.
GA 297A (Duits)
Op deze blog vertaald
Voordracht 1, Utrecht 24 februari 1921
Blz. 26 vert. 26
Wir müssen uns zum Beispiel noch weiter klar sein, daß solche Gegenstände wie Physik und dergleichen, die sich ganz absondern vom Menschen, die nur dadurch eine gewisse Vollkommenheit erlangen, daß alles Subjektive aus der Formulierung ihrer Gesetze ausgeschlossen wird, erst vom elften, zwölften Jahre an das Kind herangebracht werden dürfen.
We moeten ons er bijvoorbeeld ook terdege van bewust zijn dat vakken als natuurkunde – die volledig losstaan van de mens en juist een zekere perfectie bereiken doordat al het subjectieve uit de formulering van hun wetten wordt geweerd – pas op de leeftijd van elf of twaalf jaar aan een kind zouden moeten worden onderwezen.
GA 297A/26
Op deze blog vertaald/26
.
Voordracht 5, Den Haag 22 november 1922
Wenn man nun den ganzen Unterricht so einrichtet, daß das Kind um das zwölfte Lebensjahr herum so viel von Naturwissenschaft aufgenommen hat – durchaus entsprechend dem volksschulmäßigen Erziehen und Unterrichten -, daß es einen Überblick hat über manche physikalischen, über manche Begriffe der Botanik und so weiter, nicht im wissenschaftlichen, sondern durchaus im kindlichen Sinne, dann darf in diesem Lebensalter so um das zwölfte Jahr herum bei dem Kinde hingesehen werden – und das Kind demgemäß behandelt werden -, nach jenem Konflikt, der entsteht, wenn man auf der einen Seite hinaufschaut zu der göttlichen Weltenlenkung, zu der das Kind zwischen dem neunten und zehnten Lebensjahr hat hingelenkt werden können, und jenem Gegensatz, der sich ergibt, wenn wir nur von den äußeren – nicht von moralischen, nicht von göttlich-geistigen Kraftentfaltungen her -, im Offenbaren vor uns hintretenden Naturerscheinungen Kenntnis nehmen. Diese Naturerscheinungen treten ja vor uns hin, ohne daß sie uns von moralischen Prinzipien durchsetzt erscheinen, ohne daß wir das Göttliche in ihnen unmittelbar wahrnehmen.
Wanneer het gehele leerplan nu zo is ingericht dat een kind rond zijn twaalfde levensjaar voldoende natuurwetenschappelijke kennis heeft opgedaan — geheel in lijn met de benadering die past bij het basisonderwijs — om een overzicht te krijgen van uiteenlopende natuurkundige begrippen, botanische termen en dergelijke (niet op wetenschappelijke wijze, maar op een uitgesproken kinderlijke manier), dan kan men bij het kind een specifiek conflict waarnemen — en het kind ook dienovereenkomstig benaderen. Dit conflict vloeit voort uit de spanning tussen, enerzijds, het opkijken naar het goddelijk bestuur van de wereld — een perspectief waartoe het kind tussen zijn negende en tiende levensjaar kan zijn geleid — en, anderzijds, het contrast dat ontstaat wanneer we natuurverschijnselen uitsluitend beschouwen in hun uiterlijke, waarneembare verschijningsvormen, los van enige morele of goddelijk-spirituele dimensie. Deze natuurverschijnselen doen zich aan ons voor zonder dat ze doordrenkt lijken te zijn van morele principes, en zonder dat we het goddelijke er rechtstreeks in kunnen waarnemen.
GA 297A/156
Vertaald
GA 300A
Zie voor de betreffende tekst (Duits en vertaling) op deze blog: wet van behoud energie [18]
Over deze wet van Mayer spreekt Steiner (o,a) ook in de Algemene menskunde, voordracht 3 [3-3]
Blz. 258
Het gaat om de vraag of muziek een rol kan spelen bij de behandeling van de akoestiek:
X..” Ob wir das in der Physik verwenden können als eine Brücke vom Musikalischen zum Akustischen?
X…: Zouden we dit bij natuurkunde kunnen gebruiken als brug tussen het muzikale en het akoestische?
Dr. Steiner: Da wäre es wünschenswert, daß man die Akustik musikalischer macht, daß man eine Akustik herauskriegt, die man verbinden kann durch eine Art künstlerischer Brücke mit dem Musikalischen. Es gibt schon diese Möglichkeit, in die Sache so etwas Musisches hineinzubringen. Man darf nicht versuchen, es auf die vorhin erwähnte Art möglich zu machen. Ich weiß auch gar nicht, was übrigbleiben soll für den Punischen Krieg, wenn Sie eine halbe
Stunde wegnehmen für alles das.
Het zou wenselijk zijn om de studie van de akoestiek muzikaler te maken – om een benadering van de akoestiek te ontwikkelen die via een of andere artistieke brug met het muzikale domein kan worden verbonden. Het is inderdaad mogelijk om het vak een muzikaal karakter te geven.
GA 300A/258
Op deze blog vertaald/258
GA 300C
In der Physik und Chemie müßte man es dahin bringen, jenes Prinzip durchzuführen, wonach das ganze System der Chemie und das ganze System der Physik ein Organismus ist, eine Einheit, und nicht ein Aggregat, wie jetzt angenommen wird.
In de natuurkunde en de scheikunde zouden we tot een punt moeten komen waarop we het principe kunnen toepassen dat het volledige stelsel van de scheikunde en het volledige stelsel van de natuurkunde samen een organisme vormen – een verenigd geheel – in plaats van slechts een verzameling, zoals momenteel wordt aangenomen.
GA 300C/18
Niet vertaald
Rudolf Steiner over natuurkunde: alle artikelen
Natuurkunde: alle artikelen
Rudolf Steiner: alle artikelen
Menskunde en pedagogie: alle artikelen
Vrijeschool in beeld: alle beelden
.
3636-3426
.
.
.
.