VRIJESCHOOL – Jaarfeesten – St.-Maarten (5)

.

Voor knutsels en St.-Maartensliedjes: Tineke’s doehoek en Antroposofie en het kind   vrijeschoolliederen

lampion

Werkwijze:
Snijd de top van de knol af en hol hem uit met een lepel of mesje. Maak de schil dun, zodat het licht er goed door kan schijnen en de lampion niet te zwaar is.
Snijd ogen, een neus en een mond uit de lampion. Maak de spijker heet en druk hem door de onderkant van de lampion en het waxinelichtje heen. Bevestig het ijzerdraad aan de boven­kant van de lampion. Sla twee kleine spijkertjes of punaises aan een van de uiteinden van de stok, zodat de lam­pion er niet af kan glijden. Draag de lampion aan de stok.

Benodigdheden
1 voederbiet, pompoen of knol
stukje ijzerdraad
stok
waxinelichtje spijker

sint Maarten 1

(Jonas nr.5, 03-11-1978)

Enkele tips voor lampions:
Papieren
. Goed stevig papier, tekeningen maken met bijenwaskrijt, achterkant insmeren met lijnolie. Dit geeft een perkamentachtig effect.

Leeg conservenblik vullen met water. Dit in het vrieslaatje van de koelkast laten invriezen.
Met een spijker en hamer mooie figuurtjes erin timmeren. Dan het ijs weer laten ontdooien, blik leeggieten en goed afdrogen.
Stok met ijzerdraadje erin om mee te lopen of zonder indien u deze lampion als tafelversiering maakt.

Winterwortel uithollen, kaarsje erin
suikerbiet uitholen,                                  ”
koolraap uithollen                                     ”
grote rode biet uithollen     ”   (dit geeft een prachtig rood lichtl)
pompoen uithollen, waxinelichtje erin
kalebassen: (te koop bij bloemenzaken) uithollen en lichtje erin doen

Papieren lampion
Neem stevig gekleurd papier. Snijd hierin figuurtjes, bijv. zon, maan en sterren of voor de handige knutselaars: tafereeltjes van Sint Maarten en de bedelaar. Plak hierachter gekleurd vliegerpapier of zijdevloei. Maak een ronde of vierkante lampion. Lichtje erin en klaar is uw lampion.

Denkt u eraan dat indien u een waxinelichtje gebruikt u er altijd een neemt met een ijzeren huisje eromheen. Anders loopt het waxinelichtje meteen uit en brandt niet meer zo goed. Ook bestaat er dan meer kans op brandgevaar.

(nadere gegevens onbekend)

zie ook St.Maarten 18

lampion van papier

st.maarten 2

SCHIMMENSPEL

Bij het maken van dit schimmenspel ben ik uitgegaan van het kleine eenpersoons schimmentheater. Het staat beschreven in Jonas 19 van 10 mei jongstleden. Wie geen puf heeft om dat te maken is ook geholpen met een grote kartonnen doos. Maak in de bodem een venster en plak overtrekpapier over deze opening. Een klein bureaulampje of nacht­lampje dient als verlichting. Voor wie het schimmentheater wél heeft gemaakt geldt de volgende aanvulling: de kartonnen schuifrail die in deze beschrijving voorkomt (waartussen de schimmen geklemd kunnen worden), bleek na een aantal keren niet stevig genoeg meer te zijn. Ik ben overgestapt op een simpeler systeem. De schim­men zijn vastgelijmd aan lange ‘poten’ waar­mee ze op de grond rusten. Hierdoor zijn ze makkelijker te hanteren; twee personages kunnen elkaar soepel passeren en als ze moe­ten stilstaan leunen ze gewoon tegen het scherm.

Het verhaal van Sint-Maarten en de bedelaar is uitstekend geschikt voor een schimmen­spel voor één speler. Er zijn om te beginnen maar twee scènes: de poort en de slaapka­mer. Voor mijn versie heb ik maar twee schimmen gemaakt: de bedelaar en Sint-Maarten te paard. Ik houd er niet van Christus al te nadrukkelijk in een context als deze (dus als zwarte schim) uit te beel­den. Ik koos er voor alle handelingen te concentreren in de eerste scène en de twee­de, de verschijning van Christus aan het bed van Maarten, slechts als begeleidend beeld van het slot van het verhaal te geven. Het zingen van een Sint-Maartensliedje aan het eind geeft deze wel heel korte scène wat meer cachet.

Het gebruik van kleur in de decors vond ik hier gerechtvaardigd. Eenvoudige voorstellingen van gescheurd zijdevloeipapier, een poort met een kille winterse lucht en de figuur van Christus bekleed met de mantel van Maarten en omringd door engelen. Neem een vel overtrekpapier dat zo groot is dat het het venster van uw schimmentheatertje (al of niet geïmproviseerd) bedekt en rondom nog twee centimeter uit­steekt zodat het opgehangen of vastgeplakt kan worden. Maak hierop van het zijdevloei een achtergrondvoorstelling. Let op! Bij het stadspoortdecor mag deze achtergrond niet in de baan komen waarin de schimmen van Maarten en de bedelaar zich bewegen. Het gekleurde papier is dan zichtbaar vóór de schimmen, wat lelijk is. Van zwart of blauw ivoorkarton snijdt u ver­volgens de coulissen uit: voor de eerste scène een boom met kale takken en een verbrok­keld muurtje en voor de tweede het bed van Maarten onder een balkenplafond met aan de wand zijn zwaard. Deze donkere coulissen voor de achtergrond van zijdevloei geeft wat meer diepte aan het decor. Rest ons nog de twee schimmen van Maarten en de bedelaar. Doordat de schimmen zelfstandig kunnen staan, houden we onze handen vrij om bewe­gende onderdelen te bedienen. De bedelaar kan een arm smekend opheffen en Maarten beantwoordt dat gebaar door zijn zwaard te heffen en zijn mantel door midden te snij­den. Snijd beide schimmen uit zwart ivoor­karton, maak de armen die straks moeten be­wegen apart. Maak het gedeelte dat aan de romp bevestigd moet worden lang genoeg. Splitpennen zijn te groot om deze kleine on­derdelen aan elkaar te bevestigen, ik naaide ze aan elkaar. Steek met een fijne naald met dun zwart garen door de kartonnen delen, steek dan door een klein zwart kraaltje en weer terug, door het karton, door een twee­de kraaltje en knoop de draad af. Als leidstaafje gebruik ik acrylglas. Dat is in veel schilder- en hobbywinkels verkrijgbaar. Het wordt gebruikt als onbreekbare vervanging van glas in voorzetramen en schilderijlijsten. Met een stanleymes kunt u het in reepjes snij­den, brand er met een hete naald een gaatje in en bevestig het op de bovenbeschreven manier aan de arm. De bedelaar en het paard worden aan lange smalle stokjes geplakt. Maarten kreeg van mij een mantel van rood zijdevloei. Het stuk dat hij afstaat aan de be­delaar is op een stukje acrylglas gelijmd. Tij­dens het spel voert u het mee, geklemd tus­sen uw vinger en het pootje dat u vasthoudt. Als het zwaard zijn werk heeft gedaan laat u de mantel langzaam zakken tot hij de bede­laar bedekt. De bedelaar met mantel gaat nu langzaam naar achteren af en Sint Maarten vervolgt zijn weg. De handelingen in een schimmenspel voltrekken zich traag; vertel het verhaal rustig en zing er af en toe een liedje tussen door. Bijvoorbeeld als Maarten de poort nadert.

Mijn schimmentheatertje heeft geen gordijn. Ik laat een doek, die tijdens het spel om de bovenkant van de kast gedrapeerd ligt, bij decorwisselingen eenvoudig voorover over het venster zakken. Mijn kinderen zijn nog klein, het is niet erg als ik zichtbaar blijf ach­ter de kast. Wanneer u een professioneler ge­heel wilt, kunt u een flinke poppenkast om­bouwen door het venster af te plakken met papier. Toneelgordijnen zijn op zo’n houten kast makkelijk te bevestigen. Aanwijzingen voor het spel kan ik u verder niet geven. Het verhaal is zo eenvoudig en kort, vertel het tij­dens het spel uit uw hoofd. Om te oefenen raad ik aan met het theater voor een spiegel te gaan zitten zodat u het spel zelf gade kunt slaan. Van belang is vooral dat de schimmen niet ongemerkt te ver van het scherm af komen te staan. Houd ze er goed tegen aan, dan zijn ze het duidelijkst zichtbaar.

st.maarten 7

st.maarten 6

st.maarten 8. jpg

(Nicole karrèr, Jonas nr.5, 01-11-1985)

HERFSTTRANSPARANT

Materiaal:

herfstbladeren
dun karton
transparantpapier
schaar
hobbylijm

Er zijn bomen die prachtig gevormde bla­deren hebben. Die nemen we tijdens onze herfstwandeling mee naar huis om ze te drogen.
In twee stukken dun karton knippen we twee gelijke gaten, bij voorbeeld in de vorm van een ovaal. De buitenkant kunnen we iedere gewenste vorm geven. Naarmate we de transparant groter willen maken, moet ook het karton steviger zijn zodat het niet krom trekt. Voor kinderen is een transpa­rant waar één herfstblad in past heel geschikt.
De binnenkanten van de twee stukken karton beplakken we met transparantpapier, waarna we één of meer gedroogde bladeren op het transparantpapier van één van de kartonnetjes met een beetje lijm aan de punten vastmaken. Als het blad op z’n plaats ligt plakken we het tweede karton­netje er met de transparantpapier-kant bovenop en bevestigen aan de bovenkant een draadje om de transparant te kunnen ophangen.

herfstknutsel 9

broodmannetjes, broodhoorntjes

Sinte marten fleugeltsje
drie, dra, dreugeltsje,
drie, dra, drokje
Sinte Marten, op ’t stokje.
Hier woont een rijke man,
die ons wel wat geven kan,
veel zal hij geven,
lang zal hij leven.
zalig zal hij sterven,
koninkrijk beërven.
Job* zal hem lonen
met honderdduizend kronen,
met honderdduizend lichtjes an,
daar komt Sinte Marten an.
Sint Martinus bisschop
loopt door alle landen,
dat wij hier met lichtjes lopen
is voor ons geen schande.

*zou dat niet ‘god’ moeten zijn?

SINTE  MARTEN OP EEN STOKSKE  en ST. MARTENHORENTJES.

Deze laatste herinneren ons er aan dat St.-Maarten ook de patroon is van het gehoornde vee.

Hier een recept voor het maken van brooddeeg:                                                       500 gr. bloem
30 gr   gist
250 cl melk
10 gr  zout
30 gr boter
10 gr suiker

Doe de bloem in een kom
maak een kuiltje voor de lauwe melk
kruimel daar gist in        
roer het voorzichtig door elkaar
voeg zout,  suiker en boter toe
kneed alles tot het zacht en soepel is

Laat het op een warme plaats ongeveer 15 min. rijzen.
Vorm een mannetje of een horentje en laat het daarna weer 15 min. rijzen.
Leg het in de oven, ongeveer 10 min. op stand 7.

De oogjes en de knoopjes zijn van krenten.
Het stokje kan je versieren met mooie herfstkleurige bladeren, de bolletjes maak je bijv. van kastanjes die je eerst doorboort.

Voor het maken van de horentjes ga je uit van een driehoekig stukje deeg, dat je oprolt zoals in de figuurtjes staat aangegeven.

St. maarten 8St. maarten 9

(bron onbekend)

Recepten voor het Sint-Maartenfeest

Ik heb wat recepten opgezocht met groenten erin die typisch bij het Sin-t Maartenfeest horen, nl. knollen, bieten, pompoenen.

Rode bietencoctail  (hier heeft u een sapcentrifuge voor nodig)

100 g. appelsap
50 g.   wortelsap
25 g.   bietnesap.

 Wortelsalade
2 winterwortelen
sap van een 1/2 citroen
sap van 1 sinaasappel
1 eetlepel honing
zonnebloempitten of wat hazelnoten
’n snufje zout

Wortelen: raspen, citroensap en sinaasappelsap en honing erbij doen, noten en het kruidenzout eroverheen doen

Ovenschotel van koolraapjes
1/2  kg geschilde en gesneden koolraap
3/4 kg  geschilde aardappelen
3 flinke tomaten
zout
boter
1/4  kg  gebraden schapenvlees in stukjes
wat vleesjus
paneermeel.

Kook koolraap en aardappelen met wat zout gaar.
Pureer de tomaten in de mixer en voeg er wat vleesjus bij.
Doe dit mengsel bij de koolraap en aardappelen.
Roer de blokjes vlees erdoor en maak het op smaak af.
Vul er een beboterde ovenschotel mee, strooi er paneermeel over en leg hier en daar een klontje boter.
Geef de schotel een bruin korstje in ongeveer 25 minuten in een vrij hete oven

Knolselderij met tomatensaus
4  kleine of 2 grote selderijknollen
1/4 l tomatensaus
fijn geknipte peterselie

Schil de selderijknol en snijd hem in blokjes.
Kook deze in weinig water met zout gaar in ca. 20 minuten
Maak op de gewone wijze tomatensaus en laat hierin de blokjes selderie nog 10 minuten stoven.
Meng er vlak voor het opdoen de fijngeknipte peterselie door

Gebakken knolselderij
2 flinke selderijknollen
bloem
water
paneermeel
zout
50 g boter

Snijd de selderijknollen in niet te dikke plakken, schil ze en was ze.
Kook de plakken bijna gaar in water met zout in ca. 20 minuten.
Neem de selderijplakken uit het water en laat ze goed uitlekken
Roer wat bloem met water aan tot een dik papje zonder klontjes.
Wentel hier de plakken selderij aan alle kanten doorheen en haal ze dan door het paneermeel.
Bak ze in de boter aan beide kanten mooi bruin en gaar.

Pompoentaart met fruit (recept voor 6 personen)
De pompoen is een eetbare kalebas die ten onrechte nog niet zo erg bekend is in onze streek. Hij groeit op de koude grond en is in deze tijd van het jaar verkrijgbaar. Kan gestoofd als groente worden gegeten maar ook in gebak worden verwerkt. De Amerikanen maken er, behalve de bekende “pumpkin-pie” ook de maskers en lampionnen van op “Haloween”, hun versie van ons Sint-Maartenfeest»

100 gram tarwemeel
50 gram boekweitmeel
1 kg. pompoen
4 peren en/of appels
een handvol rozijnen (avond tevoren in de week met wat zout)
snuifje kaneel
theelepel zout
enkele ontpitte en ontvelde pruimen (daar deze in dit jaargetijde niet meer te koop zijn heb ik zelf wat bramenjam erop gedaan)

Kook de pompoen gaar en zacht met de rozijnen en hun weekwater en meng
deze massa met het tarwe- en boekweitmeel.
Plet goed met een vork en doe er 
het zout en de kaneel bij.
Meng alles tot een deegachtige massa.
Smeer een 
vuurvaste schotel met boter of olie in
doe er het deeg in
bedek de 
bovenkant met stukjes appel, peer en pruim.
Bak in een hete oven.
Is warm of koud erg lekker.

Pompoen op Spaanse wijze
1 Pompoen
2 grote tomaten
40 g. boter
1 grote ui
paprika
zout
aroma
arrow-root (of aardappelmeel)

Snijd de tomaten in plakjes en bak ze met de gesnipperde ui en de paprika in de boter.
Snijd de geschilde pompoen in stukken van ca. 5 cm
Voeg ze met zout en aroma bij het tomatenmengsel en laat ze zachtjes gaar stoven.
Bind zo nodig het vocht met wat arrow-root (of aardappelmeel).

Natuurlijk zorgt u ervoor dat de tafel extra feestelijk gedekt is met het Sint- Maartenfeest. Lampions met kaarsjes.

Natuurlijk komt er ook een mooi herfststukje op tafel, zelfgemaakt door moeder of vader met de kinderen. Wat chrysanten, mooie bladeren, eikels, kastanjes en mos.

(nadere gegevens onbekend)
.

Sint-Maartenalle artikelen      nr.5: meer over lantaarn maken

Jaarfeestenalle artikelen

VRIJESCHOOL in beeldSint- Maarten voorbeelden van lichtjes

.

342-321

 

 

 

 

 

 

 

 

.

Advertenties

9 Reacties op “VRIJESCHOOL – Jaarfeesten – St.-Maarten (5)

  1. Pingback: VRIJESCHOOL – JAARFEESTEN – St. Maarten – alle artikelen | VRIJESCHOOL

  2. Pingback: VRIJESCHOOL – JAARFEESTEN – St. Maarten – alle artikelen | VRIJESCHOOL

  3. Pingback: VRIJESCHOOL – JAARFEESTEN – St. Maarten (12) | VRIJESCHOOL

  4. Pingback: VRIJESCHOOL – JAARFEESTEN – St. Maarten – alle artikelen | VRIJESCHOOL

  5. Pingback: VRIJESCHOOL – JAARFEESTEN – St. Maarten (12) | VRIJESCHOOL

  6. Pingback: VRIJESCHOOL – JAARFEESTEN – St. Maarten (3) | VRIJESCHOOL

  7. Pingback: VRIJESCHOOL – JAARFEESTEN – St. Maarten (18) | VRIJESCHOOL

  8. Pingback: Lampion crea…. | ~ * Pagan Ouderschap / Pagan Parenting * ~

  9. Pingback: VRIJESCHOOL – Jaarfeesten – St. Maarten – alle artikelen | VRIJESCHOOL

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s