Tagarchief: Michaël Sint-Maarten

VRIJESCHOOL – Jaarfeesten – drie feesten van de herfst (2)

.

Hier wordt nog een vierde feest genoemd, dat van Lucia, op 13 december
.

P.la Rivière, vrijeschool Zutphen, nadere gegevens onbekend
.

De lichtfeesten van de herfst

Op zeer uiteenlopende wijze wordt een jaar ingedeeld. Tot in ons taalgebruik kennen we verschillen: cursusjaar, boekjaar, competitiejaar, kalenderjaar.
Het is in tal van samenhangen raadzaam, zeer duidelijk te zijn wat voor soort jaar je bedoelt en dan nog…….

Eigenlijk alleen het begin van het kalenderjaar is met zekerheid te noemen: 1 januari. Hoewel, zodra we ons in de Joodse traditie verplaat­sen, is dit alweer een andere dag.

Volop bekend zijn de zeer verschillende aanvangsdata van de verschillende cursussen; een onderscheid van weken is normaal.

Nog maar enkele jaren geleden waren er vrijescholen in Duitsland die met Pasen begonnen!
Wie herinnert zich niet zijn eigen schoolbegin in de eerste week van september; en wanneer de plannen doorgaan zullen de scholen in den lande, in drie regio’s verdeeld, drie verschillende aanvangsdata hebben, dit ter wille van de zoveelste vakantiespreiding.

Het is duidelijk dat vooral het economische leven hierbij regelend optreedt. Hoe praktisch in veel gevallen deze regelingen ook mogen zijn, een ander facet in het leven waar wij als mens deel aan hebben, komt hier vaak mee in botsing.

Bedoeld wordt het geestelijk leven.

Hier heersen andere wetten, hier leven andere ritmen dan het bij voorkeur continu-achtige verloop van het economische leven. Daar immers zou het liefst de scheiding dag en nacht worden opgeheven, terwijl de mens in geestelijk opzicht juist door deze afwisseling zijn krachten hervindt.
Aan grotere ritmen dan die van dag en nacht, waken en slapen, is de mens onderhevig. Slechts zeer ten dele zijn wij ons daarvan bewust, terwijl het meebeleven daarvan onze ogen kan openen voor een andere, geestelijke realiteit.

Voor onze tijd lijkt dit steeds meer noodzakelijk. Immers de uiterlijke werkelijkheid, de alledaagse, is in onze cultuur zo overheersend gewor­den,  dat deze realiteit de enige lijkt.
De mens als burger van twee werelden, van twee realiteiten, en die zelf de brug tussen beide vormt, raakt daardoor uit zijn evenwicht.
Het zal wel onnodig zijn, voorbeelden te noemen die aantonen dat onze cultuur, dus ook de afzonderlijke mens, uit het lood geslagen is.

Het meebeleven van de jaargetijden en de jaarfeesten in een vrijeschool heeft o.a. tot doel, een verbroken evenwicht of een nog niet bewust geworden evenwicht te herstellen of op den duur te bewerkstelligen.

De zomer heeft inmiddels met hevig onweer afscheid genomen en plaats gemaakt voor de hevige najaarsstormen. Straks keert voor het laatst dit jaar de felle zomerse gloed terug in de laaiende herfstkleuren. Dan begint het afstervingsproces dat aan het eind de naakte skeletten van bomen, de kale landerijen, achterlaat.
De natuur lijkt dood, al weten wij dat de zaden in de aarde het leven bewaren en behoeden voor een nieuwe lente, een nieuwe zomer. De duisternis krijgt steeds meer de overhand op het licht. Zo ziet het er in de uiterlijke realiteit uit! De andere, geestelijke realiteit toont het tegendeel in de feesten van herfst en winter. Het laaiend herfstvuur wordt in het Michaelsfeest het gloeiende zwaard dat uiteindelijk de draak (en wat is duisterder dan een draak) doodt.

In vooral de Russische sprookjes wordt deze draak vaak voorgesteld als rover van de zon! Na diens dood kan de ‘zon’ innerlijk bij de mens gaan schijnen.

De plaats van het licht in het Sint-Maartensfeest (11 november) maakt het innerlijke aspect van het licht nog duidelijker. Als een kaars vindt het licht zijn plaats binnen een omhulling. Het liefst een koolraap of een suikerbiet,  die in de donkere aarde is gegroeid.
Als een vreugdevonk in het hart van het kind (en de van voorpret fonkelen­de ogen van de ouderen) verschijnt het licht bij het Sint-Nicolaasfeest. Opmerkelijk is, dat zowel Michaël en Nicola bij de Slavische volken ware volkshelden zijn.

Als een zevenvoudig planetenlicht draagt halverwege de adventtijd (13 december) de Zweedse heilige Lucia het licht als een krans op haar hoofd.
Even lijkt het erop alsof het licht uiterlijk en daardoor duidelijker wordt. Overigens is dit geheel in overeenstemming met een astronomisch feit: het zonlicht dringt op deze dag, en deze dag alleen, de duisternis iets terug om daarna steeds verder terug te trekken.
We zijn dan in de donkerste tijd van het jaar, uiterlijk gesproken, aangekomen.

Wat dan gebeurt is in de christelijke tijd, en zelfs ook daarvoor, regel­recht de geboorte van het licht genoemd.
Mocht het bij andere feesten nog wat verhuld, verborgen zijn geweest, nu wordt het volop duidelijk dat met dit licht een innerlijk licht wordt bedoeld, waarmee de mens zich tegen zowel innerlijke als uiterlijke duisternis te weer kan stellen. De geboorte van het licht.

Zoals de geboorte van een kind in een 9 maanden durende zwangerschap wordt voorbereid, zo wordt de geboorte van het licht in de feesten van Michaël,  St.-Maarten, St.-Nicolaas en Lucia voorbereid.

 

Jaarfeesten: alle artikelen

Vrijeschool in beeld: jaarfeesten   jaartafels

.

654-600

 

.

.