Tagarchief: Yggdrasil wereldes GA 101 vdr. 2 blz. 28

VRIJESCHOOL – Rudolf Steiner over mythen en sagen (GA 101- vdr. 2)

.
Zie de inleidende woorden bij voordracht 1

INHOUD

Bijzondere kenmerken van de astrale wereld.
Nauwkeurige weergave van de werkelijkheid van hogere werelden in de schilderijen van oude meesters (Rafaël, Cimabue).
De wezens van de astrale wereld zoals afgebeeld in de Perzische mythologie.
De Amshaspands en Iza(r)ds* en hun activiteiten gedurende het jaar.
De relatie van de Amshaspands tot de zon en van de Iza(r)ds tot de maan.
De god Thor uit de Germaanse sage en zijn dochter Thrud.
.

RUDOLF STEINER:

                                               Mythen und Sagen
                                        Okkulte Zeichen und Symbole

                                                 Mythen en sagen
                                       Occulte tekens en symbolen

Blz. 28

Voordracht 2, Berlijn 14 0ktober 1907

Oudnoordse en Perzische mythen

Wir haben vor acht Tagen anhand der germanischen Weltentstehungssage wichtige Zusammenhänge der menschlichen Organisation, des physischen Körperbaues mit der astralen Welt besprochen. Wir haben den interessanten Zusammenhang gesehen zwischen den zwölf Paar Gehirnnerven und den zwölf Strömen, die unsere Vorfahren durch ihre Art von Hellsehen auf dem astralen Plan geschaut haben, und die nichts anderes sind als die Einströmungen dessen, was dann im Menschen die zwölf Gehirnnervenpaare bildet. Wir haben auch gesehen, wie die sozusagen weicheren Organisationsteile des Menschen, das, was zum Kehlkopf, das, was zum Herzen und zu den niederen organischen Teilen gehört, wie das alles zusammenhängt mit den Wurzeln der Weltesche – die ja eine astralische Erscheinung ist -, und wie des Menschen Gehirnbildung zusammenhängt mit dem Wipfel und den Ästen der Weltesche. Da haben wir tief hineingeschaut in den Zusammenhang zwischen dem, was die Mythe erzählt, und dem, was wir durch unsere Erkenntnis uns aneignen können.

Acht dagen geleden bespraken we, aan de hand van de Germaanse scheppingsmythe, belangrijke verbanden tussen de menselijke constitutie – en dan met name de fysieke lichaamsbouw – en de astrale wereld. We zagen het fascinerende verband tussen de twaalf paren hersenzenuwen en de twaalf stromen die onze voorouders op het astrale vlak waarnamen door middel van hun specifieke vorm van helderziendheid; deze stromen zijn in feite niets anders dan de instroom van datgene wat vervolgens in de mens de twaalf paren hersenzenuwen vormt. Ook onderzochten we hoe de – als het ware – zachtere aspecten van de menselijke constitutie (zoals het strottenhoofd, het hart en de lagere organische systemen) verbonden zijn met de wortels van de wereldes – zelf een astraal verschijnsel – en hoe de vorming van de menselijke hersenen zich verhoudt tot de kruin en de takken van die wereldes. Daarmee kregen we diep inzicht in de samenhang tussen wat de mythe verhaalt en wat wij ons door middel van ons begrip eigen kunnen maken.

Wir haben auch gesehen, daß solche Zeichen und Symbole, wie die Mythe sie uns bietet, nicht ausgedachte oder von der Phantasie erfundene Dinge sind, sondern daß sie wirklichen Beobachtungen in der astralen Welt entsprechen. Das muß ja immer wieder betont werden, daß alles Herumreden über Symbole und Zeichen, das aus dem Verstand und aus der Spekulation kommt, wertlos ist. Denn die wirklichen Symbole, die im Okkultismus eine Rolle spielen, sind Wiedergaben von Erlebnissen und Erfahrungen in der geistigen Welt. Heute werden wir einen noch tieferen Blick in dieses Gebiet hinein tun. Wir werden auf ein Kapitel kommen, welches eigentlich wirklich nur in einer solchen Arbeitsgruppe besprochen werden kann, die sich schon längere Zeit mit diesen Fragen beschäftigt. Nun

We hebben ook gezien dat dergelijke tekens en symbolen – zoals ze ons door de mythe worden aangereikt – niet louter door de verbeelding zijn bedacht of verzonnen, maar overeenkomen met werkelijke waarnemingen in de astrale wereld. Er moet steeds weer worden benadrukt dat elke bespreking van symbolen en tekens die slechts voortkomt uit het intellect of uit speculatie, waardeloos is. Want de ware symbolen die een rol spelen in het occultisme, zijn weerspiegelingen van gebeurtenissen en ervaringen in de geestelijke wereld. Vandaag zullen we nog dieper op dit gebied ingaan. We zullen ons richten op een onderwerp dat eigenlijk alleen besproken kan worden binnen een studiegroep die zich al geruime tijd met deze vraagstukken bezighoudt. 

Blz. 29

Nun kommen ja zu solchen Arbeitsgruppen immer noch jüngere Mitglieder hinzu. Diese müssen sich schon da hineinfinden, Dinge zu hören, die unter Umständen für sie noch schockierend sein können. Aber wir würden ja nicht weiterkommen, wenn wir nicht auch solches besprechen wollten, was für Vorgeschrittene gilt. Damit ist jetzt nicht gemeint, vorgeschritten in bezug auf Studium und Erkenntnis, sondern das, was jetzt mit «vorgeschritten» gemeint ist, ist, daß die Mitglieder, die schon längere Zeit hier sind, sich ein gewisses Gefühl dafür angeeignet haben, daß man von geistigen Wesenheiten und von anderen Welten so sprechen kann, wie wenn das Dinge oder Leute wären, die einem auf dem physischen Plan begegnen, und mit denen man unter Umständen ebenso verkehren und familiär sprechen kann, wie mit den Wesen, denen man begegnet, wenn man vor die Tür hinaustritt auf die Straße. In diesem Sinne meine ich «Vorgeschrittene», daß sie nicht davon schockiert werden, wenn von geistigen Welten und ihren Bewohnern in unbefangenem Sinne gesprochen wird. Und die jüngeren Mitglieder mögen wenigstens vorläufig den guten Willen haben, so etwas anzuhören und es so unbefangen hinzunehmen wie eine Erzählung aus der gewöhnlichen Sinneswelt.
Es wird sich auch die Komposition des Vortrages heute etwas bunt ausnehmen. Das macht aber nichts. Wir werden einen Überblick erhalten einerseits über ein wichtiges Kapitel der geistigen Welt und auf der anderen Seite den Zusammenhang mit unserer eigenen menschlichen Körperlichkeit bekommen.

Sie wissen ja, daß innerhalb unserer sinnlichen Welt sich eine zweite Welt ausdehnt, die wir die astralische Welt nennen, die sich zunächst als ein flutendes Lichtmeer darstellt, worin Farben und Formen fluten. Für den Forscher in der astralischen Welt ordnen sich diese Farbengebilde zu bestimmten Wesenheiten, die er als astralische Wesenheiten erkennt, die dort ebenso wirklich sind wie hier die Pflanzen und Tiere in der physischen Welt. Dann ist eingegliedert in die astralische und physische Welt die Welt des geistigen Tönens, der Sphärenharmonien, die Welt des Devachan, die man durch das Hellhören erkennen kann.
Das wollen wir ein anderes Mal besprechen.

U weet dat zich binnen onze zintuiglijke wereld een tweede wereld uitstrekt – wat we de astrale wereld noemen – die zich aanvankelijk voordoet als een golvende zee van licht, waar kleuren en vormen doorheen stromen. Voor de onderzoeker in de astrale wereld ordenen deze kleurvormen zich tot specifieke entiteiten – herkenbaar als astrale wezens – die daar net zo werkelijk zijn als planten en dieren hier in de fysieke wereld. In de astrale en fysieke wereld ingebed ligt het rijk van de geestelijke klank – de sferenharmonie of de wereld van Devachan – dat door helderhorendheid kan worden waargenomen. 

Blz. 30

Heute wollen wir uns auf die astralische Welt mit einigen Gesichtspunkten beschränken. Wer die astralische Welt studiert mit den Mitteln, welche diejenigen, die sich näher mit diesen Dingen befassen können, durch ihre eigene Entwickelung allmählich kennenlernen können, der findet, daß diese Welt wirklich viel, viel bevölkerter ist als unsere physische Welt. Denn die astralische Welt hat eine Eigenschaft, welche die physische Welt nicht hat, und diese Eigenschaft bezeichnet man im Okkultismus als «Durchgängigkeit». Die astralen Wesen können nämlich durcheinander hindurchgehen; dazu sind die physischen Wesen nicht imstande. Daraus können Sie schon entnehmen, daß die astrale Welt viel bevölkerter sein kann, viel mehr Wesen enthalten kann als die physische Welt. Dies ist auch der Fall. Denken Sie einmal an die Zeit, als eine große Anzahl von Menschen noch in der Lage war, auch ohne okkulte Schulung, noch durch ihre natürlichen Anlagen hineinzuschauen in die geistige Welt. Da werden Sie einen etwas anderen Begriff bekommen von manchem alten Bilde, das frühere Maler gemalt haben.

Vandaag willen we ons beperken tot enkele aspecten van de astrale wereld. Wie de astrale wereld bestudeert met behulp van middelen die men – door eigen ontwikkeling – gaandeweg kan leren kennen, zal ontdekken dat deze wereld werkelijk veel meer bewoners telt dan onze fysieke wereld. De astrale wereld bezit namelijk een eigenschap die de fysieke wereld mist: een eigenschap die in het occultisme bekendstaat als ‘doordringbaarheid’. Astrale wezens kunnen dwars door elkaar heen bewegen; fysieke wezens zijn daartoe niet in staat. Hieruit valt gemakkelijk op te maken dat de astrale wereld veel meer bewoners kan herbergen – veel meer wezens kan bevatten – dan de fysieke wereld. En dat is inderdaad het geval. Denk maar eens terug aan de tijd waarin talloze mensen – zelfs zonder occulte scholing, en louter op grond van hun natuurlijke vermogens – in de geestelijke wereld konden kijken. U zult dan een enigszins ander inzicht krijgen in bepaalde oude voorstellingen van schilders uit het verleden.

Ich erinnere Sie nur an die «Sixtinische Madonna», die sich in Dresden befindet. Auch wenn manche die «Sixtinische Madonna» nicht selbst gesehen haben, so kennen sie jedenfalls die guten Stiche, die es von ihr gibt. Da werden Sie gesehen haben, daß im Hintergrunde die ganze Atmosphäre mit Engelköpfen oder Genienköpfen erfüllt ist. So wie sonst die Naturanschauung aus der Luft Wolkengebilde herauswachsen läßt, so wachsen da Engels- oder Geniengestalten heraus. Das ist nicht etwa bloße Phantasie, sondern etwas, was für den, der die astralische Welt sehen kann, eine volle Wirklichkeit ist. So ist die astralische Welt, die uns als wogendes Lichtmeer umgibt, angefüllt mit Wesenheiten, die gleichsam in einer unendlichen Lebendigkeit an jedem Punkt aus dem Raum hervorsprießen. So nimmt sich in jeder Beziehung der astralische Plan aus; bewegtes geistiges Leben ist in ihm. Nun soll nicht etwa gesagt werden, daß die Maler, die zur Zeit Raffaels gelebt haben, noch im vollen Umfange diese Anschauung gehabt haben. Das wäre zu viel gesagt; aber es waren große Vorgänger dieser Maler da, deren Werke längst nicht mehr vorhanden sind,

Laat mij u slechts herinneren aan de “Sixtijnse Madonna” in Dresden. Ook al hebben sommigen de “Sixtijnse Madonna” niet in werkelijkheid gezien, ze zijn zeker vertrouwd met de voortreffelijke gravures die ervan zijn gemaakt. Het zal u zijn opgevallen dat de gehele achtergrond gevuld is met de hoofden van engelen of genieën.

Gedeelte van het schilderij: de engelenkopjes zijn duidelijk te zien:

Zoals de waarneming van de natuur wolkenformaties laat zien die uit de lucht tevoorschijn komen, zo komen hier gestalten van engelen of genieën tevoorschijn. Dit is geen loutere fantasie, maar iets dat een volkomen werkelijkheid vormt voor iedereen die in staat is de astrale wereld te zien. De astrale wereld – die ons omringt als een golvende zee van licht – is dus gevuld met wezens die, als het ware, op elk punt met oneindige levenskracht uit de ruimte opwellen. Dit is in elk opzicht de aard van het astrale gebied; het is doordrongen van actief geestelijk leven. Nu wil ik niet beweren dat de schilders uit Rafaëls tijd dit waarnemingsvermogen nog in volle omvang bezaten. Dat zou overdreven zijn; toch waren er grote voorgangers van deze schilders – wier werken allang niet meer bestaan ​​–

Blz. 31

sind, die in mancher Beziehung wirkliche Hellseher waren, die aus ihrer Hellsichtigkeit heraus die Tradition so angegeben haben, daß ein Maler wie Raffael, auch wenn er nicht Hellseher war, aus der Überlieferung wußte: so ist es, und daher sachgemäß das wiedergeben konnte. Noch viel sachgemäßer sind ältere Bilder aus dem 13. und 14. Jahrhundert. Wenn Sie zurückgehen und zu einer Zeit kommen, die am meisten bekannt ist durch den Maler Cimabue, so werden Sie sehen, wie auf den Bildern Ihnen die merkwürdige Erscheinung des Goldgrundes entgegentritt, und wie aus ihm herauswachsen Engel- oder Geniengestalten. Auch das entspricht in vollem Sinne der Wirklichkeit des astralischen Anschauens. Bis auf den Goldgrund hin entspricht das der Wirklichkeit. Denn tatsächlich, wenn wir in die höheren Partien des astralischen Planes kommen, verwandelt sich das flutende Lichtmeer, das in anderen Farbentönen erglänzt und durchhellt ist, in ein solches flutendes Lichtmeer, das wie von Gold durchglüht erscheint.

die in bepaalde opzichten ware helderzienden waren; vanuit hun helderziendheid vestigden zij de traditie op een zodanige wijze dat een schilder als Rafaël – hoewel hij zelf niet helderziend was – dankzij die traditie wist hoe de zaken werkelijk in elkaar zaten, en ze daardoor op authentieke wijze kon weergeven. Oudere schilderijen uit de 13e en 14e eeuw zijn in dit opzicht nog authentieker. Wie terugblikt op het tijdperk dat vooral met de schilder Cimabue wordt geassocieerd, ziet op deze schilderijen het opvallende verschijnsel van de gouden achtergrond, waaruit gestalten van engelen of geestelijke wezens tevoorschijn komen.

Cimabue

Ook dit stemt in elk opzicht overeen met de werkelijkheid van de astrale waarneming; het klopt tot in het kleinste detail van de gouden achtergrond. Want wanneer we opstijgen naar de hogere regionen van het astrale gebied, verandert die golvende zee van licht – die elders glinstert en in allerlei tinten oplicht – in een golvende zee van licht die eruitziet alsof ze van goud gloeit.

Das ist sehr schön wiedergegeben auf einem Bilde von Raffael, auf einem Fresko, die «Disputa», vis-à-vis zu einem anderen Bild, das genannt wird «Schule von Athen»*, ein Name, der eigentlich am besten gestrichen werden sollte. Auf der «Disputa» haben Sie ganz unten die disputierenden Menschen – wie man glaubt: Kirchenväter, Päpste, Kirchenlehrer -, dann beginnt die Region der Apostel und Propheten, und dann gliedert sich daran die Region, die bei Raffael in den Genienköpfen wiedergegeben ist, das ist diejenige Region, die wir den niederen Astralplan nennen können. Weiter oben haben Sie auf demselben Bilde die Region des höheren Astralplanes golddurchglüht richtig wiedergegeben. Daher wirken die Bilder dieser alten Maler so überzeugend, weil der, der diese Dinge weiß, die Wahrheit des inneren Schauens in ihnen wiedergegeben findet. Auch auf den, der das nicht weiß, wirken sie überzeugend, weil er im Unterbewußtsein fühlen kann, aus welch tiefer Wahrheit heraus diese Dinge geschaffen sind. Ich erwähne dies, um darauf aufmerksam zu machen, wie die Menschen in früheren Zeiten sich dieser höheren Wirklichkeiten bewußt waren und sie auch im Bilde wiedergegeben haben.

Dit is prachtig weergegeven op een schilderij van Rafaël – een fresco dat bekendstaat als de *Disputa* – en dat zich tegenover een ander schilderij bevindt: *De School van Athene* (een naam die eigenlijk zou moeten worden verworpen).

Onderaan de *Disputa* ziet men figuren die in een dispuut verwikkeld zijn – vermoedelijk kerkvaders, pausen en kerkleraren; daarboven begint het rijk van de apostelen en profeten, en daaraan grenst het gebied dat Rafaël heeft verbeeld door middel van de hoofden van engelenwezens: het gebied dat we het lagere astrale vlak zouden kunnen noemen.

Hogerop op hetzelfde schilderij wordt het rijk van het hogere astrale vlak nauwkeurig uitgebeeld, stralend in een gouden licht. De schilderijen van deze oude meesters zijn zo meeslepend omdat iedereen die kennis van deze zaken bezit, de waarheid van de innerlijke blik erin weerspiegeld ziet. Ze zijn zelfs overtuigend voor wie die kennis mist, want dergelijke toeschouwers kunnen op onderbewust niveau de diepe waarheid aanvoelen waaruit deze werken zijn voortgekomen. Ik noem dit om de aandacht te vestigen op het feit dat mensen in vroeger tijden zich bewust waren van deze hogere werkelijkheden en deze in hun kunst uitbeeldden.

Blz. 32

Von dieser Welt, die wir jetzt versuchten so zu charakterisieren, wie sie die Maler im Bilde wiedergegeben haben, wollen wir heute etwas besprechen. Wir wollen aufmerksam werden heute auf ganz bestimmte Wesenheiten, die der hellsichtige Mensch in der astralischen Welt antrifft, zum Teil in der niederen, zum Teil in der höheren astralischen Welt. Da gibt es solche Wesenheiten, die gestaltet sind wie ein sehr komplizierter Vogelleib, aber von ungeheurer Schönheit, mit mächtigen flügelartigen Organen begabt und mit einem dem Menschenkopf ähnlichen Kopf; so erscheinen sie geformt und gestaltet. Das sind durchaus Wirklichkeiten des astralen Planes. Die großen Lehrer der Religionen, die da hineinschauen konnten, waren wohl bekannt mit dieser Art von Wesenheiten. Und wenn man in den ältesten Zeiten versuchte, diese Wesenheiten darzustellen – die Cherubim, oder die etwas weniger richtigen, aber wenigstens in der Absicht richtig gemeinten Greife -, dann malte man solche merkwürdigen Gestalten, die zwischen Genius und Fabeltier in der Mitte stehen.

Vandaag willen we iets bespreken van deze wereld – die we zojuist hebben trachten te typeren zoals schilders die in hun afbeeldingen hebben weergegeven. We willen onze aandacht vandaag richten op zeer specifieke wezens die de helderziende in de astrale wereld tegenkomt – deels in de lagere en deels in de hogere astrale sferen. Er bevinden zich daar wezens met de vorm van een uiterst complex vogellichaam – maar van een overweldigende schoonheid –, voorzien van machtige, vleugelachtige organen en een hoofd dat op dat van een mens lijkt; zo zien ze eruit. Dit zijn werkelijke verschijnselen van het astrale gebied. De grote religieuze leraren die in dit rijk konden kijken, waren goed bekend met dergelijke wezens. En toen men in vroeger tijden probeerde deze wezens af te beelden – de cherubijnen of de griffioenen (die qua vorm misschien niet helemaal accuraat waren, maar qua betekenis wel juist) –, schilderden kunstenaars deze vreemde gestalten die het midden houden tussen een spirituele geest en een mythisch dier.

Wenn man sich an die alten Sagen erinnert, so hat man darin den Versuch der Menschen, diese höheren genienhaften Wesen nachzubilden. Sie sind in der mannigfaltigsten Weise gestaltet, und diejenigen, die in den Geheimschulen gewirkt und sie gekannt haben, die haben diesen Chor der Wesen gleichsam charakterisiert. Diese Art von Wesenheiten gruppiert sich in sechs Klassen. Wie sechs Regenten, wie sechs Anführer dieser Scharen sind solche sechs Hauptgenien vorhanden. In verschiedener Weise wurden sie benannt, diese sechs Hauptgenien des höheren Astralplanes, der goldenen Region. Die persische Geheimlehre nennt sie «Amshaspands», sie spricht von den sechs Amshaspands. Eine zweite, in einer etwas niedereren Region vorkommende Art solcher astraler Wesenheiten sieht anders aus; sie sieht gar nicht Gestalten ähnlich, die es hier auf dem physischen Plan gibt. Aber man kann sich wenigstens verständlich machen, wenn man versucht, deren Gestalten durch solche des physischen Planes auszudrücken. Das haben auch die Geheimlehrer getan, die den Völkern ihre Mythologien gegeben haben und diejenige Kunst, von der wir gesprochen haben, die aus der Geheimlehre hervorging.

Wie zich de oude legenden voor de geest haalt, ziet daarin de poging van de mensheid om deze hogere, geniale wezens gestalte te geven. Ze worden op de meest uiteenlopende manieren afgebeeld, en degenen die in de mysteriescholen werkzaam waren en hen kenden, hebben dit koor van wezens als het ware gekarakteriseerd. Deze wezens kunnen in zes klassen worden ingedeeld. Er bestaan ​​zes van dergelijke hoofdgenieën, die optreden als zes regenten of leiders van deze scharen. Aan deze zes hoofdgenieën van het hogere astrale gebied – het gouden gebied – zijn verschillende namen gegeven. De Perzische esoterische leer noemt ze ‘Amshaspands’; er wordt gesproken over de zes Amshaspands. Een tweede soort van dergelijke astrale wezens, die in een iets lager gebied worden aangetroffen, ziet er anders uit; ze vertonen geen enkele gelijkenis met de vormen die hier op het fysieke vlak bestaan. Toch kan men zich enigszins begrijpelijk maken door te proberen hun vormen te beschrijven in termen van vormen die op het fysieke vlak voorkomen. Precies dit deden de esoterische leraren die de volkeren hun mythologieën gaven – evenals de kunst waar we het over hadden, die uit deze esoterische leer voortkwam.

Blz. 33

Es gibt keine Gestalten, die genau so ausschauen wie diese Wesen, deshalb können wir sie nur charakterisieren, indem wir sie so darstellen, daß sie eine Art Menschenkörper haben mit allen möglichen verschiedenen Tierköpfen. Die Ägypter, die gerade über dieses Gebiet des Astralplanes gut Bescheid wußten und die geistigen Wesen dieser Sphäre ganz gut kannten, sie haben sich bemüht, in den verschiedenen Gestalten, wie zum Beispiel den Menschengestalten mit dem Sperberkopf oder in der Menschengestalt mit anderen Tierköpfen, gerade diese Kategorie von Geistern des Astralplanes nachzubilden. Auch das sind keine willkürlich ersonnenen Phantasien, sondern Gestalten, mit denen man auf dem Astralplan so verkehren kann wie mit Menschen und Tieren auf dem physischen Plan. Dann gibt es eine dritte Art von Wesenheiten. Derer sind nun unzählige, die kann man eigentlich nicht mehr gut so charakterisieren, daß man aus der Tier- oder Menschenwelt Vergleiche heranzieht, sondern eher, indem man versucht, das Pflanzenreich oder die niederen Tiere für ihre Körperlichkeit heranzuziehen und den Menschenkopf als ihren Kopf, so daß das Ganze etwa einem Pflanzenleib ähnlich ist, aus dem ein Menschenkopf hervorwächst, oder einem Fischleib mit einem Menschenkopf.

Er bestaan ​​geen vormen die precies op deze wezens lijken; daarom kunnen we ze slechts typeren door ze af te beelden met een soort menselijk lichaam, gecombineerd met allerlei verschillende dierenkoppen. De Egyptenaren – die goed thuis waren in dit gebied van het astrale vlak en vertrouwd met de geestelijke wezens van die sfeer – probeerden deze specifieke categorie geesten van het astrale vlak weer te geven in uiteenlopende vormen, zoals menselijke gestalten met de kop van een havik of een ander dier.

Ook dit zijn geen louter willekeurige verzinsels, maar vormen waarmee men op het astrale vlak kan interageren, net zoals men dat doet met mensen en dieren op het fysieke vlak. Daarnaast is er nog een derde soort entiteit. Deze zijn in talloze aantallen aanwezig; ze laten zich niet werkelijk typeren door vergelijkingen te trekken met de dieren- of mensenwereld, maar eerder door voor hun lichaamsvorm naar het plantenrijk of naar lagere diersoorten te kijken – gecombineerd met een menselijk hoofd. Dit resulteert in verschijningsvormen zoals een plantachtig lichaam waaruit een menselijk hoofd tevoorschijn komt, of een visachtig lichaam met een menselijk hoofd.

Alles das gibt ungefähr ein Bild für die Wesenheiten, die auf dem astralen Plan vorhanden sind. Es gibt, wie ich Ihnen gesagt habe, sechs Arten solcher Genienwesenheiten, welche die Perser «Amshaspands» nannten. Auch die zweite Art, die am besten charakterisiert wird durch Menschengestalt mit Tierkopf, kennen Sie nun, sie sind in der mannigfaltigsten Weise gestaltet. Wenn man diese Gestalten durchgeht, bekommt man etwa achtundzwanzig bis einunddreißig Gruppen, und eine jede dieser Gruppen wieder ist angeführt von einem Regenten, so daß man achtundzwanzig bis einunddreißig solcher Wesenheiten als Regenten auf dem astralischen Plane hat. Die persischen Geheimlehrer nannten diese Regenten die achtundzwanzig oder einunddreißig «Izards». Diejenigen Wesenheiten, die ich als dritte Kategorie besprochen habe, nannten sie «Farohars». Das sind unzählige, und man würde gar nicht fertig, wenn man sie alle der Zahl nach auch in Klassen gliedern wollte.

Dit alles schetst een globaal beeld van de entiteiten die op het astrale vlak aanwezig zijn. Zoals ik u heb verteld, zijn er zes soorten van dergelijke, aan genieën verwante entiteiten – die door de Perzen ‘Amshaspands’ werden genoemd. U bent inmiddels ook bekend met het tweede type – dat het best te omschrijven valt als een menselijke gedaante met een dierenkop – en dat in een grote verscheidenheid aan verschijningsvormen voorkomt. Wanneer men deze vormen nagaat, komt men uit op ongeveer achtentwintig tot eenendertig groepen; elk van deze groepen staat onder leiding van een regent, wat betekent dat er achtentwintig tot eenendertig van dergelijke entiteiten zijn die als regent op het astrale vlak fungeren. De Perzische esoterische leraren* noemden deze regenten de achtentwintig of eenendertig ‘Iza(r)ds’. De entiteiten die ik als de derde categorie heb besproken, noemden zij ‘Farohars’. Er zijn er talloze van, en men zou nooit klaar zijn als men zou proberen ze allemaal in categorieën in te delen.

*De Perzische esoterische leraren gebruikten de namen: Iza(r)ds of Izeds, Farohar of Feruer of Fravashi. Zie Rudolf Steiners voordracht in Berlijn op 19 januari 1911, “Zarathustra”, opgenomen in *Antwoorden van de geesteswetenschap op de grote levensvragen* (GA 60/273 – niet vertaald).
*’Izard’ wordt nu geschreven als Izad of Ized:

.

Ized
In de Perzische mythologie is Ized de naam van de achtentwintig goede geesten van de tweede rang, die Ormuzd en zijn zeven helpers, de Amshaspands, als hun heersers erkennen. De Izeds zijn mannelijke en vrouwelijke wezens van de grootste zuiverheid en zachtmoedigheid, geschapen door Ormuzd, de vertegenwoordiger van de hoogste, onzichtbare god. Zij beheersen het jaar, de maand, de dag en de uren, begeleiden de mens op zijn levensreis, heersen over de dieren- en plantenwereld, reguleren de natuurwetten en -elementen en zijn voortdurend in strijd met Ahriman en zijn boze geesten.
Bron

Blz. 34

Uns sollen heute nur interessieren die sechs Amshaspands mit ihren Scharen und die achtundzwanzig bis einunddreißig Izards mit den ihren, denn die haben eine ganz merkwürdige Bedeutung für das ganze menschliche Leben. Wer in die geistige Welt hineinsieht, weiß Antwort zu geben auf die Frage, die jemand aufwerfen könnte: Womit beschäftigen sich denn eigentlich diese Wesen des Astralplanes? Was tun sie denn die ganze Zeit? – Es wäre ganz falsch, wenn man glauben wollte, daß diese Genien und Geister bloß da wären, um Gruppen zu bilden. Man könnte leicht meinen, wenn man gewisse poetische Schilderungen nimmt, daß sie nur in den verschiedenen Sphären eingereiht wären, um Gruppen zu bilden. Das wäre für diese Geister natürlich ein sehr langweiliges Dasein. Um die Bildung von lebenden Gruppen handelt es sich nicht in der geistigen Welt. Alle diese Wesen haben ihre Mission im Weltenplan. Diese Wesenheiten, die die Perser Amshaspands und Izards nannten, haben auch die alten Germanen, die alten Trotten und Druidenpriester gekannt, sie zählen sie nur verschieden auf.
Nach manchen Überlieferungen sind es achtundzwanzig, nach manchen dreißig oder einunddreißig.

Vandaag zijn we alleen geïnteresseerd in de zes Amshaspands met hun scharen en de achtentwintig tot eenendertig Izards met de hunne, want zij hebben een werkelijk opmerkelijke betekenis voor het gehele menselijke leven.
Wie een blik werpt in de geestelijke wereld, kan de vraag beantwoorden die iemand zou kunnen stellen: Waarmee houden deze wezens van het astrale gebied zich eigenlijk bezig? Wat doen ze de hele tijd? Het zou volkomen verkeerd zijn te geloven dat deze genieën en geesten slechts bestaan ​​om groepen te vormen. Op grond van bepaalde poëtische beschrijvingen zou men gemakkelijk kunnen veronderstellen dat ze simpelweg binnen de verschillende sferen zijn gerangschikt om groepen te vormen. Dat zou voor deze geesten natuurlijk een zeer eentonig bestaan ​​zijn. Het vormen van groepen in letterlijke zin is niet wat
er in de geestelijke wereld plaatsvindt; al deze wezens hebben hun eigen missie binnen het kosmische plan. Deze entiteiten – die de Perzen Amshaspands en Izards noemden – waren ook bekend bij de oude Germaanse volkeren en de oude druïdenpriesters, al benoemden zij ze op een andere manier. Volgens sommige tradities zijn het er achtentwintig; volgens andere dertig of eenendertig.

AI geeft de volgende informatie:

In de Perzische mythologie (specifiek binnen het zoroastrisme) zijn de Amshaspands (Amesha Spenta’s) de zes goddelijke wezens die zijn geschapen door de oppergod Ahura Mazda. De naam betekent letterlijk “Heilige Onsterfelijken”.
Zij gelden als de beschermers van de schepping en vertegenwoordigen elk zowel een morele deugd als een fysiek aspect van de kosmos.

De Zes Amshaspands
Hieronder staat een overzicht van de zes wezens, verdeeld in drie mannelijke en drie vrouwelijke entiteiten:

Hun Rol en Betekenis
Verlengstukken van God: Ze zijn geen onafhankelijke goden, kanttekeningen bij het pure monotheïsme, maar emanaties (uitstralingen) van Ahura Mazda zelf. Soms wordt Ahura Mazda als de zevende Amshaspand gezien die de groep leidt.
De Kosmische Strijd: De Amshaspands voeren een voortdurende spirituele strijd tegen de handlangers van de boze geest Angra Mainyu (Ahriman). Elk van hen heeft een specifieke demon (daeva) als directe tegenstander.
De Perzische Kalender: De invloed van de Amshaspands is vandaag de dag nog steeds merkbaar. De maanden in de officiële Iraanse kalender zijn vernoemd naar deze wezens.

Wir werden gleich hören, warum die Zahl unsicher ist. Diejenigen Wesenheiten, welche die Perser Amshaspands nennen, sind höhere geistige Wesenheiten, die den um uns herum liegenden Naturkräften vorstehen und sie leiten. Die Naturkräfte, das, was bewirkt, daß die Pflanzen wachsen, die Tiere gedeihen, daß der Mensch leben kann, diese Kräfte, die um uns herum sind, die wir Licht, Wärme, Elektrizität, Magnetismus und so weiter nennen, Nervenkraft, Blutskraft, Zeugungskraft – nennen Sie es, wie Sie wollen —, das sind keine bloß ungeistigen Kräfte. Das ist ein Aberglaube, daß das ungeistige Kräfte sind. Diese Kräfte sind der äußere Ausdruck für geistige Wesenheiten. Die großen Kräfte des Daseins, Licht, Luft, Wärme, Elektrizität, auch die großen chemischen Kräfte, die die Welt durchziehen, sie alle sind der äußere Ausdruck für die wirkenden Amshaspands und ihre Scharen. Da wirken sie darin. Wenn ich mich trivial ausdrücken darf: sie «kochen» an der Welt. Für das sinnliche Anschauen sind sie hinter den Kulissen.

We zullen straks horen waarom het aantal onzeker is. De wezens die de Perzen Amshaspands noemen, zijn hogere geestelijke wezens die leiding en sturing geven aan de natuurkrachten om ons heen. De natuurkrachten – datgene wat planten doet groeien, dieren doet gedijen en mensen doet leven; die krachten om ons heen die we aanduiden als licht, warmte, elektriciteit, magnetisme enzovoort – zenuwkracht, bloedkracht, voortplantingskracht (noem ze zoals u wilt) – dit zijn niet louter niet-geestelijke krachten. Het is bijgeloof om ze als niet-geestelijk te beschouwen. Deze krachten zijn de uiterlijke verschijningsvorm van geestelijke wezens. De grote krachten van het bestaan ​​– licht, lucht, warmte, elektriciteit en zelfs de grote chemische krachten die de wereld doordringen – zijn stuk voor stuk uiterlijke verschijningsvormen van de werkzame Amshaspands en hun scharen. Zij werken binnen deze krachten. Om het alledaags uit te drukken: zij zijn de wereld aan het ‘bereiden’. Voor de zintuiglijke waarneming blijven zij op de achtergrond.

Blz. 35

Aber Sie können sich doch von ihnen eine Vorstellung machen,
wenn Sie sich zum Beispiel wie beim Marionettentheater einen Akteur, einen Darsteller denken, der selbst nicht sichtbar wird, aber doch daran zu erkennen ist, wie er durch Drähte und Stränge wirkt.
So wie beim Marionettentheater hinter den Figuren der Akteur wirkt, so stehen hinter den Naturkräften die geistigen Wesenheiten.
Schlimm ist es für einen materialistischen Aberglauben, wenn er nur die Marionetten sieht und kein Bewußtsein davon hat, daß geistige Wesenheiten dahinter sind. Das ist also das Geschäft der Amshaspands, der sechs großen Genien, die, wie die persische Götterlehre sagt, dem guten Gotte Ahura Mazdao oder Ormuzd als ausführende Genien zur Seite stehen.
Ihnen untergeordnet sind die achtundzwanzig Izards. Was haben diese für eine Bedeutung? Das enthüllt sich der direkten hellseherischen Beobachtung am besten, wenn man sie Tag für Tag beobachtet. Sie werden mich am besten begreifen, wenn ich ganz unverblümt über diese achtundzwanzig Izards spreche.

Toch kunt u zich er een voorstelling van maken als u zich – net als in een marionettentheater – een acteur of speler voorstelt die zelf onzichtbaar blijft,
maar zijn aanwezigheid verraadt door de wijze waarop hij de draden en touwtjes bedient.
Zoals de speler achter de figuren in een marionettentheater staat, zo staan ​​geestelijke wezens achter de natuurkrachten.
Het is een teken van materialistisch bijgeloof om slechts de marionetten te zien en niet te beseffen dat er geestelijke wezens achter schuilgaan.
Dit is dan de taak van de Amshaspands – de zes grote genieën die volgens de Perzische mythologie als uitvoerende geesten de goede god Ahura Mazda (of Ormuzd) terzijde staan ​.
Aan hen ondergeschikt zijn de achtentwintig Iza(r)ds. Welke betekenis hebben zij?
Dat laat zich het beste onthullen door directe helderziende waarneming – door hen dag na dag te observeren. U zult mij het beste begrijpen als ik heel duidelijk over deze achtentwintig Iza(r)ds spreek.

Wenn die sechs Amshaspands mit Licht, Luft, Wärme und so weiter wirken würden ohne die Izards, dann würde dieses unser Weltgefüge nicht so zustande kommen, wie es ist. Es muß, damit diese Welt zustande kommen kann, eine niederere Hilfe da sein. Es müssen untergeordnete, ausführende Geister da sein. Das sind die achtundzwanzig Izards. Und es ist da eine ganz merkwürdige Rangordnung zu beobachten. Wenn man nämlich tageweise hintereinander die Art beobachtet, wie da gearbeitet wird, so sieht man, daß die sechs großen Gruppengenien, die Amshaspands, dauernd, immerfort, gleichmäßig wirken.
Sie sind unermüdlich. Aber die untergeordneten achtundzwanzig Izards haben eine wesentlich verkürzte Arbeitszeit. Sie lösen sich nämlich ab, so daß man an dem einen Tage die eine Kategorie der Izards als Hilfeleister sieht, an dem zweiten Tage die zweite Kategorie und am dritten Tage die dritte und so fort. Dadurch wird es bewirkt, daß überhaupt die Welt vorwärtsrücken kann. Wenn im Frühling eine bestimmte Pflanzengattung hervorkommt, da wirken die Amshaspands. Trotzdem sie immer unermüdlich arbeiten, hat doch durch eine gewisse Zeit hindurch einer die Führung; der ist dann am meisten tätig. Die anderen sind zwar auch tätig, aber sie haben nicht die Führung.

Als de zes Amshaspands met licht, lucht, warmte en dergelijke zouden werken zonder de Iza(r)ds, zou de structuur van onze wereld niet tot stand zijn gekomen zoals die nu is. Voor het ontstaan ​​van deze wereld is een lagere vorm van bijstand vereist; er moeten ondergeschikte, uitvoerende geesten aanwezig zijn. Dit zijn de achtentwintig Iza(r)ds.
Hierbij valt een zeer opmerkelijke hiërarchie waar te nemen. Als men de dagelijkse uitvoering van het werk observeert, ziet men dat de zes grote groepsgeesten – de Amshaspands – voortdurend, onophoudelijk en gestaag werkzaam zijn. Zij zijn onvermoeibaar. De ondergeschikte achtentwintig Iza(r)ds kennen echter een aanzienlijk kortere activiteitsperiode. Zij wisselen elkaar af, zodat de ene dag de ene categorie Iza(r)ds als ondersteunende kracht optreedt, de tweede dag de tweede categorie, de derde dag de derde, enzovoort. Dankzij deze regeling kan de wereld zich verder ontwikkelen. Wanneer in het voorjaar een bepaald soort plant opkomt, zijn de Amshaspands aan het werk. Hoewel zij allen onvermoeibaar werken, neemt een van hen gedurende een bepaalde periode de leiding; diegene is dan het meest actief. De anderen zijn weliswaar ook actief, maar zij hebben niet de leiding.

Blz. 36

Nach einiger Zeit übernimmt dann ein anderer die Führung. Wenn nun eine Pflanzenart herauskommt im Frühling, so ist das so, daß die Amshaspands wirken in der Art der großen Naturkräfte, und daß die niedereren Kräfte, die Izards, so arbeiten, daß alles auf einen bestimmten Tag genau paßt und stimmt.
Daß das Klima richtig ist zum Beispiel, daß die Temperatur gerade an diesem Tage richtig ist, das bewirkt eine Kategorie der Izards.
Das Pflanzenwachstum würde nicht weitergehen können, wenn nicht am anderen Tage eine andere Kategorie der Izards herankäme.
Nach achtundzwanzig Tagen kommt aber dann wieder die erste Kategorie heran, und so geht es weiter. Das ist tatsächlich die Einrichtung in der geistigen Ordnung, die hinter der Natur steht. Da sehen wir genau hinein in das Getriebe, wir sehen, wie da gearbeitet wird auf dem astralischen Plan.
Erinnern wir uns jetzt daran, was wir vor acht Tagen gesagt haben. Wir haben gesagt, daß der Teil der germanischen Mythe, den wir damals besprochen haben, anknüpft an jenen Auszug des auserwählten Häufleins in der Nähe des heutigen Irland, das einst ein Teil der Atlantis war, dessen Bevölkerung in der Entwickelung vorgerückt und dann nach Osten ausgezogen war.

Na verloop van tijd neemt een andere groep de leiding over. Wanneer in de lente een plantensoort opkomt, zijn de Amshaspands werkzaam als grote natuurkrachten, terwijl de lagere krachten – de Iza(r)ds – ervoor zorgen dat alles precies op een bepaalde dag is afgestemd.
Het is een specifieke categorie Iza(r)ds die er bijvoorbeeld voor zorgt dat het klimaat geschikt is en de temperatuur precies goed voor die dag.
De plantengroei zou niet kunnen voortduren als niet op de volgende dag een andere categorie Izards zou ingrijpen.
Na achtentwintig dagen keert de eerste categorie echter terug en zet de cyclus zich voort. Dit is in feite de ordening binnen de geestelijke wereld die aan de natuur ten grondslag ligt. Hier krijgen we direct inzicht in de innerlijke werking; we zien hoe het werk op het astrale vlak wordt verricht.
Laten we ons nu herinneren wat we acht dagen geleden hebben gezegd. We merkten op dat het deel van de Germaanse mythologie dat we toen bespraken, betrekking heeft op de uittocht van die uitverkoren groep nabij het huidige Ierland – ooit deel van Atlantis – waarvan de bevolking vergevorderd was in haar ontwikkeling en vervolgens naar het oosten trok.

Das, was man die fortgeschrittenere Rasse der Atlantier nennt, hat die östlichen Kulturen begründet. In der Erzählung von der Weltesche ist das Werden des neuen Menschen ausgedrückt, wie man es in der damaligen Zeit in der astralischen Welt gesehen hat. Man hat gesehen, wie die zwölf Ströme, die wir das letztemal beschrieben haben, von Norden herunterfließen und durch lange Zeiten eingeströmt sind. Diese zwölf Ströme sind wirklich auf dem Astralplan vorhanden, auch heute noch. Wenn Sie nämlich die zwölf Paar Nervenstränge verfolgen, die durch Ihren Kopf gehen, und die Linien weiter hinaus in die Welt ziehen, so vereinigen sie sich alle mit den zwölf Grundströmen, die auf dem Astralplan draußen vorhanden sind. Sie strömen tatsächlich ein durch die sechs Öffnungen des Kopfes, durch zwei Augen, zwei Ohren und zwei Nasenlöcher. Innen werden sie wieder zu zwölf Strömen, je zwei und zwei. Und wer schickt sie da hinein?
Nachdem Licht und Luft, die draußen als Naturkräfte wirken, 

Wat bekendstaat als het meer ontwikkelde ras van de Atlantiërs, legde de basis voor de oosterse culturen.
Het verhaal van de wereldes verbeeldt het ontstaan ​​van de nieuwe mens – een proces zoals dat destijds in de astrale wereld werd waargenomen. Men kon de twaalf stromen – die we de vorige keer hebben beschreven – vanuit het noorden zien neerdalen en gedurende lange perioden naar binnen zien stromen. Deze twaalf stromen bestaan ​​werkelijk op het astrale vlak, zelfs tot op de dag van vandaag. Want als men de twaalf paren zenuwbanen in het hoofd volgt en hun lijnen doortrekt de wereld in, komen ze allemaal samen met de twaalf fundamentele stromen die op het astrale vlak aanwezig zijn. Ze stromen daadwerkelijk naar binnen via de zes openingen van het hoofd: de twee ogen, de twee oren en de twee neusgaten. Binnenin splitsen ze zich opnieuw in twaalf stromen, gerangschikt in zes paren. En wie stuurt ze daarheen? Aangezien licht en lucht – die uiterlijk als natuurkrachten werken –

Blz. 37

von den sechs Amshaspands dirigiert werden, werden auf der höchsten Stufe der Menschengestaltung diese zwölf Ströme in unseren Kopf hineingeschickt, um unsere Kopfnerven zu bilden.
Das haben die Geheimlehrer in den sechs Amshaspands gesehen. Sie haben die sechs dirigierenden Geister gesehen, die die zwölf Ströme in den Kopf hineinschicken, so daß der Mensch die Fähigkeit bekommt, die Welt mit Hilfe seines Nervensystems aufzufassen. So sehen Sie den menschlichen Kopf wie in einer Art telefonischer oder telegrafischer Verbindung angeschlossen an diese sechs Genien. Denen verdanken Sie die Fähigkeit, durch Ihre Sinne wahrnehmen zu können. So steht der Mensch als Mikrokosmos, als eine kleine Welt, im Zusammenhang mit der großen Welt, dem Makrokosmos. Und was tun die untergeordneten Geister dabei, die achtundzwanzig Izards? Sehen Sie, bevor der Mensch reif war, die hohen Kräfte der Amshaspands selber in sich aufzunehmen, war er schon richtig reif, die Kräfte der Izards aufzunehmen, die sich ausdrücken in seinen niederen Nerven. So, wie die obenerwähnten Ströme in die Kopfnerven hineinfließen und sie aufbauen, so fließen die Ströme der achtundzwanzig Izards in den menschlichen Rumpf hinein, der früher als der Kopf aufgebaut war.

door de zes Amshaspands worden geleid, worden deze twaalf stromen in de hoogste fase van de menswording ons hoofd in geleid om onze hersenzenuwen te vormen.
De esoterische leraren namen dit waar in de zes Amshaspands. Zij aanschouwden de zes sturende geesten die de twaalf stromen het hoofd in zenden en de mens daarmee het vermogen schenken om de wereld via het zenuwstelsel waar te nemen. Zo blijkt het menselijk hoofd verbonden met deze zes genieën – vergelijkbaar met een telefoon- of telegraafverbinding. Aan hen dankt u uw vermogen tot zintuiglijke waarneming. Op deze wijze staat de mens als een microkosmos – een kleine wereld – in verbinding met de grote wereld, de macrokosmos. En welke rol spelen de ondergeschikte geesten, de achtentwintig Iza(r)ds, hierin? Welnu, voordat de mens gereed was om de verheven krachten van de Amshaspands rechtstreeks in zich op te nemen, was hij reeds volledig voorbereid op het opnemen van de krachten van de Iza(r)ds, die tot uitdrukking komen in zijn lagere zenuwen. Zoals de eerder genoemde stromen de hersenzenuwen instromen en deze opbouwen, zo stromen de stromen van de achtentwintig Iza(r)ds het menselijk rompgebied in – dat eerder werd gevormd dan het hoofd.

Bevor der Mensch fähig war, die Kräfte der Amshaspands aufzunehmen und den Kopf davon zu formen, war des Menschen Rumpf fähig, die Einströmungen der achtundzwanzig Izards aufzunehmen. Hat er die Kräfte der Izards auch jetzt in sich? Wenn wir des Menschen Rückenmark untersuchen, so finden wir, daß es in einem Nervenstrang durch das Rückgrat hindurchzieht, der außen eine weißliche und innen eine graue Materie hat, während beim Gehirn das Innere weiß und das Äußere grau ist, also genau umgekehrt. Das hat eine besondere Bedeutung. Interessant ist nun, daß in der ganzen Länge des Rückgrats vom Rückenmark Nervenstränge ausgehen, welche die niederen Funktionen des Leibes versorgen. Von oben gehen sie aus nach unten und verbreiten sich im ganzen Leibe. Wie viele solcher Nervenstränge sind es? Wenn wir verstehen wollen, wie viele es sind, müssen wir uns erst die Frage beantworten: Woher kommen sie? – Das sind nämlich die Stränge, die

Voordat de mens in staat was de krachten van de Amshaspands op te nemen en daaruit het hoofd te vormen, kon zijn romp de invloeden van de achtentwintig Iza(r)ds ontvangen. Draagt ​​hij de krachten van de Iza(r)ds nog steeds in zich? Wanneer we het menselijk ruggenmerg onderzoeken, zien we dat dit door de wervelkolom loopt als een zenuwbaan die aan de buitenkant uit witte stof en aan de binnenkant uit grijze stof bestaat – terwijl in de hersenen de binnenkant wit is en de buitenkant grijs; precies het omgekeerde dus. Dit is van bijzondere betekenis. Het is interessant op te merken dat er langs de gehele lengte van de wervelkolom zenuwbanen uit het ruggenmerg ontspringen om de lagere lichaamsfuncties te verzorgen. Ze lopen van boven naar beneden en verspreiden zich door het hele lichaam. Hoeveel van dergelijke zenuwbanen zijn er? Om hun aantal te begrijpen, moeten we eerst de vraag beantwoorden: waar komen ze vandaan? Dit zijn in feite de banen die

Blz. 38

gebildet worden sind durch die Einströmungen der achtundzwanzig Izards; daher gibt es achtundzwanzig bis einunddreißig Paare solcher nach links und rechts gehender Nervenstränge. Sie wissen, der Mensch hat vor seiner Erdenbildung eine Mondenbildung durchgemacht. Bei der Mondenbildung sind zunächst nur achtundzwanzig solcher Nervenstränge als Anlage gebildet worden. Dann, als der Mond sich zur Erde hinüberentwickelt hat, sind zwei bis drei neue hinzugekommen. Daher ist die Zahl der ursprünglich achtundzwanzig Izards, die schon auf dem Monde den höheren Genien dienten, um drei vermehrt. Weil auf der Erde die höhere Bildung des Menschen vorbereitet werden mußte, mußten drei weitere Izards dazukommen. Diese drei letzteren sind speziell nur auf den Menschen einwirkende Izards, sie haben in der Natur draußen keine Aufgabe. Das ist sehr interessant zu überblicken. Nun ist es weiter im höchsten Grade interessant, diese ganzen Vorgänge so zu verfolgen, daß wir sie nicht nur im Menschen, sondern draußen in der großen Natur betrachten. Denn der Mensch ist ja nach und nach gebildet worden nach den Konstellationen der großen Natur draußen.

gevormd zijn door de invloeden van de achtentwintig Iza(r)ds; dientengevolge zijn er achtentwintig tot eenendertig paren van dergelijke zenuwbanen die zich naar links en rechts vertakken.
U weet dat de mens, voorafgaand aan de vorming van de Aarde, een stadium van maanvorming heeft doorlopen. Tijdens deze maanfase werden er aanvankelijk slechts achtentwintig van dergelijke zenuwstrengen als kiemvormen aangelegd. Toen de Maan zich vervolgens naar de Aarde toe ontwikkelde, kwamen er twee of drie nieuwe bij. Zo werd het oorspronkelijke aantal van achtentwintig Iza(r)ds – die op de Maan reeds hogere genieën hadden gediend – met drie uitgebreid. Omdat de hogere ontwikkeling van de mens op Aarde moest worden voorbereid, moesten er drie extra Iza(r)ds worden opgenomen. Deze laatste drie Iza(r)ds werken specifiek in op de mens alleen; ze hebben geen functie in de natuurlijke wereld daarbuiten. Het is fascinerend om dit te overzien. Bovendien is het van het grootste belang om deze gehele processen zo te volgen dat we ze niet alleen in de mens waarnemen, maar ook in de weidsheid van de natuur; de mens werd immers geleidelijk gevormd in overeenstemming met de constellaties van de grote natuurlijke wereld om ons heen. Iza(r)ds werken specifiek in op de mens alleen; ze hebben geen functie in de natuurlijke wereld daarbuiten. Het is fascinerend om dit te overzien. Bovendien is het van het grootste belang om deze gehele processen zo te volgen dat we ze niet alleen in de mens waarnemen, maar ook in de weidsheid van de natuur; de mens werd immers geleidelijk gevormd in overeenstemming met de constellaties van de grote natuurlijke wereld om ons heen.

Würde unsere Erde nicht in der Umgebung der Sonne sein, um welche sie sich in einem Jahre herumbewegt, würde in ihrer Umgebung nicht der Mond sein, der sich in einem Monat um sie bewegt und sich dabei in vier Phasen zeigt, so würde der Mensch anders sein, denn alle diese Dinge hängen streng zusammen. Anders wirken Licht und Luft, wenn die Sonne von einem bestimmten Punkte des Himmels aus die Erde bescheint, und anders, wenn die Sonne von einem anderen Punkte aus die Erde bescheint. Warum ist das so? Weil mit dem scheinbaren Fortschreiten der Sonne eben zusammenhängt, daß die Amshaspands sich in bezug auf die Führung ablösen. Von Monat zu Monat, durch sechs Monate hindurch, lösen sich die Amshaspands in der Führung ab. Das hängt zusammen mit dem Durchgang der Sonne durch die zwölf Tierkreisbilder. Nach jeweils sechs Monaten kommt ein Amshaspand wieder an die Reihe, so daß wir die eine Regierungszeit der Amshaspands in den Monaten des Sommers haben, die andere in den Monaten des Winters. In jedem Jahr hat ein Amshaspand zweimal einen Monat  

Als onze aarde zich niet in de nabijheid van de zon zou bevinden – waar ze in de loop van een jaar omheen draait – en als de maan niet vlakbij zou zijn – die in een maand om de aarde draait en daarbij vier fasen doorloopt – dan zouden mensen anders zijn; al deze zaken hangen immers nauw met elkaar samen. Licht en lucht oefenen een andere invloed uit wanneer de zon vanuit een bepaald punt aan de hemel op de aarde schijnt dan wanneer ze dat vanuit een ander punt doet. Hoe komt dat? Omdat de schijnbare loop van de zon verband houdt met de wijze waarop de Amshaspands elkaar afwisselen in hun leidende rol. Gedurende een periode van zes maanden volgen de Amshaspands elkaar maand na maand op in dit leiderschap. Dit hangt samen met de gang van de zon door de twaalf tekens van de dierenriem. Na elke zes maanden is een Amshaspand opnieuw aan de beurt, wat resulteert in een periode van bestuur door een Amshaspand tijdens de zomermaanden en een andere tijdens de wintermaanden. Elk jaar dient een Amshaspand gedurende twee periodes van  

Blz. 39

zu wirken, und innerhalb dieser Herrschaft lösen sich die Izards ab, genau mit der Veränderung des Mondes lösen sie sich ab. zu wirken, und innerhalb dieser Herrschaft lösen sich die Izards ab, genau mit der Veränderung des Mondes lösen sie sich ab. Daher braucht der Mond, um durch seine vier Phasen zu seiner ursprünglichen Gestalt wieder zurückzukommen, achtundzwanzig Tage. Der Umlauf des Mondes bedeutet die Regelung der Arbeit der Izards, der Umkreis der Sonne die Regelung der Führung der Amshaspands. Und so hängt die Bildung des menschlichen Gehirns mit seinen zwölf Nervenpaaren mit dem Jahreslauf der Sonne zusammen und mit den zwölf Monaten. Was draußen in der Natur die zwölf Monate sind, das sind in unserem Innern die zwölf Paar Kopfnerven, und was draußen die achtundzwanzig Mondentage sind, das sind in unserem Innern die achtundzwanzig Nerven des Rückenmarks. Und weil es nötig war, daß beim Neubilden unserer Erde aus der alten Mondengestalt heraus eine neue Ordnung eintrat, traten drei neue Izards hinzu, wodurch jene Ordnung eintrat, in der notwendig variieren müssen die Monate mit dreißig oder einunddreißig Tagen. Die heutige astronomische Einteilung stimmt ja nicht ganz genau, weil die drei überzähligen Izards speziell auf den Menschen einwirken und weniger draußen in der Natur. 

twee maanden te fungeren; binnen deze ambtstermijn volgen de Izads elkaar op, precies in de pas met de wisseling van de maan. Zo heeft de maan achtentwintig dagen nodig om haar vier fasen te doorlopen en naar haar oorspronkelijke vorm terug te keren. De maancyclus bepaalt de activiteit van de Izads, terwijl de zonnecyclus richting geeft aan de leiding van de Amshaspands. Bijgevolg houdt de vorming van het menselijk brein – met zijn twaalf zenuwparen – verband met de jaarlijkse loop van de zon en de twaalf maanden van het jaar. Wat de twaalf maanden zijn in de uiterlijke natuurwereld, dat zijn de twaalf paren hersenzenuwen in ons; en wat de achtentwintig dagen van de maancyclus uiterlijk zijn, dat zijn de achtentwintig ruggenmergzenuwen in ons. En omdat er een nieuwe orde moest ontstaan ​​toen onze Aarde vanuit de oude maanfase werd hervormd, kwamen er drie extra Izads aan te pas; dit bepaalde de orde waarin de maanden noodzakelijkerwijs afwisselen tussen dertig en eenendertig dagen. De huidige astronomische indeling komt inderdaad niet exact overeen, omdat deze drie extra Izads hun invloed specifiek op de mens uitoefenen en niet op de uiterlijke natuurwereld.

Wenn ein Monat immer einunddreißig Tage hätte, dann würden tatsächlich alle einunddreißig Izards am Menschen wirken. Sie regeln die Funktionen des organischen Körpers unterhalb des Kopfes, und so hängen tatsächlich diese Funktionen des organischen Körpers mit der verschiedenen Regentschaft der Izards zusammen, wenn sie sich auch beim einzelnen Menschen verschieben. Ursprünglich hängen sie mit der Einteilung der großen Natur zusammen. Da sehen Sie tief hinein in den Zusammenhang des inneren menschlichen Baues mit der geistigen Welt des Astralplanes. Man spricht in den verschiedenen populären theosophischen Werken von den «Bildnern». Hier sehen Sie sie am Werke, wie sie von außen in Sie hineinwirken und Sie aufbauen; hier sehen Sie auch, was der Mensch für ein kompliziertes Gebilde ist, was da alles für Wesenheiten wirken, damit der Mensch, dieses komplizierte Wesen, aufgebaut werden kann. Sechs Kategorien von Geistern müssen vorhanden sein, damit sein erkennendes Haupt gebaut werden kann; und 

Als een maand altijd uit eenendertig dagen zou bestaan, zouden inderdaad alle eenendertig Iza(r)ds in de mens werkzaam zijn. Zij reguleren de functies van het fysieke lichaam onder het hoofd, en deze lichaamsfuncties hangen inderdaad samen met de wisselende heerschappij van de Iza(r)ds, ook al kan het tijdstip per individu verschillen. Oorspronkelijk zijn zij verbonden met de ordening van de natuurwereld als geheel. Hier krijgt men diep inzicht in de samenhang tussen de innerlijke constitutie van de mens en de geestelijke wereld van het astrale gebied. In diverse populaire theosofische werken wordt gesproken over de ‘Vormers’. Hier ziet men hen aan het werk: zij werken van buitenaf op de mens in en bouwen hem op; hier ziet men ook wat een complexe entiteit de mens is, en hoeveel wezens er werkzaam zijn om de opbouw van de mens – dit complexe wezen – mogelijk te maken. Er moeten zes categorieën van geesten aanwezig zijn om zijn cognitieve hoofd te kunnen vormen, en 

Blz. 40

achtundzwanzig bis einunddreißig niederere Geister müssen vorhanden sein, damit sein Rumpf und alle Funktionen seines Rumpfes zustande kommen. 
Das ist ein wunderbarer Zusammenhang zwischen dem Menschen und der geistigen Welt. Da werden Sie jetzt begreifen, daß es nicht genügt für die Erkenntnis der Beziehung des Menschen zum Unendlichen, nur darüber zu faseln, daß der Mensch aus der geistigen Welt heraus gebaut ist, sondern daß wir in Geduld studieren müssen, wie das ist. Von jedem Organ, das im Menschen ist, weiß der Okkultismus die Wesenheiten anzugeben, die das Organ von außen zusammengebaut haben. Das ist eine okkulte Anatomie, die Sie von den Wirkungen in der Sinneswelt zu den Ursachen in der geistigen Welt führt. Die Wirkungen sieht, wer mit seinen Sinnen unbefangen die Welt ansieht; die Ursachen kann man nur erkennen lernen durch den Okkultismus. Sie sehen daraus, daß wir uns bemühen, nicht abstrakte Beweise mit allerlei logischen Schlußfolgerungen für das Dasein einer geistigen Welt zu bringen. Denn alles, was bewiesen werden kann, kann auch widerlegt werden. Man kann gegen alles etwas einwenden. Darauf kommt es nicht an.

achtentwintig tot eenendertig lagere geesten om zijn romp – en alle functies van die romp – tot stand te laten komen.
Dit onthult een prachtige verbinding tussen de mens en de spirituele wereld. U zult nu inzien dat het, om de relatie tussen de mens en het oneindige te begrijpen, niet volstaat om slechts te praten over hoe de mens vanuit de spirituele wereld is opgebouwd; we moeten veeleer geduldig de werkelijke aard van dit proces bestuderen. Voor elk orgaan in het menselijk lichaam kan het occultisme de specifieke wezens aanwijzen die dat orgaan van buitenaf hebben gevormd. Dit vormt een occulte anatomie die u van de effecten, zichtbaar in de zintuiglijke wereld, naar de oorzaken leidt die in de spirituele wereld liggen. Iedereen die de wereld met onbevooroordeelde zintuigen waarneemt, kan de effecten zien; de oorzaken kunnen echter alleen door middel van het occultisme worden herkend. Hieruit blijkt dat wij er niet naar streven om abstracte bewijzen – gebaseerd op allerlei logische gevolgtrekkingen – aan te dragen voor het bestaan ​​van een spirituele wereld. Want alles wat bewezen kan worden, kan ook weerlegd worden. Tegen alles kunnen bezwaren worden ingebracht. Daar gaat het niet om.

Wenn man aber Stück für Stück die einzelnen Erkenntnisse zusammenträgt, so daß die Dinge zusammenstimmen mit den Wirkungen, die da sind in der sinnlichen Welt, dann kann man dazu kommen, als richtig anzuerkennen, was vom Okkultisten erkannt wird, wie der Mensch herausgebaut ist aus der geistigen Welt. Den Persern ist es nicht eingefallen, die achtundzwanzig Nervenstränge des Rückenmarks zu zählen, sie haben die achtundzwanzig Izards am Werke gesehen. Den ganzen Menschen können Sie in den Mythologien und Sagen finden. Das gibt den großen Reiz des wirklichen okkulten Studiums der Sagenwelt. Diese Erscheinungen, die wir da studiert haben, Sie finden sie überall in den Geheimschulen von Persien bis herüber nach Mitteleuropa bei den Druiden. Ob man den höchsten Geist, der den Amshaspands vorsteht, Ahura Mazdao, Ormuzd, nennt oder Huu* – wie er in den Druidenschulen genannt wurde -, darauf kommt es nicht an. Man kannte die geistigen Wesenheiten, die in den Mythologien den Menschen gegeben wurden.

Wanneer men echter de afzonderlijke inzichten stuk voor stuk verzamelt – zodanig dat ze overeenstemmen met de verschijnselen in de zintuiglijke wereld – kan men als waarheid gaan erkennen wat de occultist waarneemt over de wijze waarop de mens vanuit de geestelijke wereld is gevormd. Het kwam niet in de geest van de Perzen op om de achtentwintig zenuwstrengen van het ruggenmerg te tellen; in plaats daarvan zagen zij de achtentwintig Iza(r)ds aan het werk. In mythologieën en legenden vindt men de gehele mens terug. Juist daarin schuilt de grote aantrekkingskracht van een ware occulte studie van de legendenwereld. Men treft deze verschijnselen – die we hier hebben bestudeerd – overal aan: van de mysteriescholen in Perzië tot in Centraal-Europa bij de druïden. Het doet er niet toe of men de hoogste geest die over de *Amshaspands* heerst, Ahura Mazdao (of Ormuzd) noemt dan wel “Huu”* – zoals hij bekendstond in de druïdescholen. Men was vertrouwd met de geestelijke wezens die zich via de mythologie aan de mensheid openbaarden.

**Huu ~ zoals deze in de druïdescholen werd genoemd. Vgl. voordracht 30 september 1904 in «Die Tempellegende und die Goldene Legende», GA 93, – niet vertaald. En de voordracht van 6 mei 1909 in «Wo und wie findet man den Geist?», GA 57 – niet vertaald.

Blz. 41

Die einzelnen Götter und Geisterfiguren sind nicht phantastische Erfindungen einer Volksphantasie. Wer von «Volksphantasie» spricht, hat dazu ein gewisses Recht, aber die Phantasie liegt nicht bei denen, welche die Figuren den Völkern gegeben haben, sondern die Phantasie liegt bei unseren heutigen studierten Gelehrten, welche von einer Volksphantasie sprechen, die gar nicht vorhanden ist. Und vielfach ist Gelehrsamkeit ein viel schlimmerer Aberglaube als das, was die Gelehrsamkeit als Aberglaube bezeichnet. In den Mythen und Sagen ist oft eine viel, viel tiefere Weisheit zu finden, denn sie gehen auf die Ursprünge der Dinge zurück, die hinter dem Sinnlichen im Unsichtbaren waren. Es ist, wenn man eine solche Betrachtung anstellt, wie wenn der Mensch aufhören würde, in seiner Haut eingeschlossen zu sein, und sein Dasein sich von innen nach außen fortsetzte. Er wird vertraut mit den Wesenheiten, die in der geistigen Welt sind; sie haben ihn zusammengesetzt, und er kann wieder mit diesen Wesenheiten in Beziehung kommen. Denn es ist ein wirkliches In-Beziehung-Kommen mit diesen Wesenheiten, was wir durch den Erkenntnispfad, der in die höheren Welten führt, erlangen. 

De verschillende goden en geestgestalten zijn geen verzinsels van een ‘volksverbeelding’. Hoewel er enige grond is om van een ‘volksverbeelding’ te spreken, ligt de werkelijke scheppende verbeeldingskracht niet bij degenen die deze gestalten oorspronkelijk aan het volk overleverden; die ligt veeleer bij de geleerden van onze tijd, die spreken over een volksverbeelding die in werkelijkheid niet bestaat. Sterker nog: de wetenschap is vaak een veel ergere vorm van bijgeloof dan datgene wat ze zelf als bijgeloof afdoet. Mythen en sagen bevatten vaak een veel diepere wijsheid, omdat ze terugvoeren op de oorsprong der dingen – een oorsprong die in het onzichtbare rijk voorbij de zintuiglijke wereld ligt. Zich aan dergelijke beschouwingen wijden, is als het loslaten van de begrenzing door de eigen huid, waardoor men zijn bestaan ​​vanuit het innerlijke naar buiten toe laat uitbreiden. Men raakt vertrouwd met de wezens van de geestelijke wereld – wezens die een rol hebben gespeeld bij de eigen schepping – en kan opnieuw een relatie met hen aangaan. Want juist een werkelijke verbinding met deze wezens is wat we bereiken via het kennispad dat naar de hogere werelden leidt.

Wir steigen von den den Sinnen sichtbaren Wirkungen zu den übersinnlichen, unsichtbaren Ursachen auf. Der Mensch wird durch den Erkenntnispfad wieder eins mit dem Universum. Wir könnten, in dieser Richtung gehend, vieles, sehr vieles anführen; wir wollen aber diese Betrachtung heute – um sie nicht gar zu lange auszudehnen – durch eine Tatsache der germanischen Mythologie beschließen, die Ihnen zeigen wird, wie auf der einen Seite die Dinge in der Menschheitsentwickelung geschehen, und wie auf der anderen Seite diese Geschehnisse in der Mythe erhalten werden, wie manches im einfachen Volksglauben erhalten wird. Was heute physisch ist, war früher überhaupt ganz geistig. Bevor sich diese zwölf Gehirnnerven gestalteten, waren eben bloß die astralen Strömungen da, die da hineingingen, und bevor noch die achtundzwanzig Nervenstränge des Rückenmarks ausgebildet waren, waren die entsprechenden astralen Strömungen da. Wie entstehen nun diese Nerveneinlagerungen im Menschen? Auf folgende Art: Denken Sie sich, es wäre ursprünglich eine wäßrige, schlammige Flüssigkeit da.

We stijgen op van de voor de zintuigen waarneembare verschijnselen naar bovenzintuiglijke, onzichtbare oorzaken. Via de weg van de kennis wordt de mens opnieuw één met het universum. Als we deze lijn volgen, zouden we nog veel meer kunnen aanhalen – heel veel zelfs; maar om deze uiteenzetting niet te lang te laten duren, sluiten we vandaag af met een gegeven uit de Germaanse mythologie. Dit zal u laten zien hoe gebeurtenissen zich enerzijds in de evolutie van de mensheid voltrekken en hoe ze anderzijds in de mythe bewaard blijven – net zoals veel bewaard blijft in het eenvoudige volksgeloof. Wat tegenwoordig fysiek is, was ooit volledig geestelijk. Voordat deze twaalf hersenzenuwen hun vorm kregen, bestonden er slechts astrale stromingen die naar die gebieden toe stroomden; en voordat de achtentwintig zenuwstrengen van het ruggenmerg werden gevormd, waren de bijbehorende astrale stromingen al aanwezig. Hoe ontstaan ​​deze zenuwstructuren dan in de mens?
Op de volgende manier: stel u voor dat er oorspronkelijk een waterige, modderige vloeistof was.

Blz. 42

Denken Sie sich das Gehirn so. Sie können das heute noch sehen an dem Gehirnteil, der flüssig, wäßrig geblieben ist; wenn er zu stark bleibt, entsteht der sogenannte Wasserkopf. Unser Gehirn ist aus einem solchen wäßrigen Gehirn hervorgegangen und wurde dann gallertartig. Zuerst durchströmten astrale Strömungen, die von außen kamen, diese wäßrige Masse nach allen Seiten, und längs dieser astralen Strömungen gliederte sich die gallertartige Masse und verhärtete sich, und es entstanden die Nerven. Wo heute Nerven laufen, waren ursprünglich astrale Strömungen, dann ätherische Strömungen, und endlich wurden sie physische Nerven. Stellen Sie sich den Menschen vor, wie er sich allmählich verhärtete. Kaum knorpelig war die Masse, als die erste Anlage zum Rückgrat auftrat. Noch weich war die knochige Umhüllung. Rechts und links flössen die astralischen Strömungen ein, die später die Rückenmarksnerven wurden. Wir sehen da auf eine alte Zeit zurück, wo die achtundzwanzig Izards anfingen, ihre Strömungen – zuerst astral – in den Menschen hineinzuschicken. Auch die achtundzwanzig Izards hatten einen Anführer, einen Beherrscher, der eine Würde hatte zwischen den Izards und den Amshaspands mitten drin; eine Art Werkführer, ein göttlich-geistiges Wesen war dieser Anführer der Izards.

Zie het zo voor je. Dat is vandaag de dag nog steeds te zien aan het deel van de hersenen dat vloeibaar en waterig is gebleven; als het te vloeibaar blijft, ontstaat de aandoening die bekendstaat als hydrocefalie – ofwel ‘waterhoofd’. Onze hersenen zijn uit zulke waterige hersenen geëvolueerd en kregen vervolgens een geleiachtige structuur. Aanvankelijk stroomden astrale stromingen van buitenaf in alle richtingen door deze waterige massa; langs deze astrale stromingen kreeg de geleiachtige massa structuur en verhardde ze, waardoor de zenuwen ontstonden. Waar nu zenuwen lopen, bevonden zich oorspronkelijk astrale stromingen, daarna etherische stromingen, en uiteindelijk werden het fysieke zenuwen. Stel je de mens voor zoals hij geleidelijk verhardde. De massa was nog nauwelijks kraakbeenachtig toen het eerste rudiment van de wervelkolom verscheen. Het benige omhulsel was nog zacht. Van rechts en links stroomden astrale stromingen naar binnen – stromingen die later de ruggenmergzenuwen zouden worden. We kijken hier terug op een oertijd waarin de achtentwintig Iza(r)ds begonnen hun stromingen – aanvankelijk astrale stromingen – de mens in te zenden. Deze achtentwintig Iza(r)ds hadden ook een leider, een heerser, die een rang bekleedde halverwege tussen de Iza(r)ds en de Amshaspands; deze leider van de Iza(r)ds was een soort opziener – een goddelijk-geestelijk wezen.

Wenn wir in die alten Zeiten zurückschauen, sehen wir ihn so wirken, daß er die achtundzwanzig Iza(r)ds kommandierte und sie die astralischen Ströme in den Menschen hineindirigierten. Die ganze Erde war umgeben von dieser astralischen Sphäre; und so wie heute die Winde die irdische Atmosphäre durchströmen, so strömten die astralischen Strömungen hinein in die menschlichen Leiber. Die alten Hellseher sahen wirklich diese Strömungen in Köpfe und Rückgrate der Menschen der atlantischen Zeit hineinströmen. Das war ein lebendiges astralisches Bild. Als allmählich die physischen Nerven sich herausbildeten, da verschwand dieses Bild, und das bedeutete: ihr Ursprung wurde vergessen, es wurde vergessen, wie die Strömungen in den Leib hineindirigiert worden waren. Der Anführer der achtundzwanzig Izards kommandierte zunächst die Naturkräfte, wie sie Tag für Tag wirkten. Im großen  Laufe des Jahres wirkte das alles rhythmisch und harmonisch.

Wanneer we terugblikken op de oertijd, zien we hem leiding geven aan de achtentwintig Iza(r)ds en hen opdragen astrale stromingen in de mens te leiden. De gehele aarde was omhuld door deze astrale sfeer; en zoals winden tegenwoordig door de aardse atmosfeer stromen, zo stroomden astrale stromingen het menselijk lichaam binnen. Helderzienden uit de oudheid konden tijdens het Atlantische tijdperk daadwerkelijk zien hoe deze stromingen het hoofd en de wervelkolom van mensen binnendrongen. Het was een levend astraal beeld. Naarmate de fysieke zenuwen zich geleidelijk ontwikkelden, verdween dit beeld – en daarmee raakte de oorsprong ervan in de vergetelheid, evenals de wijze waarop de stromingen in het lichaam waren geleid. De leider van de achtentwintig Iza(r)ds stuurde aanvankelijk de natuurkrachten aan in hun dagelijkse werking. In de loop van het jaar voltrok dit alles zich op ritmische en harmonieuze wijze.

Blz. 43

Im Tageslaufe wirkte es etwas unregelmäßig. Furchtbare Blitze, Donner, Gewitter durchzuckten jene Luft im Erdenumkreis, die noch ganz das Astralische in sich hatte. Dann wechselte der Gott, der Führer der Izards, der da draußen gewirkt hatte, seinen Schauplatz und wirkte im Innern, in den achtundzwanzig Nervenströmen des Rückenmarks. Er ging aus jenem geistigen Erdenumkreis heraus und entfaltete seine Kräfte zuletzt im Menschen. Die germanische Mythe nennt diesen Gott Thor oder Donar. Er ist derselbe nach germanischer Anschauung, der später nach römischer Anschauung Jupiter genannt wird. Er wird richtig verehrt als Gewittergott, der die Stürme verursacht hat. Er wird auch angesehen als vermählt mit Sif, der astralischen Erdenatmosphäre; diese beiden haben nun eine Tochter, die etwas ganz besonders Charakteristisches ist. Wodurch kommt diese Tochter zustande? Dadurch, daß Thor sich ins Innere des Menschen zurückgezogen hat und durch die achtundzwanzig Nervenstränge wirkt. Durch die achtundzwanzig Nervenstränge nehmen die Menschen das Astrale äußerlich nicht wahr, aber in gewissen Ausnahmezuständen nehmen sie das wahr, zum Beispiel im traumhaften Schlafzustand.

Naarmate de dag vorderde, leek de activiteit enigszins onregelmatig. Angstaanjagende bliksemflitsen, donder en stormen trokken door dat deel van de aardbol dat nog volledig het astrale element bevatte. Vervolgens verplaatste de god – de leider van de Iza(r)ds, die daar buiten actief was geweest – zijn werkterrein naar het innerlijk en werkte hij via de achtentwintig zenuwstromen van het ruggenmerg. Hij trok zich terug uit de spirituele sfeer rond de aarde en ontplooide uiteindelijk zijn krachten in de mens. De Germaanse mythologie noemt deze god Thor of Donar. Volgens de Germaanse opvatting is hij dezelfde figuur die in de Romeinse opvatting later Jupiter wordt genoemd. Hij wordt terecht vereerd als de god van het onweer – degene die de stormen ontketende. Ook wordt hij beschouwd als de echtgenoot van Sif, de astrale atmosfeer van de aarde; samen hebben zij een dochter die iets werkelijk bijzonders vertegenwoordigt. Hoe komt deze dochter tot stand? Zij ontstaat doordat Thor zich in het menselijk innerlijk heeft teruggetrokken en via de achtentwintig zenuwstrengen werkt. Via deze achtentwintig zenuwstrengen nemen mensen het astrale rijk gewoonlijk niet in uiterlijke zin waar, maar in bepaalde uitzonderlijke toestanden – zoals tijdens de droomrijke slaap – nemen ze het wel waar.

Solche, die besonders veranlagt waren, das wahrzunehmen, die sagten dann nach dem Volksglauben: «Mich drückt die Thrud», – und das ist keine andere Gestalt als die Tochter des Thor. Da haben die Leute noch gewußt, daß die Thrud dort geboren ist, wo Thor mit seiner Gattin wohnt. Daher nannten sie es «Thrudheim». Sie sehen, so tief hängen die Volkssagen mit den okkulten Wahrheiten zusammen. So kann man nach und nach einen tiefen Blick hineintun in jenes wunderbare Gebäude, das durch so viele Wesenheiten aufgebaut worden ist, in den Menschen. Wie kindlich und klein erscheint uns eine materialistische Wissenschaft, die dieses wunderbare Gebilde in einer so trivialen Weise verstehen möchte. In älteren Zeiten hat man dies auch ganz anders gefühlt. Mit dem Gefühl drückte man das aus, was die heutige Wissenschaft aus Erkenntnis weiß. Und wenn der alte Dichter umherschaute und empfand, wie unter den Wesen, die er auf dem physischen Plan sieht, der 

Wie een bijzondere aanleg had om dit waar te nemen, zei volgens het volksgeloof: “Thrud drukt op mij” – en deze gestalte is niemand minder dan de dochter van Thor. Men wist destijds dat Thrud geboren was op de plek waar Thor met zijn gemalin verbleef; daarom noemde men die plaats “Thrudheim”. Volkslegenden zijn immers innig verweven met occulte waarheden. Op deze wijze kan men gaandeweg diepgaand inzicht verwerven in dat wonderbaarlijke bouwwerk – de mens –, dat door zoveel wezens is opgebouwd. Hoe kinderlijk en onbeduidend lijkt ons een materialistische wetenschap, wanneer zij tracht dit schitterende bouwwerk op zo’n banale wijze te doorgronden. In vroegere tijden werd dit heel anders aangevoeld; wat de moderne wetenschap door intellectuele kennis begrijpt, bracht men destijds vanuit het gevoel tot uitdrukking.
En toen de oude dichter om zich heen keek en waarnam hoe de mens – te midden van de wezens die hij op het fysieke vlak ziet

Blz. 44

Mensch als der wunderbare Schlußaufbau dasteht, als das Werk so unendlich vieler Wesenheiten, da durfte er das schöne große Wort sagen, das gefühlsmäßig eine solche tiefe Wahrheit wiedergibt:

daar staat als de wonderbaarlijke eindstructuur, als het werk van zo talloze wezens, werd hij ertoe bewogen die prachtige, diepzinnige woorden uit te spreken die, in hun emotionele weerklank, een zo diepe waarheid weerspiegelen:

Vieles Gewaltige lebt,
doch nichts ist gewaltiger
(unter dem Sichtbaren)
als der Mensch

Er bestaat veel dat indruk maakt,
maar niets meer dan de mens.*

Vieles Gewaltige lebt . . . : Koor uit «Antigone» von Sophokles (496-406 v. Chr.). De derde regel is van Steiner.
Bron

.

Verklarende namenlijst Germaanse mythologie

Rudolf Steiner over mythe, sagen en sprookjes

4e klas vertelstofalle artikelen

Vertelstof: alle artikelen

Algemene menskundealle artikelen

Vrijeschool in beeldalle beelden

.

3614-4006

.

.

.

.