VRIJESCHOOL – 7e klas – sterrenkunde (1-1/26)

.

LEEUW

 

In dit sterrenbeeld van de dierenriem zagen de oude Grieken de leeuw van Nemea, die de grote held Herakles met zijn handen doodde. 
Door het orakel van Delphi was hem om een schuld in te lossen, opgedragen koning Eurystheus te dienen en tien werken voor hem te verrichten – het werden er twaalf.
Hoewel het de held zwaar viel, aanvaardde hij de lotsspreuk en ging op weg naar koning Eurystheus in Tiryns. 
De eerste opdracht die de koning hem gaf, was het doden van de leeuw van Nemea. Dit was een reusachtig dier met een vel dat ongevoelig wad voor ijzer, brons of stenen. Want het was geen gewone leeuw, maar een dier dat door de goden gestuurd was om Herakles op de proef te stellen. Er werd verteld dat hij geboren was uit de maangodin Selene. In de bergen van Nemea zorgde hij voor onrust en niemand kon hem wat aandoen, omdat hij onkwetsbaar was. Als plaag voor het hele land werd hij door de mensen gevreesd. 

Maar Herakles was niet bang toen de koning hem der eerste opdracht gaf. Hij nam alleen een pijl en boog mee en zijn enorme knuppel die hij uit een olijfboom gesneden had en ging op weg om de leeuw te zoeken.

Tegen het middaguur bereikte de held Nemea. Daar vond hij geen mens die hem de weg kon wijzen naar het hol van de leeuw, want het wilde dier had daar al de hele bevolking weggejaagd. Toen klom Herakles op een berg om rond ter kunnen kijken. Hij zag echter de leeuw niet en ook niets wat zijn aanwezigheid kon duiden. De hele middag dwaalde hij door het dichte woud. Pas tegen de avond ontdekte hij het grote dier toen het over een bospad terugkwam van een rooftocht. Het kwam juist in zijn richting. Herakles verborg zich achter een struik tot de leeuw zo dichtbij was gekomen dat hij zijn pijlen op hem af kon schieten, De eerste schoot hij in zijn zij, tussen de ribben en zijn heup, maar de pijl ketste af op het dikke vel alsof hij op een steen was afgeschoten en viel op de grond. De leeuw had iets gemerkt want hij richtte zijn kop op die eerst naar de grond gericht was. Toen sperde hij zijn bek met de angstaanjagende tanden wijd open en liet zijn ogen naar alle kanten rollen om de vijand te ontdekken.

Toen het wild geworden dier opsprong en Herakles even zijn borst vertoonde – dat zien we op de afbeelding – schoot deze snel een tweede pijl af om hem midden in zijn hart te raken. Maar ook deze pijl kon het vel niet doorboren, ketste van de borst af en viel voor de voeten van het dier op de grond.
Herakles greep nog een derde pijl, maar toen zag het dier hem. Woedend zette het zijn manen op, zijn lange staart sloeg hij om zijn knieholten en maakte zich klaar om zijn vijand te bespringen. Snel wierp Herakles de boog en overgebleven pijlen weg en greep zijn knuppel. Moedig ging hij tegenover de leeuw staan en gaf hem daarmee zo’n enorme slag op zijn bek dat hij brak. De leeuw echter, trok zich in zijn hol terug, want de ingang was vlakbij. 
Aangeslagen keek Herakles naar zijn gebroken knuppel, maar hij gaf de strijd niet op. Eerst sloot hij de ingang van het hol met stenen, want ’s middags had hij op zijn zoektocht naar de leeuw ontdekt dat er nog een tweede ingang was. Hierdoor betrad hij nu moedig het hol van de leeuw, ging onverschrokken op hem af en begon met hem te vechten. Zijn rechterarm hield hij stevig om de nek van het dier geslagen, drukte met zijn knieën in de flank en hield zolang vast dat het dier geen adem meer kon krijgen en stikte.
Op zijn schouders droeg de sterke held de dode leeuw naar de koning die zeer schrok en bang werd voor allebei.
Toen Herakles probeerde de leeuw van zijn vel te ontdoen, lukte dat niet, niet met een wapen, ook niet met een stuk ijzer. Toen kreeg hij plotseling een idee. Hij pakte de messcherpe klauwen van het beest en daarmee kon hij het vel lossnijden en afstropen. Dit ondoordringbare leeuwenvel legde Herakles als een mantel om zijn schouders en droeg het als een pantser dat hem voor elk gevaar beschermde. De kop van de leeuw werd zijn helm en de schrik van alle vijanden.

Zeus echter heeft als herinnering aan de succesvolle strijd van Herakles de uitzonderlijke leeuw als sterrenbeeld aan het firmament gezet. De schitterende hoofdster Regulus = kleine koning, in het hart van de leeuw, wijst op het koninklijke van dit dier en op het bijzondere van dit sterrenbeeld.

ZO                                                                   Z                                                               ZW
mrt. 1  24°°u                                          apr. 1  23°°u*                              mei   1 21°°u*
        15 23°°u*                                               15 22°°u*                                      15 20°°u*
*zomertijd

In februari en maart stijgt het sterrenbeeld leeuw aan de avondhemel tussen het Oosten en het Zuidoosten en staat in april hoog in het Zuiden (zie afb. hierboven). In mei vinden we het in het Zuidwesten, waar het dan nog steeds erg hoog staat.

De namen van de sterren betekenen:

Adhafera (Arabisch) – haarstreng
Denebola (Arabisch) – afgeleid van ‘staart van de leeuw’
Coxa (Latijn) – heup
Regulus (Latijn) – kleine koning

Meer feiten

Sterrenkundealle artikelen

7e klasalle artikelen

.

2477

.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.