.
In [33-1] werd de vraag besproken of ouders liegen als ze hun kind(eren) in Sinterklaas laten geloven.
Psychiater Esther van Fenema, de Telegraaf 09-11-2026
.
Fantasiewereld
Tekst in blauw van mij.
Ze begint ermee dat ouders weleens tegen hun kinderen liegen – voor hen een soort leugentjes om bestwil: om snel van iets, het gezeur o.i.d. af te zijn.
‘En we liegen dus ook massaal over het bestaan van Sinterklaas. Dat is interessant, want we proberen kinderen juist op te voeden met een bepaald moreel besef over eerlijkheid en waarheid. Hoe valt dat met elkaar te rijmen?’
Mevrouw van Fenema heeft op de vrijeschool gezeten want ze vertelt dat ze iedere dag een sprookje – hetzelfde – kreeg voorgelezen. Dat was niet saai: in tegendeel:
‘iedere dag werd het verhaal groter en rijker in mijn hoofd.
Alles ging daar leven: bossen, rivieren, de sprookjesfiguren: Mijn fantasie kwam tot bloei.
En dan ziet zij ‘een van de allermooiste vermogens van de menselijke geest‘: het kunnen creëren van werelden die niet bestaan: waarin we kunnen spelen, eindeloos dwalen en soms verstoppen als het nodig is.
Dan signaleert ze dat de gelegenheid om dit als kind te kunnen doen, steeds meer onder druk komt te staan. Kinderen krijgen een wereld voorgeschoteld die al ‘hapklaar’ is, de fantasiewereld is al voor ze ingevuld. Je hoeft je nauwelijks nog iets voor te stellen.
En dan volgt er iets dat je op deze blog ook in verschillende artikelen kan vinden: dat fantasie niet iets is om uit de realiteit te vluchten, maar dat je die nodig hebt, om iets nieuws scheppen dat er nog niet is: fantasie als voorstellingskracht voor de toekomst.
“Ik zie veel kunstenaars in mijn praktijk en voor sommigen was hun creativiteit vroeger de enige manier om een onveilige thuissituatie het hoofd te bieden. Door op hun kamer te verdwijnen in de muziek bijvoorbeeld als hun ouders elkaar de hersenen insloegen.’
Natuurlijk ziet Mevrouw van Fenema ook dat kinderen moeten leren zien wat waar of onwaar is, maar dat is voor haar niet hetzelfde als ‘een mysterie’ afpakken.’
Hier hebben we niet te maken met ‘bewuste misleiding’, maar met ‘een verhaal tot leven brengen’
“Sinterklaas vertegenwoordigt voor mij dan ook een wereld waarin het ónmogelijke even mogelijk wordt.
Waarin een paard over de daken kan lopen.
Sinterklaas met een stoomboot uit Spanje komt en jij als kind dat hongerige paard een wortel via je schoen kan geven in ruil voor cadeautjes.
Dat is toch een fantastisch gevoel!?
En die harde werkelijkheid, die komt toch wel.’
.
Zie op deze blog o.a. Sinterklaas bestond écht
Sint-Nicolaas bestaat niet
Teleurstelling wordt of is – naar blijkt – met dit verhaal voorkomen:
Hoe Sinterklaas stierf en toch voortleefde
Sint-Nicolaas: alle artikelen
Jaarfeesten: alle artikelen
Vrijeschool in beeld: Sint-Nicolaas
.
3645-3434
.
.
.
.
