.
RECEPTEN
Als het bijna Kerstfeest is, is het leuk om alvast met de kinderen wat te bakken: |
een tulband of koekjes, bIJv. met behulp van vormpjes (sterren, boompjes, hartjes of ze zelf moie vormen laten maken. Ze kunnen dan weer versierd worden met nootjes of rozijnen of na het bakken met gekleurd glazuur
[5] anijskoekjes; [1] borstplaat; [8] borstplaat [15] havermoutvlokkenmakronen [11] honingbrood [10] Jan-in-de-zak [14]kaneelsterren [4] kruidkoek [2] kwarkdessert [13] pepperkakehus (Zweeds) [3] peperkoekjes (Zweeds) [6] stol
[7] ster: Lebkuchen [12] volkorenkoek;
dranken:
[17] anijsmelk [9] Glühwein [16] warme wijn
1)borstplaat
250 gram suiker met 6 eetlepels water of melk op een lage vlam aan de kook brengen, zodat de suiker goed oplost, ongeveer 10 minuten zachtjes laten pruttelen. Halverwege er een scheutje room bij doen, roerend wat laten afkoelen en in de vorm gieten.
Hierbij kun je ook verschillende smaken maken,
bijv. 1 eetlepel water of melk vervangen door 1 lepel gemberstroop
of in plaats van water of melk koffie gebruiken.
Ook een beetje cacao erdoor is lekker en geeft een mooie kleur.
Allemaal heel zoet natuurlijk, maar wel lekker.
En dan is het eindelijk kerstavond en wordt de kerstboom versierd met allerlei mooie (zelfgemaakte) dingen, spannend om alles van het vorige jaar weer tevoorschijn te halen en weer te herkennen.
Een gedichtje van Rie Cramer:
Wij hebben een kerstboom,
wij hebben een boom
en wij mochten helpen versieren.
We hebben de zilveren sterren geplakt,
en slingers van gouden papieren.
We hebben appels en noten verguld
en dennenappels bij vrachten.
Vanavond steekt moeder de kaarsjes aan,
vanavond mogen wij binnen gaan,
ik kan haast zolang niet wachten!
Iedereen veel plezier en een heel goede kerstvakantie toegewenst!
(Bep Kroeze, nadere gegevens onbekend)
.
2)kwarkdessert
3 bakjes kwark a 250 gram,
3 eieren, 1 citroen (sap en schil),
6 ruime eetlepels suiker,
1 eetlepel orangeade,
1 eetlepel sukade,
1 eetlepel rozijnen,
een half kopje melk,
6 blad gelatine,
1/8 liter slagroom.
Gelatine meteen in ruim koud water — ieder blad apart erin — weken. Kwark, eigeel, citroensap en geraspte schil met een derde van de suiker krachtig roeren tot een homogeen geheel, daarna nog enkele minuten kloppen met de garde.
Gedroogde vruchten toevoegen.
Eiwit met de ene, slagroom met de andere helft van de resterende suiker stijfkloppen.
Melk goed heet laten worden, niet koken.
Pannetje van het vuur nemen en blad voor blad de gelatine uit het koude water halen, uitknijpen en onder voortdurend roeren in de melk laten glijden en oplossen.
Aan het einde van deze ceremonie zal de melk al behoorlijk zijn afgekoeld. Aan de andere kant lost gelatine alleen op in hete vloeistof — dus moet men nog even wachten alvorens het door de kwark te roeren.
Daarna het eiwit en als laatste de slagroom erdoorheen werken.
In kleine vormpjes doen en koud wegzetten.
Reken maar liefst 10 uur in de koelkast!
Deze lekkernij smaakt ook heerlijk zonder slagroom, dat is natuurlijk beter voor de lijn, vooral als je het geregeld serveert.
Als de slagroom verstek laat gaan, de suiker meteen in het begin gebruiken.
Erg droge kwark met een kopje yoghurt aanlengen.
(Katja Lobbe, Jonas 8/9/, 19-12-1975)
.
3)Zweedse peperkoekjes ca. 125 stuks
150 gram bruine basterdsuiker
1 ½ dl. stroop
½ theel. gemberpoeder
½ theel. kaneel
½ theel. kruidnagelen
150 gram boter
1 ei
2 theel. bakpoeder
650 gram bloem
Breng suiker, stroop en kruiden aan de kook.
Voeg bakpoeder toe en doe het mengsel over in een schaal over de boter.
Roer daarin tot de boter smelt.
Meng dan het ei en het meel erdoor.
Kneed het deeg daarna op het aanrecht.
Rol het uit met een deegrol en maak koekjes in ronde vorm.
Leg ze op goed beboterde bakplaten en bak ze gaar in een middelmatig (225º) warme oven.
(bron onbekend)
.
4)kerstkruidkoek
250 gr boter
250 gr suiker
250 gr rozijnen
250 gr krenten
120 gr citroensnippers
120 gr sinaasappelsnippers
500 gr meel
beetje kaneel, nootmuskaat, kardamon, 1 pakje bakpoeder, 4 eieren, 1/8 l melk
Boter en suiker schuimig roeren,
eieren toevoegen,
dan de vruchten,
ten slotte het gezeefde meel met de bakpoeder.
Het deeg ca. 5 mm dik op het bakblik uitrollen.
Bij 200 gr 40 à 60 minuten bakken.
Nog warm met sinaaaappelglazuur bestrijken en in stukken snijden
.
(bron onbekend)
.
5)Anijskoekjes (voor kleine kinderen).
3 eieren
200 gr aardappelmeel
200 gr suiker
1 pakje vanillesuiker
250 gr meel
1 lepel anijs (gemalen anijszaad), ei en suiker schuimig roeren, dan meel met vanillesuiker en anijs, doormengen tot het een zeer stevig deeg is.
Vormen uitsteken en bakken bij matige hitte.
.
(bron onbekend)
.
6) bakerkindje om op te eten
Terwijl ik naar de kale boomtoppen en de grijze lucht kijk, denk ik aan het baksel van Duitse origine, dat beneden in de berging ligt te wachten, om op kerstavond bij een kop koffie ‘aangesneden’ te worden:
de echte Dresdner Christstollen.
Laat mij meteen een misverstand opruimen: De ‘echte’ is geen krentenbrood en dient dus beslist niet met boter te worden besmeerd. Alles wat hij nodig heeft aan vet zit in zijn deeg verwerkt — zuivere roomboter en (zeer) veel gemalen amandelen. De echte stolle is derhalve heel erg zwaar en marsepeinachtig (in zijn geheel, niet alleen als er spijs in zit als concessie aan een buitenlandse gewoonte). Zonder een sterk bakje koffie is hij nauwelijks te nuttigen.
‘Dresdner Christstollen’ is een van de oudste aan ons bekende baksels. De naam is ontstaan uit het oud-Hoogduitse woord ‘stollo’, dat betekent onder meer stijl en stal en is een heilig symbool voor het bakerkindje in de krib van Bethlehem.
Omstreeks 1300 heeft men voor het eerst stollen gebakken in Saksen, dat toen al bekend stond om zijn exquisiete keuken.
Het waren vooral Saksische fijnproevers — vorsten en geestelijken voorop — aan wie de uitvinding te danken is.
Door de eeuwen heen is de stolle geraffineerder geworden. De internationaal befaamde naam is te danken aan bakker Jeremias Kreutzkamm. Zijn beroemde ‘Konditorei-café’ aan de oude Markt in Dresden was al in 1825 een rendez-vous plaats van kunstenaars en vooraanstaande burgers. Bakker Kreutzkamm was hofleverancier van de koning van Saksen en Polen, die met Kerstmis een sympatieke gewoonte toepaste: Hij liet aan vrienden en trouwe ambtenaren een echte Dresdner Kreutzkammstolle overhandigen.
Ik zou u graag nog een heleboel willen vertellen over knusse oude tradities in Saksen, waar ik als kind bij mijn grootmama in Dresden de zalige sfeer proefde.
Zo’n ‘bakerkindje’ moet een bepaalde tijd rusten, totdat de heerlijke ingrediënten zich volop kunnen ontplooien. Van te voren even snoepen is er beslist niet bij. Geen kind, dat dit in zijn hoofd zou hebben gehaald. Na de mis, onder het beieren van de klokken, liepen de families door de besneeuwde kerstnacht naar huis. En als later de geur van de versgezette koffie door de kamer zweefde en zich mengde met het aroma van de bijenwaskaarsen aan de kerstboom, pas dan mocht de eerste plak van de reuzenstol gesneden worden. Dit deed traditiegetrouw de heer des huizes. Een echte stolle moet in Saksen namelijk 8 pond wegen! Er zijn speciale snijplanken van helder ahornhout met een kribvormig onderstel, daar ligt het op, het bakerkindje. Als u er ooit een proeft, geniet dan met kleine hapjes, zodat de subtiele smaak ten volle tot zijn recht komt.
Ieder met enige bakervaring kan met dit recept van een echte Duitse stol, een behoorlijk resultaat op tafel brengen.
1000 gr bloem,
100 gr zoete amandelen,
50 gr bittere amandelen,
100 gr fijn gesneden sukade,
500 gr boter,
200 gr suiker,
500 gr rozijnen (goud-geel van kleur),
de geraspte schil en het sap van een citroen,
gist of bakpoeder.
Bij gebruik van gist wordt 3 dl melk toegevoegd, bij bakpoeder minder melk gebruiken.
Vorm van deze ingrediënten een stevig deeg en zet de stol op een ingevet bakblik in een goed voorverwarmde oven.
Baktijd en ovenstand als bij zwaar cakedeeg.
Om te bestrijken en bestrooien: Een pond roomboter smelten en met zachte kwast op de korst strijken, ca 100 gr witte suiker er over strooien, daarna bestuiven met poedersuiker.
.
(Katja Lobbe, Jonas 7, 5-12-1975)
.
7) Lebkuchensterren
125 gram honing
150 gram suiker
20 gram boter
1 klein ei
samen tot een schuimige massa roeren.
Dan 1 voor 1 de volgende ingrediënten erbij doen, roerend:
20 gram gemalen hazelnoten
20 gram lebkuchen (of koek) kruiden
mespunt nootmuskaat
¾ deciliter koffie
20 gram cacao
10 gram hertshoornzout*(Duits)
of 2 flinke theelepels bakpoeder
400 gram meel
*het hertshoornzout moet in de koffie worden opgelost. Het gaat pas werken bij verhitting;
Bakpoeder begint al te werken als het nat wordt.
Als het deeg klaar is moet het een paar uur rusten. Dan uitrollen tot ongeveer een halve cm en er koeken uitsteken in alle mogelijke vormen.
Ongeveer 20 minuten bakken in een hete oven, 200º.
Daarna ze of, als ze nog warm zijn, bestrijken met citroenglazuur, of als ze afgekoeld zijn, met chocolade glazuur.
citroenglazuur –
100 gram poedersuiker zonder klontjes roeren met 1 eetlepel citroensap en 1 eetlepel hete melk of water.
De citroen kan vervangen worden door ander vocht!
Gedurende 5 minuten flink roeren.
Als je de koeken echt dekkend wilt glazuren moet je het wat dikker laten, anders iets verdunnen en dan krijg je een doorschijnend laagje.
Op de koude koeken kan
chocolade glazuur –
100 gram poedersuiker met 3 eetlepels hete melk roeren.
Intussen 100 gram chocola boven een pan heet water smelten samen met een klein klontje boter.
Dit mengen met de suikermassa.
Over de koeken strijken en hard laten worden.
Eventueel kan je er taartversiersel in drukken, bv. zilveren balletjes.
Andere mogelijkheid is om ze te versieren met eiwitglazuur.
Eiwitglazuur:
klop 1 eiwit stijf en roer daar zoveel poedersuiker door tot het nog maar heel traag van de lepel afloopt.
Nu kan je er figuren mee spuiten.
Ook kan je er alle mogelijke versiersels mee opplakken.
Het wordt heel hard.
Lebkuchen moeten een tijdje liggen; daar worden ze lekkerder van. Ze worden wel zacht(er) maar niet oudbakken. Daarom zijn ze zo geschikt om er versierde koeken mee te maken!
Kerstboompjes:
een aantal sterren van verschillende grootte op elkaar plakken met eiwitglazuur. Laat ze daarbij iets verspringen en zet de grootste onder en de kleinste boven. Zo ontstaat de vorm van een sparrenboom. Eventueel met wat poedersuiker bestrooien.
.
(bron onbekend)
.
8) kerstkransjes
150 gram bloem
100 gram boter .
75 gram basterdsuiker
1 mespunt zout
1 ei
100 gram amandelen
1 eetlepel suiker
Breek het ei in een kopje,
klop het los met een vork en doe de helft in een deegkom
Doe de bloem, de boter, de basterdsuiker en het zout erbij.
Snij met twee messen de boter in kleine stukjes en kneed daarna met één hand alles door elkaar tot een bal (niet te lang kneden)
Leg de amandelen een paar minuten in kokend water en pel de bruine velletjes eraf.
Snij de amandelen in dunne flintertjes
Strooi wat bloem op een droog aanrecht en rol het deeg tot een overal even dikke plak, ongeveer zo dik als een gulden.
Steek met een koekjesring of een omgekeerd glas rondjes uit het deeg en maak daarna met een appelboor of dop van een fles in het midden van de koekjes een gat.
Maak van de deegresten een nieuwe plak en snij daar nog meer kransjes uit.
Bestrijk de kransjes met het losgeklopte ei en bestrooi ze met de gesnipperde amandelen en de suiker.
Leg de kransjes op een beboterd bakblik dat je in het midden van een niet te hete oven schuift.
Bak de kransjes in ongeveer 1 kwartier bruin.
9) Glühwein
1 fles rode tafelwijn
1 fles water
1 kleine citroen of 2 sinaasappels
5-6 kruidnagels
stukje pijpkaneel
ca. 150 gr. suiker
Was de citroen of de sinaasappels schoon en steek er de kruidnagels in.
Wijn en water met de suiker en de citroen of sinaasappels en de pijpkaneel in een gesloten pan tegen de kook aan brengen en 2 uurtjes laten trekken.
.
10) Jan-in-de-zak
300 gr. bloem
150 gr. krenten,
rozijnen en
sukade
1 ei
20 gr. gist
2 dl. lauwe melk
½ theelepel zout
1 linnen zak
Doe de bloem in een kom.
Voeg ei en melk toe tot een beslag.
Vervolgens de krenten, rozijnen en sukade, het zout en de met lauwe melk aangemaakte gist.
Laat het beslag 3 kwartier rijzen op een lauwwarme plek.
Spoel de linnen zak met lauw water en bestrooi hem van binnen met bloem. Vorm een brood van het deeg en doe dit in de zak.
Bind de zak zo dicht dat het deeg nog verder kan rijzen.
Kook de pudding gedurende ca. 2 uur in een pan met kokend water.
Plaats een diep bord omgekeerd op de bodem van de pan, zodat de zak niet aan de bodem van de pan gaat kleven.
De pudding is gaar als een breinaald er droog uitkomt.
Laat de pudding zonder zak opdrogen en geef er stroop, boter en basterdsuiker bij.
11)honingbrood
1 kop melk
1 kop honing
¼ kop zachte boter
2 geklopte eieren
2½ kop volkoren meel of half wit, half volkoren
1 theelepel zout
1 eetlepel bakpoeder
½ kop walnoten
Voeg melk en honing samen. Roer het boven de vlam tot een mengsel. Klop boter, eieren , bloem, zout en bakpoeder erdoor tot alles goed vermengd is. Vouw de noten in. Doe het in een ingevette broodvorm. Bak het één uur bij 160º; laat het 15 min. in de vorm afkoelen. Snij het pas als het koud is.
12)volkorenkoek
150 gr boter
150 gr rietsuiker
rasp en schil van een halve citroen
2 eieren
250 gr tarwemeel
3 theelepels bakpapier
snufje zout
1 dl melk
150 gr rozijnen
De eerste drie ingrediënten losroeren, de eieren erdoor kloppen en daarna het meel met bakpoeder en zout. Dan de melk. Rozijnen er doorheen en alles in een beboterde boterkoekvorm. Gaar bakken (als er niets aan de breinaald blijft plakken) in 30 à 40 minuten bij 200 in een voorverwarmde oven
13) We maken een “pepperkakehus”
In de Scandinavische landen is het een goede gewoonte om voor Kerstmis een huisje of kerkje van een soort speculaasdeeg te maken. Misschien ook eens een idee voor ons ? We proberen het – het geeft veel plezier en we komen helemaal in kerststemming.
We bedenken eerst wat voor huisje we gaan “bakken”, een eenvoudig vierkant huisje met schuin dak en schoorsteen of een ingewikkelde kerk.
Voor de eerste keer het huisje maar! We kunnen er een papiermodel van maken, de delen uitknippen – een soort bakpatroon dus.
Eerst het deeg. Niet helemaal ons speculaasdeeg, voor het huisje moet het harder zijn, het moet goed uit te rollen zijn, en te eten !
We hebben nodig:
3 dl suiker,
2 dl stroop,
125 gr margarine,
1 eetlepel kaneel,
1 eetlepel gemberpoeder,
1 theelepel kruidnagelpoeder (of speculaaskruiden)
½ eetlepel bicarbonaat (dubbele koolzuresoda),
3 dl water
17 dl meel – wit
1.Suiker en stroop gaan in een grote pan op het vuur, zacht pitje, en roeren totdat de suiker is opgelost – ongeveer 10-15 min. Het mengsel wordt nu dunner.
2.Kruiden en bicarbonaat in een kom mengen.
3.De margarine in de pan erbij totdat het smelt – daarna de kruiden en ten slotte het koude water. Vuur uit. Roeren totdat het afgekoeld is.
4. Nu het meel er beetje bij beetje door kneden. Als het deeg goed kneedbaar wordt, uit de pan halen en op de aanrecht of tafel verder kneden.
5.Het deeg uitrollen tot ongeveer 4 mm dik. De papieren patroondelen erop leggen en uitsnijden. Op de bakplaat leggen. Tussen de huisdelen wel ruimte laten voor het eventueel toch wat uitlopen van de koekdelen.
Kleine stukken samen op een plaat, baktijd ca 5 min.
Grote stukken samen, baktijd ca 9 min.
Ovenstand op 225°.
Zijn de delen toch wat rafelig uitgelopen, dan bijsnijden als het nog warm is.
Nu af laten koelen.
Om het huis in elkaar te zetten smelten we suiker in een pannetje op een plaatje op een zacht pitje. Het moet vloeibaar worden en warm gehouden worden, anders wordt het hard.
Dan de huisdelen aan elkaar “lijmen” met de vloeibare suiker. Gebruik een mes hiervoor, en pas op de vingers. Houdt de stukken vast totdat de suiker hard geworden is.
Als ondergrond kunnen we ook een groot stuk koek gebruiken.
Als alles er op en er aan zit, kan ons huis versierd worden.
We kunnen er ramen en deuren op “tekenen” met een mengseltje van eitwit met poedersuiker of water met poedersuiker (een heel klein beetje water voor heel veel poedersuiker). Poedersuiker eroverheen strooien als sneeuw staat heel echt.
Hebben we nog deeg over dan kunnen we bomen om ons huis maken of zomaar figuren die we versieren en ophangen aan een rood lint aan de kerstboom of voor het raam.
Ons “pepperkakehus” krijgt een plaats op de kersttafel, een kaarsje erbij en wij kunnen Kerstmis vieren. Veel succes !|.
Gonnie Kok, nadere gegevens ontbreken
.
14)kaneelsterren
9 eiwitten
500 gr. poedersuiker
sap van 1 citroen
500 gr. gemalen amandelen
125 gr. suiker om uit te rollen
Eiwitten tot stevige sneeuw slaan, de suiker ermee vermengen. Van deze massa ca. 10 eetlepels afnemen. In de rest van de sneeuw de andere ingrediënten doen en 20 min. laten rusten.
Van de massa steeds kleine delen op besuikerd blad 1 cm. dik uitrollen, sterren uitsteken op bakblik overbrengen dat goed ingevet en met meel is bestrooid. Twee uur goed laten drogen, dan de resterende eiwitmassa in een spuitzak doen mét een klein gat en dun op de sterren spuiten.
20 min. bakken bij 180°C.
.
15)havermoutvlokkenmakronen
350 gr. havermoutvlokken
250 gr. suiker
3 eieren
50 gr. boter
1/16 l. melk
1 pakje bakpoeder
sap van 1 sinaasappel en 1 citroen
50 gr. citroensnippers
ronde ouwel
Suiker en eieren schuimig roeren,
boter en andere ingrediënten toevoegen,
dan beetje bij beetje de havermoutvlokken.
De massa met een koffielepel op kleine ronde, stukjes ouwel verdelen en bij 180 C. ca. 20 min. bakken.
16)warme wijn
1 fles rode wijn
1 fles water
1 citroen
enige kruidnagelen
een stukje pijpkaneel
ca. 75 gr. suiker
De wijn met 1 fles water verdunnen. De kruidnagelen in de citroen steken en deze met de pijpkaneel een half uur of langer in de wijn laten trekken.
Zorgen dat de wijn niet kookt. De kruiden uit de wijn nemen en deze afmaken met suiker.
.
17)anijsmelk
1 liter melk
2 lepels anijszaad
40 gr. suiker
De melk aan de kook brengen. het zaad in een gaasje binden en in de melk laten aftrekken, een half uur of langer. Het aftreksel zo nodig zeven en de suiker er doorroeren
.
383-361
.
Vind-ik-leuk Aan het laden...
VRIJESCHOOL 