VRIJESCHOOL – IJsheiligen

.

In de jaren 1960 en later gaf uitgeverij Thieme in Zutphen een blad uit voor onderwijzend Nederland: ‘De vacature’. Uiteraard stonden daar veel vacatures in, maar ook allerlei interessante artikelen. Op deze blog zijn daar nog een aantal van terug te vinden.
Nu vinden we veel informatie op Wikipedia, maar toen was het fijn om al dat interessants bij de hand te hebben, om bijv. er in de klas wat mee te kunnen doen.
Deze dagen zijn het ‘de ijsheiligen’. Toevallig is het aan het weer wel te merken: met zo’n 11 graden is het veel te koud voor de tijd van het jaar.

.

J.C.Alders in ‘De vacature’, nadere gegevens onbekend
.

DE IJSHEILIGEN

De dag van 12 mei is de herdenkingsdag van Pancratius, de 13e mei is de dag van Servatius, bisschop van Tongeren, die op 13 mei in Maastricht overleed. Het jaar is niet bekend, zowel 384 als 403 worden genoemd. En 14 mei is de dag van Bonifacius, welke omstreeks 200 leefde (en dus niet verwisseld kan worden met de Bonifacius, welke in 755 bij Dokkum vermoord werd).

Soms wordt ook 11 mei, de dag van Mamertus, erbij gerekend. Deze Mamertus, bisschop van Vienne (Frankrijk), stelde tegen het jaar 500 processies in ter bescherming van de akkers tegen nachtvorst en het Concilie van Orléans van 511 schreef dit voor voor geheel Gallië.

Het was niets anders dan het „christelijk” maken van een oud Germaans gebruik de winterdemonen door ommegangen te verjagen, want de winterdemonen zouden de nachtvorst veroorzaken.

Men riep bij die ommegangen Nerthus, ook Hertha, Herke, vrouw Wod en Freke, geheten aan. Nerthus was de godin van de oogst.

Ploeg en egge waren haar gewijd. Vrouw Wod komt van „vrouw van Wodan” en Freke van Frigga of Freya. In een heilig bosje stond haar wagen en meermalen in de loop van het jaar voerde men die wagen, getrokken door koeien (symbool van de vruchtbaarheid) door het land, een beeld van de godin meevoerende. Waar zij verscheen, mocht niet gevochten worden en werden feesten gevierd. Men vierde dan de heilige bruiloft van godin Nerthus met de priesters en de godin werd vertegenwoordigd door jonge meisjes. Het was dus een soort sacrale prostitutie, die we ook kennen van de Grieken door de hetaeren en van de Joden. Deze kenden de godsdienstige prostitutie, waarbij mannen en vrouwen zich in dienst van de godheid aan ontucht prijsgeven. In de Statenvertaling heten zij „hoeren” en „schandjongens”, wat eigenlijk „gewijden” moet zijn (Deut. 23 : 17, 1 Kon. 14 : 24, 2 Kon. 23:7.)

Bij terugkeer werden de wagen en het beeld van Nerthus in een meer gewassen en de slaven die de reiniging uitvoerden werden als mensenoffers aan de godin gedood.

Mogelijk staat het wassen van het beeld in verband met de heilige bruiloft van de godin, want werd het water uit een heilige bron of meer als vruchtbaar makend voor de vrouwen beschouwd, die de plaatsvervangsters van de godin waren.
De wagen stond in een heilig bosje, want de Germanen kenden geen tempels en de Romeinen verwonderden zich daarover, gewend als zij waren aan tempels. Ook kenden de Germanen geen beelden van goden. Wat men gevonden heeft, waren ruwe palen met alleen een aanduiding van een gelaat en geslachtskenmerken. De goden zaten volgens de Germanen niet in een hemel, maar woonden op Aarde in bomen, bronnen, bergen, wolken en vooral in moerassen.
In de moerassen offerde men aan de goden veldvruchten, dieren, mensen (vandaar de vele veenlijken) en wapens. De priesters „spraken” met de goden onder een eik (zoals de door Bonifacius gevelde Donar-eik), onder een rots, een menhir, binnen een kring stenen.

Wikipedia

Meer folklore bij: jaarfeesten: alle artikelen

.

Vrijeschool in beeld: jaarfeesten

.

2123

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.