.
Als Rudolf Steiner in 1919 de cursussen geeft voor de op- en inrichting van de eerste vrijeschool in Stuttgart, worden uiteraard ook de vakken genoemd die onderwezen gaan worden.
Het was in die tijd gebruikelijk dat in het ‘openbare’ onderwijs – laat ik voor het gemak maar zeggen: dominee of pastoor – onderwijs gaven over de geloofsrichting die zij vertegenwoordigden: die dienst die ze aan hun god wilden bewijzen, dus godsdienstonderwijs.
De kinderen die naar de vrijeschool komen, krijgen geen antroposofische godsdienst. Steiner wil van de vrijeschool geen wereldbeschouwelijke school maken, ‘slechts’ een methodeschool.
Dat heeft hij vele keren benadrukt!
GA 298 Gedeeltelijk vertaald. Wat niet werd vertaald staat op deze blog. Zie inhoudsopgave
Ansprache Rudolf Steiners bei der Eröffnung der
Freien Waldorf schule
Toespraak van Rudolf Steiner bij de opening van vrije waldorfschool
Stuttgart, 7 september 1919
Aber ehrlich werden wir einhalten, was wir gelobt haben: daß die verschiedenen religiösen Bekenntnisgesellschaften, die von sich aus den Religionsunterricht erteilen sollen, ihre Weltanschauungsprinzipien in unsere Schule hineintragen können. Wir wollen nur abwarten, ob, ebensowenig wie wir stören werden im geringsten dasjenige, was so als Weltanschauung hereingetragen werden soll in unsere Schule, ob ebensowenig dasjenige gestört wird, was wir, in bescheidenster Weise vorläufig nur, als eine Kunst hineintragen wollen.
En wij zullen eerlijk onze belofte houden dat er in onze school plaats zal zijn voor de principes van de verschillende religieuze richtingen, die zelf zorg zullen dragen voor het godsdienstonderwijs. En wij willen afwachten of – net zoals wij op geen enkele wijze de wereldbeschouwingen zullen hinderen die op deze wijze onze school zullen binnenkomen – datgene gehinderd zal worden wat wij, voorlopig slechts op heel bescheiden wijze, als kunst in de school willen brengen. Want we weten: eerst zullen mensen moeten begrijpen dat uit een geestelijk wereldbeeld een opvoedkunst kan ontstaan in pedagogische, methodische, didactische zin, voordat ze werkelijk inzicht kunnen hebben in vraagstukken rond wereldbeschouwingen en hun onderlinge relaties. We zullen dus geen school stichten die een bepaalde wereldbeschouwing uitdraagt. We zullen proberen met de Waldorfschool een ‘opvoedkunstzinnige’ school te creëren.
GA 298/33
Vertaald/54
Ansprache am Elternabend
Toespraak op de ouderavond
Stuttgart, 9 mei 1920
Blz. 128/129
Immer wieder müssen wir sagen: Es ist uns gar nicht darum zu tun, etwa Anthroposophie in die Schule hineinzutragen. Darüber werden sich die Eltern nicht zu beklagen haben, daß wir Anthroposophie als Weltanschauung in die Schule hineintragen wollen. Aber gerade so, wie wir es vermeiden, Weltanschauung, Anthroposophie in die Schule hineinzutragen, möchten wir es anstreben, diejenige pädagogische Geschicklichkeit, die nur kommen kann aus anthroposophischer Durchbildung, in der Handhabung des Unterrichts, in der Behandlung des Kindes geltend zu machen. – Wir haben die katholischen Kinder dem katholischen Pfarrer zur Verfügung gestellt, die evangelischen Kinder dem evangelischen Pfarrer, und wir haben den freien Religionsunterricht nur für diejenigen, deren Eltern ihn eben suchen. Auch das ist vollständig freigestellt; er ist eingerichtet nur für die Kinder, die wahrscheinlich in der Mehrzahl sonst überhaupt an keinem Religionsunterricht teilnehmen würden. Also darauf legen wir nicht das Hauptgewicht. Dasjenige, was wir in bezug auf die Weltanschauung zu sagen haben, das ist für
Erwachsene.
Steeds opnieuw moeten we zeggen: het gaat ons er helemaal niet om, om zo’n beetje de antroposofie de school in te halen. De ouders zullen zich er niet over te beklagen hebben dat wij antroposofie als wereldbeschouwing op school willen brengen. Maar net zoals we vermeiden wereldbeschouwing, antroposofie in de school te halen, willen we er graag naar streven de pedagogische vaardigheden die alleen uit een gedegen antroposofische studie kunnen ontstaan, bij het lesgeven, bij hoe we met het kind omgaan, toe te passen. Voor de katholieke kinderen kunnen de katholieke pastoors komen, voor de evangelische kinderen de dominees en we hebben het vrije godsdienstonderwijs alleen voor de kinderen van wie de ouders dit zoeken. Ook dat is helemaal vrij; het is alleen voor de kinderen georganiseerd die waarschijnlijk als grootste groep helemaal aan geen enkel godsdienstonderwijs zouden deelnemen. Dus dat weegt voor ons niet het zwaarst. Wat we over de wereldbeschouwing hebben te zeggen, is voor de volwassenen.
GA 289/128
Op deze blog vertaald/128
.
Rudolf Steiner: godsdienstonderwijs alle artikelen
Rudolf Steiner: alle artikelen op deze blog
Menskunde en pedagogie: alle artikelen
Opvoedingsvragen: alle artikelen
Vrijeschool in beeld: alle beelden
.
3489-3284
.
.
.
.
VRIJESCHOOL 