.
(Marijke Buursink, vrijeschool Groningen, nadere gegevens onbekend)
.
VREEMDE* TALEN IN DE EERSTE 3 SCHOOLJAREN
.
Vol verwachting zijn alle ogen op me gericht als ik de 1e klas binnenstap voor de eerste Duitse les. Sommigen zijn afwachtend, ook wel gereserveerd zelfs en anderen willen wel onmiddellijk beginnen – waarmee weten ze niet. De onzekerheid van sommige kinderen (“ik kan dat toch niet verstaan! “) verdwijnt al snel, want “Guten Tag!” verstaat iedereen.
“Guten Tag, meester Ebe, guten Tag, Liebe Kinder!” Een paar vlotteriken wensen me direct ook een goede dag, en als ik m’n hand achter m‘n oor houd en de klas vragend aankijk, antwoordt de hele klas “Guten Tag!”
“Ich bin juf Marijke, wer bist du?” Ik wijs naar mezelf en dan naar de ander, kijk vragend. “Ze vraagt hoe je heet!” wordt er dan van alle kanten geroepen.
“Gerlof ist ein Junge” en Lara ist ein Mädchen” en als ik zeg “Stefan ist ein Mädchen” gaat er al een gejoel op. Hoe kan juf zo dom zijn! Het ijs is gebroken. En dan kunnen we gaan klappen, stampen, zingen, staan, zitten, lopen, spelen en vooral vingerspelletjes doen.
Waarom vreemde talen in de laagste klassen?
Een “economische” reden daarvoor is, dat die jongste kinderen in hun “nabootsingsfase” de talen uiterst snel overnemen. (U heeft misschien zelf in het buitenland ervaren, hoe de kinderen vaak sneller dan uzelf woorden, klanken feilloos naspreken).
Hun mondspieren zijn nog erg soepel en deze kunnen zich nog aan de meeste “vreemde” klanken aanpassen. Daarmee kun je in de laagste klassen een basis leggen voor een vertrouwdheid met die vreemde klanken.
Een belangrijke reden is, dat die nabootsing ook van binnen, innerlijk gebeurt. Je beweegt als het ware van binnen ook mee met de klanken die je spreekt.
In die lagere klassen gaat het voornamelijk om de klanken! Die klanken zijn er niet “toevallig”, ze hebben allemaal een eigen “kwaliteit”, ze spreken allemaal een eigen taal!
De “d” van “ding” zegt ons iets anders dan de “r” van “ring”. Het is daarmee begrijpelijk dat de verschillende talen (die immers verschillende woorden voor één voorwerp hebben) verschillende aspecten van dat voorwerp benadrukken.
Spreekt U de verschillende woorden eens uit! Welk deel van de boom past het best bij dat woord?
(Bij “Baum” en “boom” zou ïk eerst naar de stam kijken, bij “arbre” eerst naar de blaadjes in de kruin. Ik stel me trouwens een heel andere boom
ook voor, met andere kleuren, in een ander jaargetijde).
Door mee te bewegen in de verschillende klankwerelden, blijft het innerlijk soepel. Die kleine kinderen oefenen al doende om beweeglijk te zijn, om niet al te vast te komen zitten in één belevingswereld. Die beweeglijkheid wordt diep in hun ervaring verankerd! Het kan de basis zijn voor latere beweeglijkheid, souplesse in denken en voelen.
Wat we zoal doen
Die Familie Hand-
Das ist der Vater
lieb und gut,
Das ist die Mutter,
mit froher Mut,
Das ist der Bruder,
stark und gross,
Das ist die Schwester,
mit dem Püpchen auf dem Schoss,
Das ist das kleine Kindlein,
Das soll die ganze Familie sein.
(1e klas) .
Kommt eine Maus
die baut ein Haus.
Kommt ein Mückchen
die baut ein Brückchen.
Kommt eine Floh,
die macht so.
(1e en 2e klas)
Viktoria! Viktoria!
Der kleine weise Zahn ist da!
Mutter, komm,und guck hinein,
Sieh der kleinen weisen schein!
(1e, 2e en 3e klas)
A-A wir sind alle da
E-E wir bewegen uns und steh’n
I-I Lichtlein sind wir,sieh!
O-O wir lieben und So.
U-U wir rufen uns zu:
Guten Tag, Kinder
Guten Tag, Juffie.
(1e en 2e klas)
Hopp Hopp Hopp
Pferdchen in Galopp.
über Stock und Steine,
aber brich dir nicht die Beine!
Hopp, Hopp, Hopp.
(1e en 2e klas)
Eine kleine Piepmaus
Lief durch’s Rathaus,
Schöne wipp, schöne wapp,~
du bist ab.
(2e klas)
Ein Elefant
Stand am Strand,
auf einer Hand!
Dann fiel er um,
das war dumm!
In de derde klas die ik nu ken, willen de kinderen ‘écht‘ leren, vooral de woorden van de voorwerpen in de klas, of van de dieren. Ze luisteren dan echt naar een Duits verhaal, en willen precies weten wat er gezegd wordt. Met de voorwerpen zijn we intensief bezig geweest.
Bovendien beginnen we dan ook met moeilijker klanken en oefenen die echt. b.v.:
Es war einmal ein Mann, der hatte 3 Söhne
Der erste hiess Schack ;
Der zweite hiess Schackschawerack
Der dritte hiess Schackschawerackkonomini.
of:
Der dicke Dietrich trug der dünnen Dietrich durch das Dorf.
We doen raadsels:
Fällt vom Himmel,
Macht dich nass,
sage mir,
was ist denn das?
Ik merk in de derde klas op dit moment, dat de “vierde“ er al begint aan te komen: de kinderen gaan hun eigen wil meer doorzetten, willen sommige “kinderachtige” gedichtjes of liedjes niet meer en willen echt leren.
Het zal niet lang meer duren of we gaan misschien al iets met elkaar
schrijven, om de overgang te gaan maken van gesproken woord. Maar dat komt eigenlijk pas in de vierde klas.
* ‘Vreemde’ is m.i. een woord dat we i.v.m. andere talen niet zouden moeten gebruiken. Er is in wezen niets ‘vreemds’ aan deze talen – zijn alleen anders dan de onze.
Wellicht is het goed dat kinderen ‘anders-zijn’ niet associëren met ‘vreemd’= raar.
Zie vooral: uitgaven verschenen bij ‘Forschungsstelle beim Bund der Freien Waldorfschule
.
Niet-Nederlandse talen: alle artikelen
.
1e klas: alle artikelen
Vrijeschool in beeld: 1e klas
.
623-572
.
VRIJESCHOOL 