.
De Stille of Goede week
In het ‘Lied voor de Goede Week‘ wordt de Stille of Goede Week bezongen, een bijzondere week in het christelijk jaar. leder jaar mogen wij opnieuw meebeleven dat Christus het grootste liefdesoffer voor de mensheid heeft gebracht: door de dood heen het leven winnen.
In de natuur wordt de ‘doodse wintertijd’ overwonnen.
Na een periode van koude, sneeuw, donkerte, veel binnen in huis zijn, vangt al het nieuwe leven in de natuur weer aan: lammetjes dartelen door de wei, bijen zoemen, knoppen botten uit, de kinderen willen bij de eerste lentezonnestraal ‘met zonder jas naar buiten’.
De zonnewarmte neemt toe. Pasen wordt gevierd in samenhang met de planeten waar wij als mensen mee verbonden zijn. De paasdatum kunnen wij uitrekenen door eerst naar 21 maart te gaan, het begin van de lente. Dan naar de eerste volle maan na 21 maart. De zondag die dan volgt is de paaszondag. In de Stille Week is het altijd volle maan, de aarde staat tussen zon en maan in. Op oude afbeeldingen zien wij de zon en maan naast het kruis afgebeeld staan.
De dagen van de week hebben alle hun eigen karakter en stemming die samenhangt met de planeetsferen. De oude Chaldeeën en Romeinen gaven de dagen van de week de namen van de zeven bewegende hemellichamen.- zondag: de Zon, maandag: de Maan, dinsdag: Mars (Frans: mardi), woensdag: Mercurius (= Wodan), donderdag: Jupiter (= Donar), vrijdag: Venus (= Freya), zaterdag: Saturnus. Pasen kan door ons mensen rijker worden beleefd als wij de dagen die eraan voorafgaan meenemen bij het verinnerlijken en bij de viering. Christus die ons voorgeleefd heeft hoe Hij, naast zijn voorbeeld in het ‘dulden van de smarten van het leven’ ook strijder en overwinnaar is.
Palmzondag
Op palmzondag vieren wij het feest van Palmpasen: de intocht van Christus in Jeruzalem. Hij gaat met zijn leerlingen naar Jeruzalem om aldaar het Pesachfeest te vieren, het feest dat herinnert aan het einde van de slavernij in Egypte.
Bij Mattheüs lezen we: “Bij Béthphage zond Hij twee discipelen om een ezelsveulen, waarop nog nooit iemand gezeten had… Zij brachten het veulen tot Jezus, legden hun mantels over het dier en Hij ging erop zitten.
En velen spreidden hun mantels op de weg, anderen komende rijk van onze Vader David! Hosanna in de hoogste sferen!’ Zo trok Hij Jeruzalem binnen en ging naar de tempel. En na alles gezien te hebben, ging Hij, toen het reeds laat geworden was, met de twaalf naar Bethanië terug.”
In het Oude Testament lezen wij (Zacharia 9:9): “Jubel gij dochters van Sion, zie uw Koning komt, rijdende op een ezel”. Rijdend op een nog onbereden ezel komt Hij Jeruzalem binnen. In (onder andere) sprookjestaal is de ezel het beeld van het fysieke lichaam van de mens, Franciscus van Assisi noemde zijn lichaam, zijn broeder ezel. De ziel en geest van de mens mogen in het fysiek lichaam een woonstede vinden.
De mensen die in Jeruzalem zijn om het feest van de bevrijding uit de slavernij te vieren, raken in vuur en vlam als zij Christus binnen zien rijden. Hier rijdt hun Koning binnen, hun redder. Als wij werkelijk in vuur en vlam raken, dan zijn wij warm, vol, vervuld. Enthousiast voor iets dat ons iets wezenlijk laat beleven. Enthousiasme betekent ‘in God zijn’. Even voelen wij ons opgenomen in de Goddelijke oergrond. De mensen die in Jeruzalem waren, beleefden iets van deze stemming. Ze werpen mantels en takken op de grond, takken die eeuwig groen blijven als beeld van het eeuwige leven dat Christus aan de mens geschonken heeft. Zo gaan de kinderen op Palmpasen of vlak voor of na palmzondag met hun eigen palmpaasstok de wereld in. Buxus siert de tak, een haantje of zwaan boven in top, zaaddragende vruchten draagt het kind de wereld in en worden na het feest door menig kind lekker opgesnoept. Het feest ademt een vreugdevolle stemming uit en menigeen verheugt zich op de lente die komen gaat.
Maandag
De dag van de zilveren maan, de Maan die haar licht van de Zon ‘leent’. Bij Marcus lezen wij op maandag over de vervloeking van de vijgenboom en de verdrijving uit de tempel: “De volgende dag toen zij uit Bethanië weggingen, werd Hij hongerig en daar Hij van verre een vijgenboom zag vol bladeren, ging Hij erheen om te zien of Hij er nog iets aan vinden zou. Doch toen Hij bij de boom kwam, vond Hij niets dan bladeren. Het was niet de tijd voor vijgen. En Hij sprak tot de boom: ‘Nooit meer in deze tijdenronde zal iemand vrucht van u eten.'”
Zij kwamen in Jeruzalem aan. In de tempel treft Christus een handel aan van de duivenverkopers en wisselaars.
Uit boosheid en verdriet gooit Hij alle tafels omver. En Hij onderwees en zeide: “Staat er niet geschreven ‘Mijn huis zal een huis des gebeds genoemd worden onder alle volkeren?’ Gij echter hebt het gemaakt tot een rovershol.”
De hogepriesters en schriftgeleerden overwegen hoe zij Hem om kunnen brengen. Christus verlaat de stad met zijn leerlingen. Hij trekt over de Olijfberg, langs Bethphage, dat ‘huis der vijgen’ betekent. Hier woonden mensen die een eenvoudig religieus leven leidden. Door middel van trance onderhielden zij contact met de geestelijke wereld. Het in trance raken wordt ook wel ‘het oude schouwen’ genoemd.
’s Morgens vroeg zagen zij in het voorbijgaan de vijgenboom verdord tot de wortels. Petrus herinnerde zich wat er gebeurd was en zeide tot Hem: “Rabbi, zie, de vijgenboom waarover Gij de vloek hebt uitgesproken is verdord.” Jezus gaf hem ten antwoord: “Leef uit de Godskracht van het geloof! Ja zo is het, ik zeg u: wie tot deze berg zegt ‘Hef u op en stort u in zee’ en daarbij niet twijfelt in zijn hart maar vertrouwt dat het geschiedt wat hij zegt, voor hem zal het werkelijkheid worden.”
De vijgenboom is verdord. De vijgenboom is een beeld voor het oude schouwen. Christus wilde aan de leerlingen laten zien dat de oude verbinding met de geestelijke wereld door het in trance raken voorbij zou gaan. Het oude dat verbonden is met het beeld van de Maan. De Maan die in de nacht haar geleende licht aan de mens geeft. Christus is gekomen om de mensen een andere weg naar verbinding met de goddelijke wereld voor te leven, een verbinding die van de Zon uitgaat. Hijzelf is als de Zon en als de Zon in de ochtend opkomt, dan verbleekt de Maan.
Dinsdag
Dinsdag is de dag van Mars, de god van de oorlog.
Op deze dag spreekt Christus over gelijkenissen tot de mensen en geeft beelden uit de Apocalyps weer.
De tempelgeleerden zijn bang geworden voor de kracht van Christus. Zij vrezen zijn populariteit onder het volk en geven Hem vier vragen als ware het dolkstoten. Zij vragen of Hij zich kan legitimeren: vanuit welke bevoegdheid handelt Hij? Of zij belasting moeten betalen, en zo ja: aan wie? De Sadduceeërs stellen Hem een vraag over de opstanding uit de dood en de laatste vraag gaat over het hoogste gebod: welk gebod is dat? De Liefde! De strijd door middel van het woord lijkt klaar te zijn.
Dan vertelt Christus aan de leerlingen beelden over een tijd die komen gaat. De mensheid zal verscheurd worden door een scheiding der volkeren: mensen die willen leven vanuit de Geest en zij die dit niet willen. De mens zal het eigen innerlijk moeten sterken om tegen deze strijd bestand te zijn: ‘Zichzelf bevechten is de zwaarste strijd, zelfoverwinning het mooiste wapenfeit.’ De Liefde is de bron die de mens voedt bij het gaan van deze weg.
Woensdag
Woensdag, de dag van Wodan, de Germaanse oppergod. ‘Mittwoch’, de dag van het midden van de week, ‘Mercredi’, de dag van Mercurius. Mercurius vertegenwoordigt het element van het levende, de bemiddeling, de beweging, de metamorfose. Hij is de god van de genezing, de handel en dieven.
Woensdag is de middelste dag van de week. De eerste dagen van de Stille of Goede Week waren dagen van rumoer en opstand. De tweede helft van de week voelen we Christus meer en meer naderen. Christus wordt voor dertig zilverlingen verraden.
Donderdag
De dag die gewijd is aan Jupiter, de god van de wijsheid. Daarom wordt de donderdag ook wel de kleine zondag genoemd. Christus trekt zich met de leerlingen in een huis terug om een avondmaal te nuttigen. “En toen zij aten, nam Jezus het brood, zegende en brak het en gaf het hen. Hij zeide: ‘Neemt, dit is Mijn lichaam.’ En Hij nam de kelk, dankte en gaf hen die en zij dronken allen daaruit. Hij zeide tot hen: ‘Drinkt allen daaruit, dit is Mijn bloed…'” En terwijl zij aan tafel zaten zei Jezus: “Een van u zal Mij verraden.” Johannes vroeg: “Wie is het Heer?” Jezus antwoordde: “Deze is het, voor wie Ik zelf het brood indopen zal en aan wie Ik het geven zal.” En zo nam Hij het stuk brood, doopte het in en gaf het aan Judas Iskariot en zei hem: “Wat gij doet, doe het snel!”
Niemand begreep waarom Hij dit zei, sommigen dachten dat Hij nog wat voor het feest zou gaan kopen.
Toen Hij het brood genomen had, ging Hij terstond naar buiten. Het was nacht. Na het eten gaan allen, behalve Judas die al vertrokken was, naar buiten, naar de tuin van Gethsemane. Hij vraagt de leerlingen wakker te blijven als Hij in gebed is met Zijn Vader. De leerlingen worden allen overmand door slaap.
Vrijdag
In het Duits, Nederlands en de Scandinavische talen is deze dag vernoemd naar de ‘god’ Frey (vrij) of zijn zuster Freyja (Vryja). Zij zijn verbonden met alles dat met vruchtbaarheid te maken heeft, zowel uiterlijk als innerlijk. Goede vrijdag is de dag dat Christus aan het kruis sterft. Waar komt het woord ‘goede’ voor deze vrijdag vandaan? Het goede duidt niet op een daad van de mens maar op de grote daad van Liefde die Christus aan de mensheid heeft geschonken door Zijn leven te geven, de strijd met het duister aan te gaan en de dood te overwinnen door de opstanding. Vroeger was Liefde verbonden met de bloedband die de mensen verbond. Nu mogen wij vanuit werkelijke vrije liefde een ander mens lief hebben, én onszelf!
Zaterdag
Zaterdag is de dag van de planeet Saturnus. Saturnus afgebeeld als een ‘knekelman met de zeis op zijn schouder’. Het lijkt de dood, maar diep in hem, net als in het bot, is ook het leven. In het beenmerg, het middelste van het bot, worden de nieuwe rode bloedlichaampjes gevormd. Voor de mens van groot levensbelang.
Christus daalt af ‘ter helle’ om de strijd met het duister en het kwaad aan te gaan. Het Licht en de Liefde overwinnen in deze strijd.
Zondag
Op de eerste dag van de nieuwe week vieren wij paaszondag. Christus is opgestaan uit de dood. Het Leven heeft overwonnen.
.
*Met toestemming van de auteur Loïs Eijgenraam
Boeken van de auteur
Website Loïs Eijgenraam
School voor antroposofische kinderopvang
Palmpasen en Pasen: alle artikelen
.
VRIJESCHOOL in beeld: Palmpasen
1880-1765
.
Vind-ik-leuk Aan het laden...
VRIJESCHOOL 