Tagarchief: Spaans zingen uitspraak

VRIJESCHOOL – Muziek – zingen in een andere taal (7-4)

.

Op vrijescholen wordt veel gezongen.
Als je deze website bekijkt ‘vrijeschoolliederen‘ zie je een enorm aantal liedjes, ook in andere talen.
Als leerkracht lukt de uitspraak van Engels, Duits, Frans meestal nog wel, maar andere talen leveren vaak problemen op.

Ik vond nog een aantal artikelen met aanwijzingen voor uitspraak in een bulletin van een instelling voor koorzang.

Mariona Vilalta, exacte bron onbekend
.

Mariona Vilalta komt uit Barcelona en woont sinds 1991 in Nederland. Aan de universiteiten van haar geboortestad legde ze het doctoraal examen Geschiedenis af en behaalde zij het diploma Vertaler. Ze zong in verschillende kinder-, jeugd- en gemengde koren en volgde diverse cursussen koordirectie en muziek onder andere in Barcelona, Santander, Salzburg en Den Haag. Ze dirigeerde kinderkoren in zowel Barcelona als Delft en richtte een gemengd koor op in haar geboortestad, waarvan ze dirigente was tot haar vertrek naar Nederland. Tegenwoordig is ze werkzaam bij de Stichting Prinses Christina Concours. Sinds 1992 is Mariona Vilalta dirigente van het Haags Vrouwenkoor.

SPAANS

Tussen het gesproken en gezongen Spaans bestaat heel weinig verschil. De intonatie in het Spaans is vrij vlak en speelt geen echte belangrijke rol; alleen om nadruk op een woord te leggen. Alle lettergrepen duren ongeveer even lang, waardoor het Spaans een behoorlijk strak ritme heeft.

Het woordaccent van de meeste woorden in het Spaans valt op de voorlaatste lettergreep. Uitzonderingen:

– woorden die eindigen op een medeklinker anders dan n of s hebben de klemtoon op de laatste lettergreep (bijv. amor)

– woorden met een accentteken hebben de klemtoon op de lettergreep waarop het accentteken valt (bijv. pasión. músical.

In het gezongen Spaans bepalen de accenten van de muziek de klemtoon van de woorden, zelfs als dit in tegenspraak is met de gesproken taal. Bijvoorbeeld, als we vanwege de muziekaccenten corazón moeten zingen terwijl de normale uitspraak corazón is, heeft dit géén invloed op de betekenis van het woord. Dus altijd de muziek op een natuurlijke manier laten overheersen; altijd de accenten van de muziek volgen.

Het Spaans moet op de klinkers gezongen worden die helder moeten klinken; de medeklinkers dienen snel en nooit overdreven te worden uitgesproken (zie bijv. onder r). Voor het geval er twee of drie klinkers in één lettergreep of op één noot staan: zie onder Tweeklanken en Combinaties.

Als een lettergreepgrens of woordgrens tussen twee medeklinkers valt, betekent dat niet dat die medeklinkers apart uitgesproken moeten worden. Als norm geldt: alle lettergrepen aan elkaar uitspreken, behalve als er tussen twee woorden komma’s of andere leestekens staan (bijv. amor sin pena [amorsimpena]).

Het Oud-Spaans wordt niet behandeld, met uitzondering van een klank die in het moderne Spaans niet meer bestaat en die vaak in bekende Renaissance-stukken voorkomt. Dialecten komen ook niet aan bod, hoewel ze heel belangrijk zijn bij veel soorten muziek. Het gaat niet alleen om dialecten binnen Spanje maar ook om alle Zuid-Amerikaanse varianten van de Spaanse taal. In deze gevallen dient een specialist geraadpleegd te worden. Let op: het Catalaans is geen dialect van het Spaans. De volgende uitspraakregels gelden dus niet voor het Catalaans.

Klinkers

In het algemeen zijn klinkers allemaal eenvoudig en helder, nooit dubbel. De lengte speelt geen rol, alleen als expressiemiddel of om ergens de nadruk op te leggen, maar dat verandert de betekenis niet. Open of gesloten speelt ook geen rol, hoewel a, e en o door omliggende klanken heel licht beïnvloed kunnen worden.

Tweeklanken bestaan uit een sterke klinker (a, e, o) en een zwakke klinker (i, u) of uit twee zwakke klinkers. In geval van een tweeklank wordt de zwakke klinker (of de eerste in het geval van twee zwakke klinkers) als halve-klinker of glijklank uitgesproken:

Bij tweeklanken op één noot, nooit de waarde van de noot in tweeën verdelen: in dit geval wordt de zwakke klinker (of de tweede in geval van twee zwakke klinkers) een glijklank en krijgt de sterke klinker de langste duur van de noot.

Als een zwakke klinker en een sterke klinker die naast elkaar staan géén tweeklank vormen, dan wordt dit met een accentteken op de zwakke klinker aangegeven; in dit geval horen die twee klinkers tot twee verschillende lettergrepen en dan zal de muziek daar ook twee verschillende noten voor hebben:

Maria [ma ri_a]

Oldo [o i do]

Maar let op: als het accentteken op de sterke klinker valt, dan blijven deze twee klinkers een tweeklank vormen in één lettergreep (bijv. pasión, [pa sjon[).

Twee sterke klinkers vormen geen tweeklank: ze horen in twee verschillende lettergrepen, maar ook dit zal de componist aangeven:

peonza [pe on θa]

faena [fa e na]

De letter u wordt niet uitgesproken na q en tussen g en e of i, tenzij er een trema voorkomt:

quiero [kje rol

guerra [ge ra]

guitarra [gi ta ra]

ambigüedad [am bi qwe dad]

Medeklinkers

In het Spaans kan het gebeuren dat verschillende letters horen bij een enkele klank en verschillende klanken horen bij een enkele letter; wij vermelden de letters van het alfabet in de eerste kolom en de IPA-klan-ken (fonetisch) in de tweede kolom.

 

 

Aanbevolen literatuur

Sobrer, J.M. and Colomer, E. The Singer’s Anthology of 20th Century Spanish Songs, Pelion Press, New York, 1987

Dit boek bevat een interessante lijst van boeken over de uitspraak en de grammatica van het Spaans.

Dr. Peter Jan Slagter Van Dale Handwoordenboek Nederlands-Spaans, Utrecht/Antwerpen, 1993.

Het grammaticaal compendium bevat nuttige aanwijzingen over het Spaans en de uitspraak in het algemeen. ,

Mariona Vilalta

.

Muziekalle artikelen

Menskunde en pedagogiealle artikelen

Vrijeschool in beeldalle beelden

.

2197

 

.