle titels

Kinderboekbesprekingalle auteurs

.

1920

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.

 

VRIJESCHOOL – Taal – communicatie

.

Over taal als communicatie zin vele publicaties verschenen na even zoveel studies.
Vaak wordt daarbij een uitsrapje gemaakt naar het dierenrijk: ook dieren zouden onderling communiceren; zelfs planten.

Al naar gelang de menskundige/wetenschappelijke opvattingen van de onderzoekers, wordt de communicatie tussen mensen d.m.v . taal al dan niet hoger aangeslagen, soms wordt er beweerd dat er nauwelijks verschil is en ‘dat de mens – als hoger dier – toch niet zoveel verschilt van dat andere dier.’

In Trouw (1 juli 2019verschenen in de rubriek ‘taal’ tw2ee bijdragen van P.A. Coppens met de titel: “Waarom taal het enige communicatiemiddel is.

Taal is het enige communicatiemiddel dat we hebben. Als ik dat in gezelschap beweer, is er altijd wel iemand die begint over plaatjes die meer kunnen vertellen dan duizend woorden, over gelaatsuitdrukkingen en lichaamstaal, of over leeuwen die met geursporen allerlei informatie over zichzelf aan andere leeuwen kunnen communiceren. Toch lijkt me dit allemaal te zeer opgerekt voor het begrip ‘communicatie’.

Natuurlijk kan een beeld, of je voorkomen, of zelfs je geur voor iemand anders een zekere betekenis krijgen of een emotie teweegbrengen, maar om van een echt communicatiemiddel te spreken zou de zender daar toch enige systematische controle over moeten kunnen uitoefenen.

Het lijkt me sterk dat een leeuw enige controle heeft over de samenstelling van zijn urine, en ook op de betekenis van gelaatsuitdrukkingen heb je maar in zeer beperkte mate invloed. Probeer maar eens boos te kijken, en als iemand dat niet snapt dit met een andere gelaatsuitdrukking te herstellen.

Het plaatje dat duizend woorden zou vertegenwoordigen, is misschien wel de hardnekkigste mythe. Allen die daarin geloven zou ik willen uitdagen om mij in een plaatje te vertellen dat ze het ontbijt gisteren heel lekker vonden maar eergisteren niet. En als een of andere geniale artiest daarin slaagt, probeer het plaatje dan eens te veranderen in een beleefd plaatje.

Bedenk daarna nog maar eens hoe gemakkelijk het is om dat in taal uit te drukken. Al die zogenaamd rijke communicatiemiddelen vallen vrijwel in het niet bij de mogelijkheden die taal biedt. Taal is het enige communicatiemiddel dat we hebben.

Met een plaatje kun je niet in gesprek gaan

Gisteren had ik het onder andere over het plaatje dat meer zou zeggen dan duizend woorden. Ik erkende dat plaatjes natuurlijk wel een betekenis voor iemand kunnen hebben of een emotie kunnen teweegbrengen, maar ik betoogde dat dit nog geen communicatie is, omdat de bedenker van het plaatje nauwelijks systematische controle heeft over de boodschap. Maar waar komt dan de indruk vandaan dat een plaatje meer zegt dan duizend woorden? Naar mijn idee is dit eerder de communicatieve armoede van het plaatje dan de rijkdom.

Hoe minder informatie er in een boodschap zit, hoe meer je als ontvanger geprikkeld wordt om betekenis te construeren. Nu zit er in plaatjes vaak wel veel variatie in vorm en kleur, zonder dat dit echt informatief is. Maar al die variaties vormen dus wel evenzoveel aanknopingspunten voor een creatief proces. Het gevolg is dat mensen die plaatjes bekijken, daar van alles in gaan zien. De menselijke geest is erg sterk in het toekennen van betekenis aan van alles en nog wat, en visuele prikkels behoren tot de meest- dominante in ons bestaan.

De Griekse wijsgeer Socrates zei het al: met een plaatje kun je wel een emotie of een herinnering opwekken, maar plaatjes zeggen niks terug. Als je een plaatje niet begrijpt kun je niet met het plaatje in dialoog treden zoals je een menselijke gesprekspartner om uitleg kunt vragen. Plaatjes communiceren niet.

Enigszins ironisch is dat de hoeveelheid informatie die er dan in een plaatje zou zitten, toch weer uitgedrukt wordt in een aantal woorden. Dit illustreert dat je taal nodig hebt om echte informatie te maken van een plaatje.

.

Nederlandse taal: alle artikelen

.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.

 

VRIJESCHOOL – Kinderboekbespreking (28)

.

Er zijn heel veel kinderboeken.
Ze zijn en worden door allerlei recensenten besproken. Die hebben allemaal een opvatting of een boek mooi, goed, enz. is.
Er staan vaak illustraties in. Ook die worden mooi, dan wel minder mooi of zelfs lelijk gevonden. Maar hoe geldig zijn deze criteria. Smaken verschillen en als ze opvoedkundig beoordeeld worden, spelen allerlei mensbeelden, bewust of onbewust, ook hun rol.
De kinderen zelf vormen de grootste maatstaf. Als een boek telkens voorgelezen en of bekeken moet worden; als het ‘met rode oortjes’ wordt gelezen, verslonden, zelfs, dan weet je dat de schrijver of illustrator een snaar heeft weten te raken die nog lang naklinkt. Ook de kinderen hebben een smaak en het ene zal dit, het andere dat boek fijner vinden.
In de artikelenreeks ‘Kinderboekbespreking’ op deze blog zal er een aantal de revue passeren.

Nu de avonden langer worden, het licht eerder aangaat en storm of regen je soms al wat langer binnenhouden, pak je vaker een boek om samen met je kind te lezen en te bekijken. Kinderboekhandelaar Inge Ebbinge over haar favoriete nieuwe kinderboeken.

Inge Ebbinge in Weleda Puur Kind, herfst 2003, nr.12
.

Een kinderleven is natuurlijk niet altijd een en al veiligheid. Als je zo groot bent dat je van moeders of vaders schoot af kunt glijden en je overal kunt gaan waar je beentjes je brengen, kom je vanzelf ook onbekende en onveilige situaties tegen. Dan moet je soms moedig in je kleine schoenen staan. Een boek over moed en saamhorigheid is. Het bos aan de overkant.

Durf je naar dat vreemde bos? Blijkbaar moet je niet afgaan op verhalen van anderen, maar zelf op onderzoek uitgaan. Zo vergaat het kleine vos als hij de uitnodiging van wasbeertje uit het bos aan de overkant van de rivier aanneemt en met eigen ogen ziet hoe leuk het daar is. Hij weet zijn vriendjes te overtuigen om er ook te gaan kijken. Met vereende krachten bouwen de dieren een brug, die sterk genoeg is om iedereen te dragen. En binnen de kortste keren wordt er gezellig over en weer gebuurt. De prenten van Maja Dusikova zijn mooi en stemmig.

Udo Weigelt
Ill. Maja Dusikova

Boek

V.a. 2jr

Kinderboekbesprekingalle titels

Kinderboekbesprekingalle auteurs

.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.