VRIJESCHOOL – Jaarfeesten – St. Nicolaas (25)

.

SNOEPGOED

In het sintnicolaassnoepgoed kunnen we nog het beste waarnemen wat de oor­spronkelijke bedoeling van dit inleidende midwinterfeest was.

Teruggaand naar de tijd vóór het chris­tendom hier te lande betekenis kreeg, werd in deze streken een feest gevierd dat grote verwantschap toont met ons feest van de goed-heilig-man. In zekere zin was het ook een kinderfeest, zij het een afscheidsfeest van het kind-zijn.

Vóór de grote Joelfeesten begonnen, had­den de inwijdingsplechtigheden plaats, waarbij de jongelingen die de geslachtsrijp­heid hadden bereikt, beproefd werden op moedig gedrag, uithoudingsvermogen, e.d., waarbij de roede niet werd gespaard (zo werd de roede tot zinnebeeld van de vrucht­baarheid), om daarna bij de eerstvolgende Joelfeesten onder de mannengemeenschap te worden opgenomen. Ook de jonge meis­jes werden voorbereid op de taak van jonge vrouw in de aanstaande echtverbin­tenis en gezinsvorming.

Ernstig werden de jonge mensen onder­houden (de meisjes door de oudere vrou­wen, de jongens door de wijze mannen) over hun toekomstige taak in het leven van hun stam en familie. Ze werden ge­wezen op hun verhouding met de hun omringende wereld en de sterrenwereld boven hen. Het afsluitingsfeest van de proeftijd viel omstreeks 5 december.

Zoals bij ieder feest nam het gebak een grote plaats in bij de viering. Aan de vooravond van de grote gebeurtenis had de moeder op de haardplaat onder het rookgat, die de verbinding met de sterren­wereld vormde, in het midden van de hut, koekjes, — wel primitief van vorm, maar duidelijk te herkennen — neergelegd.

De volgorde waarin ze lagen was die zoals de schepping ze liet ontstaan: zon, maan, boompje, de dieren: vis, vogel en viervoeter.

Men riep ieder afzonderlijk bij de naam en wanneer de jonge mensen dan neerknielden om deze symbolen te bekijken en zich de zin er van voor de geest te halen, strooide één der ouderen zeer kleine koekjes over hen uit als een sterrenregen, als om eraan te herinneren, dat ze verbonden waren met de sterrenwereld waaronder ze leefden.

Gedichten in stafrijm ter ere van Odin werden aangeheven. Daarop legde men zich ter ruste en als de nacht over dit alles was heengegaan, werden ze ’s ochtends ver­blijd met een grote koek in de ‘onbeholpen’ vorm van een mens. De jongens kregen een vrouwenfiguur, de meisjes een koek in de vorm van een man.

Wederom symbolisch, werd aan de jonge man en de jonge vrouw gegeven, dat, wat hun mensenbeeld op aarde volledig kon maken. Zo gingen ze de Joeltijd tegemoet in een nieuwe waardigheid, om deel te ne­men aan de offer- en vereringsfeesten van Odin, de op zijn witte paard door de wol­ken rijdende grote geest (gehuld in een wijde mantel, dragende een eerbiedwaardi­ge witte baard).

Deze figuur werd later gekerstend en de heilige Nicolaas, bisschop van Myra bood een goede plaatsvervanger voor Odin. Vele oude gebruiken bleven in zwang, maar ver­loren op den duur hun diepe betekenis.

Gaan we bovengenoemde beelden nog eens na en vergelijken we die met elkaar: de schoorsteen, de naamroeping en tegen­woordige chocoladeletter, de roede, het snoepgoed zoals suikerbeesten, strooigoed, taaipop, vrijers en vrijsters, enz., dan blij­ken  gebruiken en symbolen zinvol samen te hangen.

(Fr.Hardam-v.Omme, Jonas, nadere gegevens ontbreken; hier en daar onleesbare zinnen, door mij aangevuld)

.

Sint-Nicolaasalle artikelen

Jaarfeestenalle artikelen

VRIJESCHOOL in beeld: Sint-Nicolaas

.

364-343

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.

Advertenties

Een Reactie op “VRIJESCHOOL – Jaarfeesten – St. Nicolaas (25)

  1. Pingback: VRIJESCHOOL – JAARFEESTEN – St. Nicolaas – alle artikelen | VRIJESCHOOL

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s