.
Dr. Matthias Lohn, kinderarts, Erziehungskunst Frühe Kindheit, 2017 nr. 1
.
hoe zinvol is een middagslaapje in de kinderopvang
.
Ondanks alle vooruitgang in de moderne wetenschap op het gebied van de basisprincipes van ons leven, zijn er nog steeds weinig alomvattende antwoorden op de vraag waarom mensen (en alle andere levende wezens) moeten slapen.
Natuurlijk twijfelt niemand eraan dat slaap onmisbaar en essentieel is voor het leven. Niettemin is er een schat aan gedetailleerde kennis die de noodzaak van slaap voor individuele levensfuncties verklaart. Over het algemeen is er echter geen sluitende wetenschappelijke verklaring voor waarom mensen niet zonder slaap kunnen leven. Menselijke ontwikkeling is onmogelijk zonder slaap. Dit
blijkt uit het feit dat de benodigde dagelijkse slaapduur gedurende het leven continu afneemt (van ongeveer 16 naar 5 uur, wat samenvalt met een afname
van ontwikkelingsmijlpalen), en dat afwijkingen of ziekten snel ontstaan zodra de individueel variabele benodigde slaapduur consistent te kort is.
Talrijke studies hebben aangetoond dat slaap het geheugen consolideert en
fysieke groei mogelijk maakt. Geheugenconsolidatie betekent dat informatie die tijdens het wakker zijn is opgenomen en geleerd, eerst moet worden geconsolideerd, of verstevigd, door de vorming van synapsen in de hersenen tijdens de slaap, zodat deze permanent beschikbaar is voor het geheugen en dus voor de menselijke ontwikkelin. Deze hersenactiviteit verbruikt bijna evenveel energie als het wakker zijn. Lichamelijke groei vereist regelmatige diepe slaapfasen, simpelweg omdat het groeihormoon somatotropine tijdens deze periodes vrijkomt.
Hoe kan een gezonde slaap in de eerste levensjaren worden bereikt?
Net zoals veel dingen in het leven een vast ritme volgen, is een stabiel ritme ook een fundamentele voorwaarde voor gezonde slaapfasen en herstellende wakkere fasen. Slaap heeft natuurlijk ook een fundamentele en vitale herstellende functie, waarbij de verwerking van zintuiglijke indrukken overdag wordt gecompenseerd door de opbouw van nieuwe levensenergie ’s nachts.
Een slaap-waakritme is echter alleen gezond als het daadwerkelijk een ritme is – zoals de regelmatige afwisseling tussen in- en uitademen, rust en beweging – of, meer algemeen, zomer en winter.
In de eerste levensjaren hebben baby’s een extra slaapfase per dag vanwege hun verhoogde slaapbehoefte. Deze neemt meestal de vorm aan van min of meer langere middagdutjes. De huidige diverse en variabele kinderopvangmogelijkheden in de vroege kinderjaren vormen een uitdaging om aan de individuele slaapbehoeften van kinderen te voldoen. Hoe groter en gestructureerder de omgeving waarin een jong kind zijn of haar dag beleeft, hoe
moeilijker het is om het natuurlijke slaapritme te behouden. Net zoals ritmische gewoonten binnen elk gezin kunnen verschillen, moeten er in de kinderopvang, of het nu een kinderdagverblijf of een kleuterschool is, altijd compromissen worden gesloten. Het is belangrijk om te bedenken dat menselijke activiteiten ’s ochtends altijd intensiever en energieverslindender zijn – en daardoor ook creatiever – waardoor een uniform gestructureerde dagelijkse routine niet praktisch is.
Bovendien
is het een constante uitdaging om het algemene ritme van groepsgerichte kinderopvang af te stemmen op het ritme van het individuele gezinsleven.
Een avond met een nog wakker kind en daardoor vermoeide ouders is zeker niet beter dan een kind met slaapgebrek dat ’s ochtends met moeite naar de opvang kan worden gebracht.
Deze punten vormen
een echte uitdaging voor het structureren van een ochtend in elke kinderopvang.
Een dergelijke ochtend zou idealiter een gezamenlijk ontbijt, intensief spelen en vervolgens een gezamenlijke lunch moeten omvatten, waarna sommige kinderen een middagdutje mogen doen.
Het zou ouders ook de mogelijkheid moeten bieden hun kinderen op te halen zonder ze direct na het slapen mee naar huis te nemen en ’s avonds met de eerdergenoemde slaapproblemen te worstelen.
Naast de vele factoren die het leven van een kind en het ritme binnen het gezin beïnvloeden, kan een middagdutje – en dus voor sommigen een zeer vroege
lunch – helpen om een slaap-waakritme te creëren dat aansluit bij de werkelijke behoeften van het kind.
.
Peuter-kleuterklas: alle artikelen
Ontwikkelingsfasen: alle artikelen
Opvoedingsvragen: alle artikelen
Vrijeschool in beeld: peuter-kleuterklas
.
3619-4011
.
.
.
.
