Tagarchief: Adam- en Evadag

VRIJESCHOOL – Jaarfeesten – Kerstmis (6-2)

.

In het boek ‘Das Jahr der Heiligen’ staat voor elke dag van het jaar een legende en/of een beschrijving van een heilige aan wie deze dag is gewijd.

Voor 24 december zijn dit Adam en Eva. 
De 24e december, aan de vooravond van Kerstmis, heet Adam en Evadag.

‘Het heiige kerstfeest en Adam en Eva’

Op 24 december gedenkt de kerk de stamouders van het geslacht mens, Adam en Eva.
Adam is een Hebreeuwse naam en betekent ‘de uit de aarde geborene, de aardemens’, d.w.z. van roodachtige aarde gemaakte mens’.

Volgens de leer van de Vaderen werden Adam en Eva van de zonde verlost door de verlossingsdaad van Christus die voor alle mensen geldt en zij kregen een plaats in de christelijke heiligenkalender, niet zonder diepere betekenis, aan de vooravond van Kerstmis.

Adam en Eva hebben de zonde in de wereld gebracht, Christus, de tweede Adam, heeft die weggenomen.
Adam is de stamvader van het door zonde verdorven mensengeslacht, Christus de stamvader van de mens die door zijn verzoeningsdood gereinigd en geheiligd werd.
Adam en Eva hebben door hun zonden de hemelpoort voor hun nageslacht gesloten, Christus heeft deze weer geopend. 
Adam en Christus staan terecht bij elkaar.

Na de verdrijving uit het Paradijs bereikten de stamouders, zoals de Bijbel bericht, een zeer hoge leeftijd: Adam zou 930 jaar op aarde hebben geleefd. Hij werd op de Kruisweg begraven en wel zoals de legendetraditie verhaalt, op de plaats waar duizenden jaren later het kruis van de Heiland opgericht werd. 
Dat is vaak weergegeven op oude afbeeldingen.
Aan Adam had zich het woord voltrokken: ‘stof zijt gij en tot stof zult ge wederkeren’ (Gen.3:19). Christus hief dit oordeel weer op door zijn verlossingsdaad, want hij sprak: ‘Ontwaak, slaper, sta op uit de dood, (Ef. 5:14), ‘Door toedoen van één mens begon de dood te heersen, als gevolg van de val van die mens. Zoveel heerlijker zullen zij die de overvloed der genade en de gave der gerechtigheid ontvangen, leven en heersen, dank zij de ene mens Jezus Christus. (Rom. 5-17)
Door Adam het onheil, door Christus het heil.

Ook Adam en Eva zijn beschermheiligen: om bekende redenen: die van de tuinlieden en kleermakers. 

Adam en Evs maken ook deel uit van de rij heiligen die aan de koning van de heiligen, Gods zoon in de kribbe, hun gaven wijden. Op de 24e december wordt het feest van de geboorte van de Heer, het mensworden van God, ingeluid.

Op 24 december viert de kerk de kerstnachtwake, de nachtmis die plaatsvindt vóór de grote feesten van Kerstmis, Pinksteren, Hemelvaart e.a..;
sinds de 14 eeuw is deze verplaatst naar de morgen van de 24e – als voorfeest. Het wachten op de verlosser dat in de voorafgaande adventstijd iedere dag sterker werd, bereikt daarmee het hoogtepunt. De gedachte die vandaag nog verwachting inhoudt, gaat morgen, de 25e december, in vervulling en veroorzaakt grote vreugde voor de komst van de Heer.

De echte geboortedag van Christus is onbekend. De geboorte om middernacht in Bethelem in Judea staat vast op het jaar 5 vóór de christelijke jaartelling. Het kerstfeest werd in Rome op z’n laatst nog gevierd op 25 december 336, misschien ook nog meteen na het Concilie van Nicea (325). Vanuit Rome begon het kerstfeest zijn zegetocht in de wereld en kwam in de 4e eeuw nog voor in de Oriënt waar tot dan toe de geboorte van de Heer op 6 januari op Driekoningen werd gevierd, wat in de kerk van het Oosten vandaag nog het geval is. 
De Roomse kerk koos 25 december voor het geboortefeest van Jezus Christus, omdat ze daarmee de heidense Mitrascultus en het op dezelfde dag gevierde ‘sol invictus’ – onoverwonnen zon – verdrong door de geboorte van Christus, de ‘zon van de gerechtigheid’. 
Natuurlijk hangt de keuze van dit tijdstip ook met het weer stijgen van de zon samen die na 21 december – de laagste stand – weer de weg omhoog gaat. 
Zo lag het voor de hand dat toen al de christenen dit natuurverschijnsel als gelijkenis voor de geboorte van die mens ervoeren die het ‘ware licht van de wereld’ is. 
Een verwijzing hiernaar zit in de derde kerstmis waarbij het Johannesevangelie wordt gelezen: ‘In het begin was het woord…(Joh.1:14)
De Heilige Avond is voor de christenen het meest intieme van alle feesten; de kerstnacht verbindt alle mensen van goede wil en vrede en liefde, haar licht wakkert de hoop aan. De kerk viert dit in de nachtmis. 
In de ochtendschemering van de 25e december viert ze dan [1965]’- Duits  het Hirtenamt en later op de dag nog een ‘Festmesse’.
Onderwerp van het kerstmisgeheim is de geboorte van de zoon van God die mens is geworden uit een maagdelijke moeder in de stal van Bethlehem.
Daarin wordt alle genade en alle heil gevonden die we in het tegenwoordige leven ontvangen en in een toekomstige leven op hopen.

Kerstmis is het feest van de liefde en de komst van God naar ons mensen. ‘Zo lief had God de wereld dat hij zijn enige zoon gaf…'(Joh. 3:16)
Naast de goddelijke zoon staat Maria, zijn moeder, die hem het leven schonk. Nasst Maria verschijnen in verschillende losse feesten de heiligen als getuigen van de daarin volbrachte verlossing en als leermeesters voor ons die voorbereid moeten worden op de verlossing die door de tweede wederkomst van Christus volbracht wordt.

.

Kerstmis (6-1): Adam en Evadag

Kerstmis: alle artikelen

Vrijeschool in beeld: Kerstmis

.

1986

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.

VRIJESCHOOL – Jaarfeesten – Kerstmis (6-1)

.

DE DAG VOOR KERSTMIS

Het is koud als we buiten komen. We gaan op weg naar het bos om te zien wat we nog kunnen vinden aan padde­nstoelen en zwammen. Het is al zo laat in het jaar. We lopen onder de kale bo­men en merken hoe licht het bos is. Ij­verig speuren we tussen de natte brui­ne bladeren. We vinden er meer dan we dachten. De kinderen zien ze vaak eerder dan ik, paddenstoelen met een forse hoed, maar ook zo klein als een speldenknop. Op een bemoste stronk zelfs een hele zwerm stuifzwammen. In een blikje verzamelen we omgeval­len paddenstoelen, losgeraakte stukjes mos en een eikenblad met galappels. Ik ben iedere keer weer verrast met hoe­veel plezier de kinderen zo’n opdracht uitvoeren. Ze willen weten, ze willen de aarde leren kennen, en het is heer­lijk om door hun ogen de aarde steeds weer nieuw te zien.

Er stonden twee bomen in het para­dijs: de boom des levens en de boom der kennis. De eerste mensen aten van de verboden vrucht en hun ogen wer­den geopend, voor de aarde en voor hun eigen lichaam. Zij werden zich be­wust van goed en kwaad en met dat bewustzijn haalden zij de dood binnen. Het menselijk bestaan werd ein­dig. Maar niet alleen het einde, ook het begin kreeg duidelijk gestalte. Na­dat Adam en Eva verdreven waren uit het Paradijs, werden hen twee kinde­ren geboren, Kain en Abel, en later nog een derde zoon Seth. Toen de mens een sterfelijk wezen werd en het leven op aarde begrensd en gebannen tussen geboorte en dood – toen kreeg de vrouw haar naam: Eva, moeder van alle levenden.

In vroeger eeuwen werden Adam en Eva meestal afgebeeld, staande zoals God hen gemaakt had, naast de boom, ‘die in het midden staat’, elk aan een kant. De slang die Eva verleidde, slin­gert zich om de stam van de boom. Hoewel zij geen christelijke heiligen zijn in de eigenlijke zin van het woord, zijn zij toch opgenomen in de oude kerkelijke kalender en wel op een heel bijzondere dag: 24 december, de dag voor Kerstmis, is aan hen gewijd. Zo wordt een grote boog gespannen, een regenboog van belofte en hoop, over de hele mensheid vanaf de eerste schepping tot aan het begin van een nieuwe tijd.

Tot Adam wordt gezegd: ‘In het zweet uws aanschijns zult gij uw brood eten’. De aarde wordt om zijnentwil ver­vloekt en zal alleen verlost kunnen worden door het werk van zijn han­den, door zijn liefde en belangstelling voor de grond die hem draagt. Vele van de geheimen van de aarde zijn ons zo bekend en vertrouwd, dat we de verwondering daarover verloren heb­ben. Maar het is niet vanzelfsprekend dat uit het zaad dat in de omgeploeg­de akker wordt uitgestrooid, straks goudgele korenaren opgroeien. En het is elke keer een wonder dat de onoog­lijke bloemen van de druivenranken vrucht zetten, zodat in de herfst de zware trossen geoogst kunnen worden. Het eten van de verboden vrucht is van verleiding tot opdracht geworden.

Met Eva is het anders gesteld. Tot haar werd gezegd: ‘Met smart zult gij voort­aan kinderen baren’. In het Paradijs had zij onbewust gegeten van de vruchten van de levensboom, de mo­gelijkheid om leven verder te dragen heeft zij behouden, toen de engel met het vlammende zwaard de weg terug afsloot. Iets van het Paradijs is in haar bewaard gebleven, maar ook op haar rust de vloek van de zondeval: leven schenken, ruimte maken voor nieuw leven, voor nieuwe vormen is een smartelijke ervaring geworden, een proces van bewustwording. Zo zou je Adam en Eva kunnen zien als de twee polen waartussen de mens zich voort­durend beweegt. De lange weg van lij­den, ervaringen en schuld maakt de mens pas werkelijk tot mens. Wat ons dan uiteindelijk de mogelijk­heid geeft om door te gaan en steeds weer opnieuw te beginnen – dat wordt uitgedrukt door de wijze waarop de Russische kerk Pasen beleeft. Niet het opengebroken graf zien we op de ikonen, een beeld dat we hier in het wes­ten zo goed kennen. We vinden de af­beelding van Stille Zaterdag, de zoge­naamde ‘Nederdaling ter Helle’. In het Grieks worden deze schilderingen aangeduid met ‘anastasis’, dat wil zeggen ‘opstanding’. Het is voor de Russische mens dé uitbeelding van Pasen. In een wervelende beweging verschijnt de lichtend witte gestalte van Christus voor de gestorvenen, de gebroken poorten van de hel onder zijn voeten tredend. Hij draagt het kruis in de ene hand en met de andere grijpt Hij Adam vast, niet bij de hand maar bij de pols, waar het leven klopt, en Hij laat hem opstaan. Eva ligt geknield aan de andere kant tot ook zij mag op­staan en verdergaan.

Op de avond voor de nacht waarin de Verlosser van de wereld wordt gebo­ren, worden we in gedachten terugge­voerd naar de geestelijke oorsprong van ons aardse bestaan: een stukje pa­radijselijke vrede daalt neer, niet van­zelfsprekend voor ieder voelbaar en herkenbaar, – alleen als wij het werke­lijk van harte willen.

kerst nederdaling ter helle
nadere gegevens onbekend

.

Kerstalle artikelen

Jaarfeestenalle artikelen

VRIJESCHOOL  in beeldKerstmis     jaartafel

.

377-355

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.