VRIJESCHOOL – Grohmann – leesboek voor de plantkunde (13)

.

Gerbert Grohmann

‘leesboek voor de plantkunde’

blz.44, hoofdstuk 13                                                                          alle hoofdstukken

 

EEN PADDENSTOEL DIE EEN BLOEM WILDE WORDEN

Wat er tevoorschijn komt, wanneer een paddenstoel op eigen kracht probeert een bloem te worden, kun je duidelijk zien aan de stinkzwam. Je kunt je er deels over verbazen en je kunt er half om lachen. Ja, het is een van de merkwaardigste vormen van het hele plantenrijk en je mag je er niet van laten weerhouden die te  bestuderen, omdat die stinkt. Al lang voor je hem met eigen ogen aanschouwt, word je hem al gewaar door de ‘geur’. Desondanks lukt het soms maar moeilijk hem te ontdekken. Misschien denk je ook dat ergens een dood dier ligt. Kom je dan in de buurt, dan laat je de aasvliegen verschrikt wegvliegen die daar hun voedselplaats hadden gevonden.

Zo lang de stinkzwam nog jong en onontwikkeld is, ziet hij er precies zo uit als een bovist; snijd je echter de bol door, dan zie je van binnen de aanleg van de toekomstige paddenstoel.

Tenslotte strekt de steel zich, doet het omhulsel breken en floept naar buiten. Daaruit groeit dan een echte paddenstoel met een lange, dikke schacht en een kopje. Dit heeft van boven een klein gaatje. De huid van het kopje ziet er eerst groen uit en heeft nog geen onaangename eigenschappen; pas door de tijd heen wordt het slijmerig en krijgt het de lucht die je zo tegenstaat. Op ’t laatst druppelt de geurstof naar beneden en het kopje van de stinkzwam ziet er dan wit als sneeuw uit.

Nu kunnen we een poging wagen om erachter te komen wat een stinkzwam van plan is: hij bootst op zijn bijzondere manier een bloem na. Beneden zit de dikke steel en daarbovenop het ‘bloemhoofdje’. Omdat dit echter niet door de zon gevormd is, geurt het niet zo lekker als een echte bloem; het ruikt naar vergaan. De insecten die daardoor aangetrokken worden, zijn geen vlinders en bijen, de kinderen van het licht, maar het zijn aasvliegen die zich graag aan het verrottende tegoed doen.

de stinkzwam is uit zijn omhulsel gebroken en nu worden door zijn stinkende geur de vliegen aangetrokken

En nu komt het meest verbazingwekkende aan de vergelijking: in het weerzinwekkende slijm zitten namelijk de sporen. Bij andere paddenstoelen vallen die uit de voering, hier echter blijven ze aan de vliegen kleven wanneer die daar rondlopen en zich bevuilen. Waar ze ook heenvliegen, overal verspreiden ze de sporen van de stinkzwam. Eigenlijk is het geen meel, zoals ook het stuifmeel geen echt meel is. Dus heeft de stinkzwam het voortreffelijk nagebootst. Bij de echte bloemen speelt zich dit allemaal in het zonlicht af, bij de stinkzwammen daarentegen niet en dienovereenkomstig zijn dan ook de bezoekers, die zich aangetrokken voelen.

Iedere keer wanneer je een stinkzwam ziet of wanneer je er ergens een ruikt, word je eraan herinnerd dat het er niet op aankomt om iets na te maken wat van licht vervuld is. Je moet zelf van licht vervuld zijn, want anders doe je toch maar als een stinkzwam.

terug naar de inhoudsopgave

 

Plantkunde: alle artikelen

VRIJESCHOOL in beeld: 5e klas: plantkunde

17-15

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.