VRIJESCHOOL – Opspattend grind (37)

.

opspattend grind

‘Handschrift drukt gevoelens uit’

Grafologen en pedagogen maken zich zorgen over toekomst van de handgeschreven tekst

 

 

Het handschrift wordt ernstig bedreigd volgens een kleine groep grafolo­gen, schrijfpedagogen en schoon­schrijvers. Als mensen al met de hand schrijven, dan vaak in blokletters, beweert schrijfdocent Greetje Arends, een van de drijvende krach­ten achter de ‘Dag van het handschrift‘.

Niet alleen pubers en volwassenen met hun smartphones en compu­ters verleren volgens haar het ver­bonden schrift. Ook op de basis­school komt het in de verdrukking. Leerkrachten zijn zo druk met taal en rekenen – de kerndoelen waarop de school wordt afgerekend – dat ze voor handschriftontwikkeling steeds minder tijd uittrekken.

Hard bewijs voor deze bewering ontbreekt. Maar het idee dat het in­dividuele schrift met lussen en ver­bindingslijnen langzaam verdwijnt, leeft breed. Het doktersbriefje, het boodschappenlijstje, de ansicht­kaart, de papieren brief, ze worden schaarser. Net als het krijtbord in de klas. De juf typt haar instructies vaak op het digitale bord.

Is het erg als kinderen minder in­tensief leren schrijven met de hand? Ze leren later toch gewoon typen? Maar dat is een heel andere vaardigheid, zegt orthodidact Wally van Grunsven. Samen met kinderneuroloog Charles Njiokiktjien doet zij onderzoek naar handschriftont­wikkeling. “Het met de hand schrij­ven is innerlijke spraak (denken) brengen op papier. De hand wordt het uitdrukkingsmiddel van gevoe­lens en dit heeft gevolgen voor het leren en het geheugen.” Zo hebben kinderen die een opstel met de hand schrijven een grotere woor­denschat en meer ideeën dan kin­deren die hun opstel typen.

Wie schrijft, onthoudt de tekst ook beter, zegt Sabrine van Everdingen van de Landelijke Vereniging Schoonschrijven. Zij doceert het vak Schrijven aan de Katholieke Pabo Zwolle. “Ik vertel mijn studen­ten dat ze aantekeningen moeten maken met de hand. Dan kun je er­gens een streep onder zetten, pijlen trekken, relaties leggen, structure­ren. Zo beklijft het beter. Schrijven is meer dan alleen lettertjes creë­ren. Het is hersengymnastiek.”

Betreurenswaardig dus, de langza­me teloorgang van het handschrift? Welnee, zegt Jos Biemans, hoogle­raar handschriftenkunde aan de Universiteit van Amsterdam. Na­tuurlijk moeten kinderen met de hand leren schrijven, al was het maar omdat ze andermans hand­schrift moeten kunnen lezen. Maar als ze daarna overgaan op ‘het digi­tale transport van taal’, dan is dat prima.

“Schrift is een middel, en geen doel op zich”, vindt Biemans. Dat de dokter zijn briefjes niet langer met zijn hanepoot krabbelt maar via de computer naar de apotheek stuurt, is winst: “Dat verkleint de kans dat ik iets verkeerds slik.”

In een getypte tekst kun je vol­gens Biemans ook veel van je per­soonlijkheid en gevoelens kwijt, en wie met tien vingers typt beschikt over een fijne motoriek. Het zijn, denkt hij, vooral de emoties en de nostalgie die de hang naar het handschrift versterken.

Weinig aandacht voor de pengreep

Leren kinderen goed genoeg schrijven op school? Op de Paulusschool in Utrecht krijgen ze in groep 3 en 4 nog net zo­veel schrijfles als vroeger, zegt leerkracht Margreet Vonk (55). “Maar aan de pengreep wordt weinig aandacht meer be­steed.” Zij vermoedt dat er een verschil is tussen oudere en jongere leerkrachten.

“De ouderen geven klassikale lessen: ze doen voor hoe je de k en h mooi doet, met even lan­ge lussen. Terwijl jongere leer­krachten eerder zeggen:

‘Maak die oefening in je werk­boek.’ Op de netheid in de schriftjes letten ze minder.”

Trouw, 23-01-2014

 

schrijven en lezen op deze blog: alle artikelen

 

Opspattend grind: alle artikelen

 

1190

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.

Advertenties

Een Reactie op “VRIJESCHOOL – Opspattend grind (37)

  1. Pingback: VRIJESCHOOL – Opspattend grind – alle artikelen | VRIJESCHOOL

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s