VRIJESCHOOL – Jaarfeesten – St.- Jan (5)

.

KNUTSELS

Zie vooral: Tineke’s doehoek

brood in het vuur
In de donkere tijd van het jaar sprongen we over de kaarsjes (in een turf gestoken) in de kelder. In de midzomertijd dansen en zingen we om het vuur buiten.
Vuur kun je maken met een loep, waarin je de zon laat schijnen op een hoopje droog gras. Op elk vuurtje buiten kun je stokbrood bakken. Maak eerst deeg:

=500 gr. meel
=20 gr. gist
=wat honing
=2 dl. water

Laat het deeg een uur rijzen, zoek in die tijd stokken en schil van de punt de bast af. Het deeg nog even doorkneden en om de punt van de stok doen. Te slap deeg rolt van de stok!
Dan houden we het broodje boven het vuur, steeds draaien, anders wordt het deeg ongelijk gaar. Lichtbruin en droog uitzien, betekent dat het klaar is, het is dan aan de stok gerezen en dat is heel spannend! Het gat kun je vullen met jam, kwark met honing of kaas.

(Tineke Geus, in . Jonas’ nr.21, 12 juni 1981}

met, uit de natuur
Een krans van mooie bladeren: dakpansgewijs – vastzetten met kleine stokjes;
=Graskrans: bosjes gras met garen aan elkaar binden;

=Graskrans: 3 bosjes gras (halmen, bloemen, enz) en vlecht deze; telkens wanneer een bosje bijna op is, weer een bosje erbij doen, omwikkelen met dun draad of een lange grashalm.
=Ketting van paardenbloemstelen: een schakel: boveneind steel in ondereind steken;
=Kransje van madeliefjes: eerste madeliefje neerleggen met kopje naar links; 2e madeliefje ook, met bloempje naast 1e bloempje; bloempje van het 2e om steeltje van het 1e draaien en tussen steeltje 1e en eigen steeltje vastzetten, enz;
=Krans van bloeiende paardenbloemen: steel van de 1e, door steel van de 2e enz.
=Zoek op het strand de mooie schelpjes in zachte pasteltinten en lijm ze op bv. luciferdoosjes, closetrolletjes of op karton;
=droog madeliefjes en andere kleine bloemetjes in een telefoonboek en lijm ze op correspondentiekaarten. Zo heb je gezellige ansichtkaarten in voorraad.

(bron onbekend)

zomerfee
 maken van zijdevloei, bloe­men om haar heen; als mobile, of op een ‘jaargetijdentafel’, of midden op tafel bij een feestelijke maaltijd.

grasbol
van een hele of halve aardap­pel: gaatjes met stopnaald prikken – allerlei bloeiende grassen erin – hangend (hele aardappel) of staand (de halve).

buiten eten
Kersen!

poppen van gras
Bundel gras dubbel buigen, kleine bundel (als armen) er kruislings op vastbinden zodat hoofd -armen – rok ontstaan.

veel zangspelletjes doen
met jonge kinderen.

scheepjes van schors
voor in het water.

schelpjes
op een met gekleurd papier beplakte grote lucifersdoos plakken, (met velpon).

inmaak
voor de winter maken.

pannenkoeken met vlierbloesems
erin bakken .(zie onder)

vlierbloesemsap
maken.

vuur stoken
(als dat is toegestaan).

tafereel maken in huis
op een apart tafeltje met veel bloemen, grassen, (edel) stenen.

( Els Boekelaar , ‘Jonas’ nr.21 van 16 juni 1978)

bloemenhoed
Naai bloemen en bladeren met groen garen op een (oude) zonnehoed. Is de bol stuk, versier dan de overgebleven rand, dat staat prachtig met het hoofdhaar eroverheen ge­drapeerd!

st,jan

bloemenkoekjes en taart
(Wie anti-suiker is zit fout met deze koekjes, dan maar madeliefjes op de rauwkostsalade). Elke willekeurige taartbodem kan gebruikt worden, maar er moet een opstaande rand langs zijn. Verder geldt hetzelfde recept als wat hieronder volgt voor de bloemenkoekjes. Voor een taart uiteraard meer bloemen ge­bruiken.

Voor de koekjes (circa 15 stuks):
3 eiwitten,
2 ons witte basterdsuiker,
1 ons meel,
vanil­lesuiker,
(eventueel melk, als het beslag te dik is).

Eiwitten stijfslaan, met suiker tot gladde massa roeren. Voeg daarbij meel en vanille. Het deeg moet net vloeibaar zijn. Dan in kleine hoopjes op de bakplaat leggen.
Oven­stand 4 gebruiken, in 5 a 10 minuten heel lichtbruin laten worden en meteen vormen als ze uit de oven komen (indeuken eigen­lijk).
Zet ze op kleurige papieren rondjes. Bloemen: hortensia, primula, boterbloem, madelief.

suikerstroop
1 pond suiker met 1 glaasje water in een pan verwarmen. Als een druppel van dit mengsel meteen stolt als je deze op een bord laat vallen is het goed. Doe wat van dit mengsel in het koekje, leg er een bloeme­tje op en dek het af met nog wat suiker­stroop.

vlierpannenkoeken
Vlierbloemetjes door pannenkoekbeslag roe­ren, dunne stengeltjes kunnen er ook bij en dan pannenkoekjes van bakken. Heel feeste­lijk is dat als het op een buitenvuurtje kan met een simpel stenen muurtje eromheen en daarop een metalen roostertje om de pan op te zetten.

Van buiten naar binnen: gekleurd zijdevloei, wit papieren kantkleedje, deegbakje met bloemen in suikerstroop:

st,jan2

 ( Tinke Geus en Annet Schukking ‘Jonas’ 21 van 10 juni 1983)

graspopje
Materiaal: een bosje gras

Gebruik een deel van het gras voor de armen. Door het bosje af te te binden ontstaan de handjes. Een langer bosje gras gaat nu om het eerste heen waarna we weer met een dunne grashalm het hoofd, de taille en de benen afbinden.

St.Jan graspopje

zonnewijzer
Materiaal:
een rechte, dunne tak; steentjes

Snij een spitse punt aan de tak en steek hem onder een hoek van 45 graden in de grond, zodat het uiteinde naar het noorden wijst.
Naarmate de tijd verstrijkt, wandelt de schaduw van de stok als de wijzer van de klok over de grond. Met behulp van een horloge kunnen we een steentje of een takje op de plaats leggen waar de schaduw ieder heel en eventueel half uur staat.

racebootje
Materiaal:
figuurzaag
mes
3 elastiekjes
een stukje hout. ca 7×15 cm
een stukje multiplex. 2×4 cm

Zaag een punt aan de voorkant van het stukje hout en zaag er aan de achterkant een rechthoek uit van ongeveer 5 cm lang en 4 cm breed. Maak in de beide uitsteek­sels van de achterkant een inkeping, waarin een elastiekje past. Een zelfde inkeping maakt u in het stukje multiplex, maar dan in het midden. Wikkel een elastiekje stevig om het multiplex heen, zodat het niet los kan gaan zitten. Zowel links als rechts St.Jan racebootjemaakt u aan dit elastiekje een ander elas­tiekje vast. U kunt nu de ‘propeller’ met de beide elastiekjes vasthaken in de inkepin­gen van de achterkant. Door te draaien spant u het elastiek. Zodra u de boot in het water zet en hem loslaat, zal de propeller gaan draaien.

een ‘kruik’van kersenpitten
Materiaal:
1 kg droge kersenpitten
lapjes katoen van 30x30cm

Nog steeds worden de pitten van kersen door Zwitserse boeren als een soort kruik gebruikt. Kersenpitten kunnen namelijk de warmte lang vasthouden. In de koude wintermaanden legde men zakjes met kersenpitten op de grote kachel die de hele kamer verwarmde. Voor het slapen gaan werden ze in de bedden gelegd, want de meeste slaapkamers waren onverwarmd.

De kersentijd duurt over het algemeen niet zo lang en we zijn ook lang niet altijd in de gelegenheid om veel kersen te eten. Bewaar de pitten echter en was ze goed schoon. We kunnen ook onze vrienden en familieleden vragen de kersenpitten voor ons te bewaren. Voor de kruik worden de kersenpitten even­tueel even in kokend water gelegd, zodat er geen vruchtvlees meer aanzit. Als ze goed gedroogd zijn vullen we het zakje en naaien de opening dicht. Bij gebrek aan een kachel zullen we het vaak met de radiator van de centrale verwarming moeten doen.

grasbol
Grassen van gelijke lengte prikken we in een aardappel. Er ontstaat een prachtige zomerse grasbol die lang blijft hangen, doordat het gras het vocht uit de aardappel opneemt. De aardappel droogt slechts langzaam uit.

johannikoeken
Pluk mooie vlierbloesems en schudt de beestjes eruit op een schone doek. Van 4 ons  bloem, 1 ons suiker, 5 eieren, zout en melk een dik beslag maken. Zonnebloemolie verhitten. Nu neemt men 1 bloesem, doopt deze tot het steeltje in het beslag en dan in de hete frituur goud-geel bakken. Bestrooien met poedersuiker en warm serveren.

vlierbloesemlimonade
Zoek mooie bloeiende schermen, 
ongeveer 1kilo. Stop ze  in een grote emmer. Maak een suikerstroop door 4 kilo suiker te verhitten met 4 tot 5 liter water. Gooi dit kokend heet over de bloesem en laat het onder af en toe roeren tenminste 24 uur staan.
Los 70 gram citroenzuur op en roer dit erdoor.
Zeven en in goed sluitende, schone flessen doen.
Zo krijgt u siroop, die nog met water verdund moet worden.

appelmoes
Ook van onrijpe valappels kan een lekkere appelmoes worden gemaakt.
circa 1 kg valappels klein snijden,
in ¼ l water gaar koken samen met
300-400 gr. vijgen zonder steel en de onderstaande kruiden:
steranijs,
1 theelepel venkel,
½ theelepel korian­der,
1 vanillestokje,
1 kaneelstokje,
1 gesneden gem­berwortel,
citroenschilletje.

Door de pureezeef draaien (fijne schijf) en nog eens zoeten met naar keuze wat Demeter suikerbietenstroop, honing of appeldiksap.
Als er grote hoeveelheden valappels moeten worden verwerkt kan men bij wijze van wintervoorraad de appelmoes ook wecken.
Zij vormt een goede aanvulling bij graangerechten met melk, bij vlokken en als broodbeleg en taartvulling.
.

(bron: schoolkrant vrijeschool Uden)
.

St.-Jan: alle artikelen

Jaarfeesten: alle artikelen

.

202-192

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.

..

 

 

 

Advertenties

2 Reacties op “VRIJESCHOOL – Jaarfeesten – St.- Jan (5)

  1. Pingback: VRIJESCHOOL – JAARFEESTEN -St. Jan -alle artikelen | VRIJESCHOOL

  2. Pingback: VRIJESCHOOL – Jaarfeesten -St. Jan -alle artikelen | VRIJESCHOOL

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s