VRIJESCHOOL – Jaarfeesten – Kerstmis (12)

.

KERSTTIJD

De donkere dagen zijn begonnen.
Maar in de verte daagt het licht. En iedereen is bezig het licht een goede kans te geven. Waardoor? Door het binnenshuis aansteken van vele, vele kaarsen en kaarsjes.
Een merkwaardig ding is een kaars;  zijn stevig, vet lijf is verbonden met de ijle vlam door een pit. Men kan in een kaars het beeld van de mens zien. De vlam van de geest brandt op de pit van de ziel en wordt gevoed door het vet van het kaarslichaam.  Zelfs in zijn ontstaan heeft de kaars iets menselijks.
De pit komt van boven en wordt gedoopt in de vloeibare vetmassa. Zijn kaars en pit voldoende samengegroeid dan wordt de pit afgesneden,  zoals de mensenziel,  die in een fysiek lichaam gaat leven, van de geestwereld wordt afgesneden. Het uiteinde van de pit wordt hard en bros, wanneer de vlam eenmaal gebrand heeft. Die pit is gauw beschadigd en een te ruw behandelde pit kan de vlam van de geest niet of niet voldoende meer dragen.
Snuiten mag natuurlijk wel. Maar behandel de kaarsen met eerbied!

In de adventstijd – de vier weken tot Kerstmis – is het ook een goede gewoonte geworden om een “Kerststalletje” te maken. De kinderen zijn er dol op, maar oorspronkelijk was het een activiteit voor volwassenen. Volgens oude overleveringen zou Franciscus van Assisi de eerste kerststal hebben gemaakt, zo omstreeks het begin van de 13e eeuw. Sindsdien zijn er in Italië en daarna ook in Midden-Europese landen vele van deze kerststallen gemaakt. De beroemdste waren uit Napels. Vele kunstenaars werkten mee aan de figuren van de kerststal. Die vonden zich niet te min om een vette os of een slanke Maria te boetseren voor zo’n stal.

Wie zelf aan het werk gaat om met lapjes, was, klei of plasticine een kerststal te creëren,  zal er veel plezier aan beleven. Kinderen kunnen er niet genoeg van krijgen. Het gaat fijn, al moet men zorgen, dat er in één groep geen twintig Maria’s en één kameel ontstaan.

Een rolverdeling is dan ook geen luxe. Als centrale figuren komen natuurlijk in de eerste plaats Jozef en Maria in aanmerking. Maria met een wikkelkindje in de arm staande of zittend bij een in elkaar geflanst kribje, met een vlokje wol erin. Jozef mag steunen op een dun twijgje als staf.
Het kindje kan beter een “rolletje” met een kopje zijn, dan zo’n bloot spartelend arm- en beenspektakel, wat bovendien razend lastig te boetseren is. Ook in het stalletje is eenvoud het kenmerk van het ware.
Dan komen de befaamde Os en ezel. Zo’n os is niet zo moeilijk te boetseren wanneer hij ligt. Toch blijft het voor veel kinderen een vraagstuk of de horens nu onder de oren moeten zitten of andersom. Nu, de oren hangen een beetje en wel uit de wangpartij achter het oog. De horens steken op naar boven en zijn ingeplant op het bovenste deel van de schedel.

De ezel is moeilijker. Die heeft een dik buikje, maar dunne, elegante pootjes met kleine hoefjes. Ach, hoe vaak zijn ezels­oren afgebroken! En er valt niet veel te lijmen aan kleiwerk.
Zo’n stal die zich geleidelijk vult, ten slotte met drie herders en vele, vele schapen, dat is gezellig; en dan wat kleine waxinelichtjes eromheen.

Voor kleine kinderen is niet boetseerklei, maar gekleurde bijenwas ideaal. Want pootjes, oortjes, horentjes blijven heel in was. Het is een wonder om te zien, hoe kleintjes met hun roze garnalenvingertjes duidelijk herkenbare, minuscule figuurtjes uit de bijenwas peuteren. Wat een vreugde, wanneer de stal is gelukt!
Bij de kersttijd horen ook mooie Verhalen, waarvan het grootste deel is geïnspireerd door het eenvoudige geboorte­verhaal uit het Lukasevangelie.
Ook nieuwere kerstverhalen mogen best traditioneel zijn geworden. Grote schrijvers hebben er hun krachten op beproefd. Het is niet eenvoudig om zowel bij het schrijven als het ver­tellen de klippen van de sentimentaliteit te omzeilen.

Een van de mooiste kerstvertellingen is afkomstig uit “Merry Old England”. Voor kleintjes niet zo geschikt, voor grote kinderen en volwassenen des te meer. Het verhaal is in wezen niet sentimenteel, wel ‘gevoelig’ hetgeen niet het­zelfde is. Een kerstverhaal mag waarachtig wel gevoelig zijn. Dat mag best. Velen kennen het bedoelde verhaal; ‘A Christmas carol’ van Charles Dickens. Een oude, hardvochtige vrek, Scrooge, vindt Kerstmis “onzin”. Hij krijgt echter bezoek van de geest van zijn overleden compagnon, die hem, voor zijn bestwil, aankondigt, dat hij drie geestverschijningen zal ontmoeten: de geesten van Kerstmis in Verleden, Heden en Toekomst. Door de ontmoeting met deze geesten die hem ware beelden tonen uit de realiteit van Verleden, Heden en Toekomst, komt Scrooge tot inkeer. Hij weet zijn negatieve houding ten opzichte van mens en wereld om te zetten in een positieve. Daardoor gaat hij heel anders handelen. Het verhaal maakt een diepe indruk, ook op de volwassene, niet in het minst door de meesterlijke beschrijving van een stukje burgermaatschappij in de vorige eeuw, de kostelijke humor en de diepe menselijkheid van de verteller.

De T.V. heeft zich onlangs van dit verhaal meester gemaakt. Niet onverdienstelijk op zichzelf, maar veel te snel voor kinderen; -T.V. is tenslotte niet pedagogisch, omdat er commercie in het spel is, die géén tijd heeft. Commercie is nooit peda­gogisch tot in het Departement van Onderwijs toe.

Neem voor uw kerstviering met kinderen ruim de tijd.
En komt u vooral bij onze Kerstspelen kijken, want daarvoor
nemen wij ook alle tijd.

Overigens wensen wij u namens de redactie een héél goede kersttijd toe voor u en de kinderen.

Mitsgaders een Voorspoedig Nieuwjaar

(P.C.Veltman, nadere gegevens onbekend)

.

Kerstmisalle artikelen

jaarfeestenalle artikelen

kerstspelenalle artikelen

VRIJESCHOOL in beeld:  advent    jaartafel       Kerstmis    jaartafel

.

384-362

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.

 

 

 

Advertenties

Een Reactie op “VRIJESCHOOL – Jaarfeesten – Kerstmis (12)

  1. Pingback: VRIJESCHOOL – JAARFEESTEN – Kerstmis – alle artikelen | VRIJESCHOOL

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.