VRIJESCHOOL – Jaarfeesten – Maria-Lichtmis (4)

.

Maria-Lichtmis

Het driekoningenfeest met de koningskleuren blauw, rood en groen is achter de rug en de tijd glijdt door naar het heldere blauw van Maria-Lichtmis op 2 februari.
Een vrij onbekend feest midden in de stille, grauwe winter. Waarom besteedt de vrijeschool aandacht aan Maria-Lichtmis en wat is de oorsprong van dit katholieke vrouwenfeest?

Met kinderen de feesten van het jaar beleven is als het zien van de regenboog; de ene kleur is nog niet vervaagd of de volgende verschijnt. In de kale, grijze winterperiode en/of zonder de kinderlijke blik ervaren we de regenboog zelden. Maar kleur is er wel degelijk en ceremonies laten kleuren opbloeien. Daarnaast kunnen ze naast het feestelijke karakter voor kinderen, voor volwassenen een bron van genezing, bewustwording en spirituele groei zijn.

In de rooms-katholieke traditie is Maria-Lichtmis een afsluiting van de heilige kersttijd 40 dagen na Kerstmis. Het Lucasevangelie vertelt dat Maria 40 dagen na de geboorte een reinigingsoffer bracht in de tempel. Daarbij werd Simon met Jezus omstraald door licht. Het feest is in eerste instantie een herdenking van deze gebeurtenis en is door Rembrandt zo mooi weergegeven. Het centrale thema voor de kerk is de openbaring van Christus als ‘het Licht dat voor alle volkeren straalt’.
Helaas zijn we deze bijzondere boodschap een beetje vergeten.
Op 2 februari vindt aan het begin van de R.-K-kerkdienst, die speciaal voor vrouwen is, een processie met gezegende kaarsen plaats. Alle moeders worden dan herdacht en Maria staat als de moeder der moeders hiervoor symbool. Maria, de moeder van Jezus, wordt met dit goddelijke licht op aarde geassocieerd. Al heel lang is Maria-Lichtmis een vrouwenfeest. Dat is niet vreemd, omdat er in de Germaanse godsdienst (en Romeinse) meer plaats was voor het vrouwelijke dan in de vroege Christelijke kerk. Vrouwen wilden dat vrouwelijke aspect en de aardekrachten niet loslaten en hebben het vertaald naar Maria. Aan de ene kant hebben we de kerkelijke Maria als draagster van het goddelijke licht en aan de ander kant vieren we haar reiniging na 40 dagen (Kerstmis) In navolging werd het traditie dat een vrouw zes weken na haar bevalling naar de kerk ging met een opdracht voor Maria. We moeten hierbij bedenken dat vrouwen vroeger niet bij de doop van hun kinderen konden zijn: Baby’s werden daags na de geboorte gedoopt en dan lag de moeder nog in het kraambed. Met het speciale bezoek van de moeder aan de kerk en aan Maria was de kraamtijd definitief afgesloten en nam het gewone leven weer zijn beloop.

In de natuur verandert in de zes weken na kerst de kleur van de hemel. De zon krijgt meer kracht en daardoor wordt de hemelkleur februariblauw; de symbolische kleur van de mantel van Maria. Het is een heldere hemel, zowel overdag als ’s nachts de moeite van het bekijken waard. Die helderheid komt doordat er o.a. nog geen pollen en zaden in de lucht hangen. Die helderheid in de lucht kan aan ons mensen een helderheid van geest geven. Deze mentale helderheid is belangrijk, omdat we deze periode bezig zijn met plannen maken; er wordt gezaaid voor de toekomst. Zo komen onze plannen in helderheid en goddelijke licht samen in ons hart en uiteindelijk in ons handelen.

In de gangen van sommige vrijescholen worden de blauwe gordijnen vervangen door witte; de donkere dagen zijn voorbij. Ook kaarsen zijn niet meer nodig om licht te geven; de dagen worden steeds langer. In de klassen worden met Maria- Lichtmis kaarsstompjes aangestoken. Deze zijn de hele winterperiode speciaal voor dit doel bewaard. Restjes kaarsvet wordt ook vaak gesmolten en in lege walnootschillen geschonken. Deze piepkleine kaarsbootjes worden in een waterbak te drijven gelegd. Soms wordt er ook buiten iets gepoot of gezaaid. Maria en Jozef worden uitgezwaaid en opgeborgen. Maria-Lichtmis is het laatste lichtfeest. Na dit feest gaan we ons langzaam opmaken voor de volgende kleur: het lentefeest Palmpasen.

Wat kunnen we thuis met kinderen in deze periode doen? De seizoentafel is wit met wat helder ijsblauw. Er liggen stenen op en sneeuwattributen zoals een Koning Winter en bijvoorbeeld Olle op zijn ski’s. Langzaam kan er een hoekje gemaakt worden met Vrouwtje Dooi, de wortelkindertjes en wat meer bruin. Dit hoekje neemt steeds iets meer ruimte in beslag totdat het sneeuwklokje als eerste en daarna de ander lentebolletjes er in maart tenslotte bij mogen. Aan activiteiten kan er nog steeds geknutseld worden. De kaarsjes van walnootdopjes kunnen thuis gemaakt worden, maar het is ook leuk om met kinderen pindakettingen te rijgen of vetbollen te maken. Naast het buiten wandelen en gezelschapsspelletjes doen, is de winter de periode om extra voor te lezen. Hier volgen nog een aantal leestips: Voor kleuters zijn De wortelkindertjes van Freddie Langerer of van Sybille van Olfers, Olles skitocht van Elsa Beskov, de verhalen van kabouter Tomte Tummetot van Astrid Lindgren en het verhaaltje van het Sneeuwklokje (uit Leven met het Jaar van Kutnik) erg mooi. Voor de zes- en zeven-jarigen blijven de sprookjes van Grimm leuk (denk o.a. aan Vrouw Holle) en nog weer wat oudere kinderen kunnen smullen van de Grijze jagerboeken van John Flanagen die zich afspelen in Skandia of gruwelen van Narnia’s Sneeuwheks in de boeken van C.S. Lewis.
.

Marion Vreugdenhil
Dit artikel schreef ik tijdens mijn VS-kleuterschoolperiode.
www.totaalbalans-marion.nl

.

Maria-Lichtmis: alle artikelen

Jaarfeesten: alle artikelen

VRIJESCHOOL in beeld: jaartafels

.

1431

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.