Maandelijks archief: januari 2014

VRIJESCHOOL – Jaarfeesten – Driekoningen – alle artikelen

.

[1] Tussen kerstfeest en driekoningen
Jacobus Knijpenga
over: de tijd staat even stil; winter: donker en koud – (kosmisch) licht en warmte; goud, wierook, mirre.

[2] Van kerst tot driekoningen
Rinke Visser over: 12 Heilige Nachten; kosmische constellaties van zon en maan; oude Germaanse gebruiken, winter, Wodan, Julfeest; Jultijd, maan-maanden en zonnemaanden.

[3] Tevergeefs de blik omhoog
Rinke Visser over: wie waren de Koningen; de ster toen, de ster nu, geboren vanuit de geest.

[4] Epifanie: een waakzaam wachten
Marieke Anschütz over: (de namen van) de 3 koningen; Stefanus; 6 januari.

Drie koningen
Magchiel Mathijsen over: jaarfeesten als ordening; de 3 koningen in het driekoningenspel; geschenken van de herders en goud, wierook, mirre; denken, voelen willen; oordelen, besluiten.

[5] De planetenstand van Bethlehem
Piet Smolders over: wat was ‘de ster’: komeet, supernova, bijzondere samenstand van planeten? Giotto schildere ‘staartster’.

[6] Van kind tot koning
Marieke Anschütz over: van geschonken worden naar zelf kunnen schenken.

[7] De vierde koning
Marieke Anschütz over: winter, kersttijd, drie koningen. Wie is de vierde.

[8-1] Driekoningen in de kleuterklas
Bakker, Koopman, Vonk over: uit de praktijk – wat kun je doen in de klas tussen Kerst en Maria Lichtmis

[8-2] Het driekoningenspel in de kleuterklas
Isabel Bruggeman over: een driekoningenspel spelen in de kleuterklas.

[9] Drie koningen
Over: historie; Germanen; driekoningenbrood; 4e wijze uit het oosten.

Goud
Joop van Dam over: geen metaal tegenover zich: tegenstellingen in zichzelf; de cultisch-religieuze functie; hart en geneeskunde;
Eckehard Wagner over: van cultus naar macht; vindplaatsen; hart en geneeskunde;
Over: goud en zon; cultische waarde; hart en geneesmiddel.

[10] Mirre
Flora’s kus over: karakteristiek van de plant die de mirre voortbrengt, hoe ze aan haar naam komt: de mythe van Myrrha; mirre en het lijden; het geschenk van koning Kaspar; geneeskrachtige werking;
Rainer Muller over: kostbaar, niet voor profane doeleinden; karakteristiek van de plant; geneeskrachtige werking.

[11] Over de gaven van de drie wijzen uit het oosten
Ruth Kaeselitz over: de koningen; januari – Epifanie; goud; wierook;

[12] Hoe de drie koningen hun naam kregen
Paul Sapens over: ooit heetten ze anders; de Engelse heilige Beda geeft ze hun naam; kleur van mantels; hun leeftijd; hun geschenken.

[13] Driekoningen
Rudolf Steiner over: wie waren deze Magiërs; hun geschenken: goud, wierook, mirre; de ster; de grot

[14] Driekoningen
Melly Uyldert over: 12 heilige nachten; winterzonnewende; Nieuwjaar

[15] Recepten
Driekoningenbrood (2x)

[16] Knutsels
1) kaars versieren; 2) ster; 3) Tineke Geus: driekoningen van bloempotjes; 4) Nicole Karrèr: lampje met rondreizende koningen;

[17] Driekoningenspelletje voor klas 1
Pieter Witvliet schreef een eenvoudig spelletje voor klas 1/groep 3

[18] De kunst van het schenken
Hella Krause-Zimmer
over het schenken van de herders en de koningen; over de geschenken

[19] Over de drie geschenken
Gerard Reyngoud over goud, wierook en mirre en de samenhang met denken, voelen en willen.

[20] De drie koningen
Johanna Knottenbelt over een esoterische benadering van de drie koningen op basis van aanwijzingen van Rudolf Steiner.

[21] Driekoningen
Rudolf Steine
r over: goud, wierook en mirre

[22] Driekoningen
Melly Uyldert over driekoningen; winter; Jan Huygen in de ton; vinger in de roet; goud, wierook, mirre; de boon; stof en geest.

[23-1] Driekoningen
Driekoningen in het verleden in Nederland – folklore.
[23-2] Driekoningen
Driekoningen in het verleden in Nederland – folklore.

[24] Driekoningen in de kleuterklas    (Driekoningen 24)
Dieuwke Hessels over: Caspar, Melchior en Balthasar; over driekoningendag; driekoningentaart; driekoningenspelletje; liedjes; transparanten; jaartafel; boeken. 

.

Kerstspelenalle artikelen

Jaarfeestenalle artikelen

Vrijeschool in beeldDriekoningen

.

428-399

.

..

.

VRIJESCHOOL – Jaarfeesten – Driekoningen (15)

.

RECEPTEN

1) DRIEKONINGENBROOD

voor ongeveer 30 stukjes

600 gr bloem
250 gr boter
2,5 dl melk
3 eieren
200 gr suiker
40 gr gist
1 theelepel zout

hiervan deeg maken, goed kneden, 1 uur laten rijzen

dan toevoegen:
100 gr gemalen amandelen
geraspte schil van 1 cirroen
100 gr rozijnen

weer kneden

dan: 2 witte bonen, 1 bruine boon in het deeg verstoppen

nog een half uur laten rijzen
bakken in matig verwarmde oven, ongeveer 1 uur.

Het mooiste is het brood een ronde* vorm te geven en het te bestrooien met poedersuiker waarin een stervorm is uitgespaard.

3 kaarsjes kunnen erop gezet worden: rood, blauw, groen

wie de boon heeft is koning!

(bron onbekend)

*het gaat hier overduidelijk om een brood voor een klas. Dan is een ronde vorm minder geschikt, want dan zijn de middenstukken bij het snijden groter dan de kapjes. Dat vinden kinderen niet leuk, Bovendien hebben de grootste stukken een grotere kans de boon te bevatten en dat is niet eerlijk.

Dus een ‘gewone’ broodvorm.

0-0-0

2) DRIEKONINGENBROOD.

Er bestaan erg veel recepten voor deze koningskoeken, erg lekker en gemakkelijk is het volgende:

Benodigdheden:
250 gr boter
200 gr. suiker
300 gr. bloem
5 eieren
100 gr gepelde en fijngemalen amandelen
1 mespunt geraspte citroenschil,
100 gr. blanke pitloze rozijnen,
zout
poedersuiker

Roer de boter met de suiker zacht en romig.
Roer er dan één voor een de eidooiers door en daarna een snufje zout,
de citroenschil
en de gemalen amandelen.
Meng er vervolgens beetje bij beetje de gezeefde bloem door
en de rozijnen.
Klop de eiwitten heel stijf en schep ze voorzichtig door het deeg.
Doe het deeg over in een ronde vorm of in een vuurvaste ronde schaal, (vorm of schaal met boter insmeren en dun met bloem bestrooien),
stop een bruine boon in het deeg
en bak de koek in een matig warme oven bruin en gaar.
Laat de koek in de vorm iets afkoelen en breng hem dan over op een schaal.
Bestrooi de bovenkant van de koek met poedersuiker in de vorm van een ster en zet in het midden van de ster een kroontje van goud papier.

Wie de boon heeft is de KONING.

(bron onbekend)

wat de vorm betreft: zie opmerking boven.
één boon kan natuurlijk ook, maar is voor een klas niet logisch

.

Driekoningenalle artikelen

Jaarfeestenalle artikelen

Vrijeschool in beeldDriekoningen

.

427-399

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.

VRIJESCHOOL – Jaarfeesten – Driekoningen (8-2)

.

HET DRIEKONINGENSPEL IN DE KLEUTERKLAS

Hoe heerlijk is het om met kleuters de hele maand januari het driekoningenspel te mogen spelen. Vorig jaar heb ik hetzelfde spel gespeeld als dit jaar. De oudste kinderen wisten zodoende nog precies hoe alles hoort. Hoewel de stoel van Herodes al bijna een jaar niet meer in de klas staat, moet hij voor het driekoningenspel weer uit het derde lokaal worden gehaald. Iedere dag wordt na het eten het spel gespeeld. De kinderen die het eerst hun tas wegbrengen beginnen al zonder dat ik iets hoef te zeg­gen het spel voor te bereiden. De stal  (schommelboot) wordt klaargezet en er wordt gevraagd:  “Juffie, mag ik de stoel van Herodes halen?”  “Juffie,  mag ik het krukje klaar zetten?” Als ik “ja” zeg,  komt er vaak meteen een ander kind op het idee om maar vast een kleedje te halen voor op het krukje. Daarna komen daar de gaven,  de kaars en de kurk op voor het zwart maken van koning Kaspar. Als alles klaar staat – de grootste kunst is om het vertelhuis groot genoeg te krijgen – worden de spelers gekozen. Wie zou er Maria mogen zijn? Ja, het is wel moeilijk om te kiezen,  want er zijn zoveel kinderen die graag willen. Na Jozef wordt de engel gekozen; die mag als hij of zij dat wil de sluier voor de ogen, want: “dan zie je allemaal kleuren in de kaars.” Herodes wordt ook gekozen, die hoeft alleen maar op zijn troon te zitten, maar het is toch een heel gewichtige rol. Er zijn kinderen, die zo’n boze rol beslist niet willen spelen!
Heel spannend is wie er koning Kaspar mag zijn, want die wordt echt zwart gemaakt. Na deze voorbereidingen, die misschien wel net zo lang duren als de vertoning zelf, begint het spel. We beginnen te zingen en de drie wijzen    schrijden plechtig voort. Ze komen bij Herodes die waardig op zijn troon zit. Daarna volgen zij de ster tot de stal in Bethlehem. Maria wiegt daar het kindeke. De koningen knielen voor de kribbe. Als Balthasar de regels van het spel nog niet zo goed kent en tegelijk met Melchior wil knielen, wordt daar door de andere kinderen commentaar op gegeven, want hij hoort immers op zijn beurt te wachten!
Jozef neemt de geschenken in ontvangst en de wijzen nemen afscheid van de goddelijke familie. Zij keren terug naar hun land. Onderweg waarschuwt de engel hen tegen Herodes en zo gaan zij rechtstreeks terug naar het oosten. Hiermee is het spel afgelopen. Ik heb de melodie en de tekst hieronder genoteerd, zoals ik het in mijn klas speel:


driekoningen lied

 

2)
De gouden ster (2x),  verdween hen plotseling uit het oog.

Al keken zij nog steeds naar omhoog
Zij stonden nu, zij stonden nu,
al voor een mooi paleis
En rusten daar van de reis.

3)
De koning ja (2x) die daar woonde was Herodes.
Hij vroeg hen waar zij kwamen vandaan.
Zij zeiden toen (2x) één uit het morenland.
En twee uit Sheba met elkand.

4.
Wij zoeken saam (2x) een kinde dat in doeken is gehuld,
Misschien dat gij dat weten zult?
D’ster wees de weg (2x)  tot wij kwamen hier aan,
En hier bleef hij toen stille staan.

5)
Herodes zei  (2x) als gij dit kinde vinden zal,
Kom dan weer met U drie in getal,
En zeg mij dan (2x) waar U dit kinde zag
Zodat ik ook ’t aanbidden mag.

6)
als 1.

7)
De ster stond stil (2x) al boov’n een arme boerenstal
Het kinde ik hier, vinden zal
Nu mogen wij (2x)  het kind aanbidden gaan
Al  waar de sterre stil bleef staan.

8)
Maria, o Maria rein,.
zij wiegde daar haar kindelijn
0 Jezus, o mijn kindje rein
drie wijzen ons bezoeken,
Ach Jezus ligt in arme doeken.
0 Jozef, mijn (2x),

driekoningen lied 2

(melodie 9)

10)
Balthasar knielt neer al voor het kinde teer,
Hij schenkt het nu de wierook.

11)
Kaspar knielt nu neer, al voor het kinde teer,
Hij schenkt het nu de mirre.

12.(melodie 1)
Maria en ook Jozef rein, voor deze gaven dankten zij,
Zij waren ermee reuze blij,
Drie koningen (2x) zij zeiden toen gedag
Tot ’t kind dat in de kribbe lag.

13)als 1.

14)

driekoningen lied 3

15) als 1
In de eerste twee weken is het spel hiermee afgelopen. Daarna volgt nog de vlucht naar Egypte.*
.
(Isabel Brugman, Zeister vrijeschool, nadere gegevens niet bekend)  Zie onder, bij reactie.

.

 *in deze schoolkrant stond nog dit liedje, maar of het bij het spel gebruikt werd, is me niet duidelijk.

driekoningen lied 4

.

Voor meer driekoningenliedjes: Tineke’s doehoek

Vrijeschoolliederen

.

Driekoningenalle artikelen

Kerstspelenalle artikelen

Jaarfeestenalle artikelen

Vrijeschool in beeld: Driekoningen

 

Kleuters: alle artikelen

 

426-398

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.

 

 

 

 

 

.