VRIJESCHOOL – Grohmann – leesboek voor de plantkunde (29)

.

Gerbert Grohmann

‘leesboek voor de plantkunde’

blz.110, hoofdstuk 29                                                                            alle hoofdstukken

 

OVER DE PARALLEL- EN VEERNERVIGEN
Heeft men een bloemplant voor zich, dan is het òf een parallelnervige, òf een veernervige. Zo heten namelijk de twee grote groepen van het bloemplantenrijk. Je kunt meestal herkennen tot welk van de groepen een plant behoort, wanneer je naar de nervatuur kijkt. Bij de parallelnervigen lopen de nerven bijna evenwijdig en je kunt ook geen duidelijke middennerf vinden, van waaruit de dunnere zijnerven lopen, zoals bij een boom de takken vanaf de stam. Bijzonder duidelijk herken je het verloop van de nerven, wanneer je de bladeren aan de achterkant bekijkt. Wanneer je zo’n blad scheurt, loopt de scheur  met hoeken van de ene naar de andere kant, terwijl ze bij de parallelnervigen mooi in de lengte verloopt.
De nerven van de netaderigen lopen dikwijls aan de rand van het blad weer in elkaar over. Dan is het hele net op elkaar aangesloten, zoals bij onze aderen; om die redenen spreekt men ook wel van planten met bladaders i.p.v. met bladnerven.

veernervig blad                                                               parallelnervig blad

Wat hiervoor gezegd is, geldt eigenlijk alleen maar voor de hoofdnerven-of -aderen. Door kleine adertjes zijn ook de nerven van de parallelnervigen met elkaar verbonden.
Je mag je beslist niet alleen op de bladnerven verlaten als je precies weten wil of je met een parallelnervige of wel met een netaderige te maken hebt. Zo zien bv. de bladeren van de weegbree eruit alsof deze een parallelnervige is, maar dat is hij niet. Anderzijds ziet het er bij sommige parallelnervigen zo uit alsof ze een grotere middennerf hebben, terwijl dat alleen maar een soort knik is, die het blad in een linker- en rechterhelft verdeelt. En sommige parallelnervigen hebben een versterkte middennerf.
Waarnaar moet je dan nog meer kijken om de twee groepen bloemplanten goed te leren kennen? Het gaat om de blik op het geheel, niet alleen om de bladeren. Je hoeft je maar te herinneren wat we al eerder besproken hebben over de bloeiwijze en de wetmatigheden. De bloemen van de parallelnervigen zijn meestal zesdelig en hebben geen groene kelken, zeiden we; de bloemen van de netaderigen zijn meestal vijfdelig en hebben  groene kelken. Maar ook hier zijn, zoals overal in de levende natuur, uitzonderingen. Een voor de mens heel bijzondere plantenfamilie die we spoedig zullen leren kennen, de kruisbloemigen, vormen zo’n uitzondering, want bij hen zijn alle bloemen naar het getal vier opgebouwd. Tenslotte kan, wat de bladeren betreft, nog wel een ander verschil genoemd worden: de bladeren van de parallelnervigen zijn meestal veel eenvoudiger, zoals je al aan de knol of bolgewassen of aan de grassen kan zien. Ze hebben zelden een bladsteel en zijn nooit uit verdeelde blaadjes samengesteld; ook zijn de bladranden glad en niet zoals bij de netaderigen gezaagd of gekarteld of getand. Daarentegen komen bij de netaderigen veel planten voor met onderverdeelde bladeren (roos, tomaat) en wanneer er een bladsteel is, dan is deze heel duidelijk te onderscheiden van de blaadjes zelf, veel meer dan bij de parallelnervigen.
Wanneer je alles overziet, wat over het verschil tussen parallelnervigen en veernervigen is gezegd, dan moet je constateren dat de netaderigen of veernervigen de meer volmaakte planten zijn.

Een populierenblad dat al enige tijd in de modder heeft gelegen. Het grootste deel van het blad is verteerd, daarom zie je de fijnste nerfjes des te duidelijker, vooral als je nog een vergrootglas te hulp neemt.

Opsomming van een enige parallelnervigen en veernervigen

parallelnervigen                                      veernervigen
tulp                                                                       rozen, roosachtigen
lelie                                                                       boterbloem
sneeuwklokje                                                    anjelier
lelietje-van-dalen                                           klaver, lupine
orchideeën                                                         aardappel, tomaat
looksoorten                                                       dovenetel, brandnetel
krokus                                                                 salie, tijm
herfsttijloos                                                      koolsoorten
hyacint                                                                viooltje
iris                                                                       primula’s
biezen en rietgras                                           paardenbloem
fonteinkruid                                                     campanula’s
grassen en granen                                          alle bomen en struiken

NAALDBOMEN
De naaldbomen vormen een groep op zich. We moeten ze wel tot de bloeiende planten rekenen; omdat ze hun zaden, of die nu zacht of hard of droog zijn, nog niet ergens instoppen, maar eenvoudig in de kegels leggen, noemt men ze wel naaktzadigen. Natuurlijk zijn de bedektzadigen (parallel- en veernervig) een trap volmaakter.
Grohmann 20,  21,  22

Terug naar de inhoud

Plantkunde: alle artikelen

VRIJESCHOOL in beeld: 5e klas: plantkunde

34-32

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.

.

Advertenties

4 Reacties op “VRIJESCHOOL – Grohmann – leesboek voor de plantkunde (29)

  1. Pingback: WAT STAAT OP DEZE BLOG | VRIJESCHOOL

  2. Pingback: GROHMANN: LEESBOEK VOOR DE PLANTKUNDE-inhoud | VRIJESCHOOL

  3. Pingback: VRIJESCHOOL – Grohmann – leesboek voor de plantkunde (32) | VRIJESCHOOL

  4. Pingback: VRIJESCHOOL – Grohmann – leesboek voor de plantkunde (33) | VRIJESCHOOL

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s