VRIJESCHOOL – De ontwikkeling van het jongere kind (1-2)

.

Koesteren door liedjes zingen

Er is waarschijnlijk maar weinig wat je baby zo’n gevoel van vertrouwen en ontspanning kan geven als de klank van je stem wanneer je voor hem zingt. Er bestaan goede boeken met versjes voor ieder moment van de dag. Maar een even grote bijdrage levert het plezier dat je kunt beleven aan de eindeloze herhaling van de heel eenvoudige liedjes die je zelf voor je baby maakt. Het zijn vaak juist die liedjes die het slaapritueel tot het meest intieme en rustgevende moment van de dag maken voor jou en je kind.

Een pas geboren kind is totaal afhankelijk van wat wij hem aanbieden. Alles wat er op hem afkomt aan licht, kleuren, geuren en vooral sfeer, zuigt hij met zijn hele lijfje op. Naast voeding en hygiëne is warmte, zowel fysieke als menselijke warmte, onmisbaar voor de gezondheid van een baby. Een prachtige manier om je baby te laten merken hoe welkom hij is, is voor hem te zingen. Zachtjes zingen of neuriën is koestering van de bovenste plank. Het geeft niets of je vals zing of dat je denkt niet muzikaal te zijn. Je kunt, terwijl je bij hem in de buurt bent, rustig je eigen lievelingsliedjes zingen of gewoon datgene wat er in je opkomt als je in een goed humeur bent.

Lang geleden kenden de mensen minder tonen dan nu. De muziek van toen klonk in de pentatonische stemming, dat wil zeggen met een toonladdertje van vijf noten. Wanneer je er, zoals in de antroposofische pedagogie, van uit gaat dat een kind in zijn ontwikkeling globaal dezelfde stappen doormaakt als de mensheid in zijn geheel, dan kun je in de eerste jaren extra aandacht besteden aan het zingen van liedjes met de vijf tonen d, e, g, a en b. Liedjes in deze kwintenstemming staan in het boekje De Gouden Poort van Beatrijs Gradenwitz en Petra Rosenberg. Eind mei 1998 komt er een dubbel-cd uit met dezelfde liedjes. Ze worden gezongen door een mannen- en vrouwenstem en begeleid door lier (een soort kleine harp), fluit of piano. De cd’s zijn bedoeld om ouders en leerkrachten meer bekend te maken met deze eenvoudige pentatonische liedjes.

Het kan voor allebei heerlijk zijn om je kind in je armen te wiegen terwijl je een melodietje zingt of neuriet met maar heel weinig noten erin. Je verzint er dan zelf woorden op rijm bij, bijvoorbeeld met de naam van je kind erin, en herhaalt
die telkens weer opnieuw. Herhaling blijkt vaak heel heilzaam voor een kind te zijn, zolang het zingen je zelf tenminste niet verveelt. Want zing je met lange tanden (voor zover dat althans kan), dan bereik je het tegendeel van wat je wilt.

Het kan soms verleidelijk zijn om een cd met ‘babymuziek’ op te zetten. Uit onderzoek is echter gebleken dat een klein kind daaruit slechts onherkenbare klanken oppikt die eigenlijk alleen maar zijn rust verstoren. Een kind moet kennelijk eerst levende muziek en echte instrumenten hebben gehoord. Pas daarna kan het uit het voor hem chaotische lawaai uit een luidspreker muziek herkennen en ervan leren genieten. De meeste achtergrondmuziek kost het jonge kind dan ook onnodige energie.

Kinderen van een maand of drie kun je al zien stralen als ze een gezongen melodie herkennen. Om eindeloos te herhalen kun je terecht bij de tachtig slaapliedjes uit verschillende landen die zijn samengebracht in het recent verschenen boekje Als je gaat slapen zal ik zingen van Mathilde Polee en Petra Rosenberg. Op elke bladzijde staat een wiege- of slaapliedje (ook in heel eenvoudig te volgen notenschrift) en een verrukkelijke illustratie van Veronica Nahmias.

Bij de liedjes die niet van Nederlandse oorsprong zijn, is onder de vertaling de oorspronkelijke tekst afgedrukt. Zo is er uit Indonesië het bekende ‘Nina Bobo’, uit Suriname ‘Doi Doi’ en uit Marokko ‘Slaap mijn juweeltje’, waarbij een vader in de pap roert terwijl hij zijn kindje op de arm wiegt. Deze liedjes inspireren tot deuntjes tijdens het verschonen en tot een heel eigen traditie voor het slapen gaan. Als dat ritueel iedere dag terugkeert kan het naar bed brengen van je kind zo ook voor jou een rustpunt worden.

Al kost het in het begin misschien wat moeite, het loont om er alle tijd en aandacht voor te nemen. Jij kiest de melodieën en de woorden die je het meest aanspreken. Op het laatst kun je bijvoorbeeld neuriënd de kinderkamer uitgaan of juist afsluiten met een mooie spreuk.
In het boek Spreuken, gedichten en liedjes voor kinderen staan spreuken die je voor baby’s (zelfs al voor de geboorte) en jonge kinderen kunt zeggen en die direct aansluiten bij de natuurlijke religiositeit van het kind.

Probeer overdag ook eens tussen de bedrijven door met je baby op de arm door de kamer te lopen. Bij iets moois kun je blijven staan en gewoonweg vertellen hoe prachtig je de vormen en kleuren vindt. Je eerste verhaaltje!

Natuurlijk begrijpt een baby de woorden niet letterlijk, maar de intentie waarmee ze worden uitgesproken, bijvoorbeeld bewondering, neemt hij heel goed waar. Bovendien zijn dit soort kleine verhaaltjes van onschatbare waarde voor de taalontwikkeling van je kind.
.

Amalia Baracs, Weleda Puur kind nr 1, lente 1998

.

Polee/Rosenberg: Als je gaat slapen zal ik zingen

Gradenwitz/Rosenberg: De gouden poort

Spreuken, gedichtjes en liedjes voor kinderen

Verder nog

.

ontwikkelingsfasen: alle artikelen

Menskunde en pedagogiealle artikelen

opvoedingsvragen: alle artikelen

.

1433

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s