VRIJESCHOOL – Jaarfeesten – St.-Maarten (10)

Sint-Maarten en Sint-Nikolaas

Een kledderige, natte novemberdag, de goudkleurige bladeren zijn van de bomen geschud en tot een glibberig laagje op de grond geworden, klaar om hun waarde geheel aan de aarde af te geven. De kinderen komen uit school en op weg naar de kapstok komen natte jassen en tassen al op de grond terecht om zo snel mo­gelijk een plekje aan tafel te vinden voor de “gezellige”, “knusse”, “warme” thee met vooral “iets” lekkers. Geen taal kent zulke duidelijke sfeerwoorden voor dit herfstige moment na school dan het Nederlands. Schoolverhalen worden uitgewisseld en dan hoor ik de opmerking: “Eigenlijk vind ik de feesten die nu komen niet zo leuk, je lijkt er zo hebberig van”.

In eerste instantie komt er een soort triomfgevoel in mij op, omdat een kind zo haarscherp aangeeft dat onze door economische belangen gedreven cultuur de feesten van Sint Maarten en vooral Sinterklaas zo sterk tot feesten van “bezit en krijgen” hebben gemaakt.
Tegenwoordig schettert zelfs Kerstmis ons vanuit winkeletalages zijn glamour- en glitterhebzucht tegemoet. Het triomfge­voel verandert snel in een bezorgd gevoel. Hoe kan je in deze tijd de feesten zo vieren, dat de diepe betekenis als bagage in de levensrugzak van onze kin­deren terecht komt, zodat ze later opgewassen zullen zijn tegen de al maar toenemende vloedgolf van uiterlijk vertoon, die mede bepaald wordt door een goedgevulde portemonnee.

Als eerste van de twee feesten van de in rode mantel gehulde bisschoppen vieren we het feest van Sint Maarten. Elf november is de sterfdag van Martinus, de bisschop van Tours. De legende vertelt, dat hij als jong Romeins officier op een koude winteravond met zijn troep ruiters naar de stad Amiens kwam om bin­nen de veilige muren van de stad de nacht door te brengen. Bij de stadspoort zat een in weinig lompen gehulde bedelaar, die om een aalmoes vroeg. Ondanks het gehoon van zijn vrienden, hield Martinus zijn paard in en omdat hij niets had om de man te geven, sneed hij met zijn zwaard zijn rode mantel doormidden en gaf een deel aan de bedelaar. Die nacht verscheen in een droom Christus aan hem. Hij draagt het afgesneden deel van de mantel en spreekt tegen de engelen, die om Hem heen zijn: “Ziet, Martinus, die nog niet gedoopt is, heeft mij met zijn kleed omhuld.”

Dit visioen maakt zo’n indruk op Martinus dat hij zich laat dopen en als
klui­zenaar gaat leven. In het laatste deel van zijn leven wordt hij geroepen tot Bisschop van Tours.
Martinus heeft in het duister aan de poort van de stad zodanig gehandeld, dat hij later heeft kunnen kijken door de poort van de wereld van het
niet-zichtbare, de wereld die voor kleine kinderen nog zo vanzelfsprekend hemel heet en stralend van licht is. Deze belevenis van licht in de duisternis kleurt al het handelen van Martinus in zijn verdere leven.

Op het feest van Sint Maarten lopen de kinderen met hun zelfgemaakte lichtjes langs de deur. Knollen en wortels, die in de duisternis van de aarde zijn ge­groeid , worden hiervoor uitgehold en in het buitenste laagje van de wand worden zon, maan en sterren, de lichtdragers aan de hemel, uitgesneden.
’s Avonds brandt in iedere lampion een helder kwetsbaar kaarslichtje. Ieder kind dat “bedelt”, al zal dat niet meer als armoedzaaier of verstotene zijn, geeft de “rijkman” bij wie hij aanbelt de gelegenheid zich als Martinus te voelen. Het lampje symboliseert het “hemellicht” dat de goede gever zal waarnemen bij ieder ge­schenk uit zijn hart.

Als de leerlingen uit de hogere klassen er zelf voor kiezen om met hun lampjes naar bv. een bejaardenhuis of huis voor minder valide mensen te gaan, zie je dat de kracht van het schenken het wint van het ontvangen, zelfs als de volgende morgen blijkt hoe moeilijk het is al het lekkers eerlijk te verdelen! Zo is het lichtje van Sint Maarten ook een voorbode van het eerste kaarsje dat zal branden in de adventtijd.

Juist in de adventtijd komt ook Sint Nikolaas aan in ons land, bijgestaan door zijn zwarte knecht. Ook zij laten zien dat licht en duister, leven en dood,
vro­lijkheid en ernst altijd samen gaan. Er is weinig bekend over de bisschop van Myra, die op zijn geboortedag aan de arme kinderen voedsel en geschenken bracht. In de oude Nicolaaslegenden uit Rusland zorgt Nicola de Barmhartige, meestal in de gedaante van een oude zwerver, dat de zelfzuchtige mens een spie­gel voorgehouden krijgt en dat de ontmoeting met Nicola een ommekeer in zijn leven veroorzaakt. Hebzucht en rijkdom maken plaats voor het offer.

In de geest van Nicola geven wij elkaar op 5 december heimelijk geschenken, vergezeld van een gedicht of surprise, waarin we elkaar een persoonlijke
spie­gel kunnen voorhouden. Niet in de laatste plaats tonen we daarmee ook onze dank­baarheid elkaar te kennen.

Met hele kleine kinderen, die nog “in Sinterklaas geloven”, kunnen we samen in het donker op pad gaan, om geschenken op de stoep te leggen bij bekenden, aan­bellen en dan hard weghollen.Want niets is heerlijker dan voor zwarte piet spelen en net als Sinterklaas bij anderen geschenken te brengen. En op de dag dat de kinderen uit school komen met de opmerking: “Ze zeggen dat Sint niet be­staat en dat het een gewone man is”, kan ik altijd met een gerust geweten zeg­gen: “Sinterklaas bestaat wel, in de hemel, niet meer bij ons op aarde, alle ge­wone mensen zorgen ervoor dat de geschenken van Sinterklaas geschonken worden”
………………En op 5 december is die oude wijze roodommantelde Sinterklaas onmiddellijk, nog jaren, zelfs voor altijd Sint Nicolaas!!

(Annemieke Zwart, nadere gegevens onbekend)
Advertenties

2 Reacties op “VRIJESCHOOL – Jaarfeesten – St.-Maarten (10)

  1. Pingback: VRIJESCHOOL – JAARFEESTEN – St. Maarten – alle artikelen | VRIJESCHOOL

  2. Pingback: VRIJESCHOOL – JAARFEESTEN – St. Maarten – alle artikelen | VRIJESCHOOL

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s