VRIJESCHOOL – Nederlandse taal – woordallerlei (103)

.

(Voor: vanaf klas 6)

Er zijn altijd wel gelegenheden om in je klas iets interessants te vertellen, of wat misschien minder interessant is, toch interessant(er) te maken.

Dat kan bv. te maken hebben met ‘de actualiteit’.

Zo’n belangrijk onderwerp is deze tijd de ‘anderhalve meter samenleving’. 
Een eerste vraag zou al kunnen zijn: hoe schrijf je zo’n woord eigenlijk. 

De gouden regel is vrijwel altijd: 1 ding = 1 woord. En ook hier: je schrijft: anderhalvemetersamenleving.

Onze spelling ziet er heel vaak niet consequent uit, al is voor de schrijfwijze altijd wel een uitleg te vinden. Maar voor leerlingen is het niet makkelijk om alles uit elkaar te houden en te onthouden. (En ook voor volwassenen niet)

Anderhalve meter schrijf je niet aan elkaar. Schrijf je cijfers, 1,5, dan is ook de afkorting van meter  m  daar los van en bij die afkorting staat geen punt, zoals bijvoorbeeld wél bij bv. (Laat je de punt daar weg: bv  dan bedoel je een ‘besloten vennootschap’ – dat schrijf je niet met hoofdletters: BV  want dat staat voor bekende Vlaming).

Boeiend is ook vaak hoe woorden zijn ontstaan, waar ze vandaan komen.

Graffiti

kan op veel manieren worden uitgesproken

Wie graffiti met een a-klank en het accent op ‘fi’ uitspreekt, bootst de Italiaanse uitspraak van graffiti na. In die taal is graffiti het meervoud van graffito, een archeologische term voor lijntekeningen en inscripties uit de oudheid. Zulke inscripties werden gemaakt door een donkere achtergrond met witte mortel te bedekken waar vervolgens lijnen of letters in werden gekrast. Graffito gaat via het Italiaanse werkwoord graffiare (krassen) en het Latijnse woord graphium (schrijfstift) terug op het Griekse woord voor schrijven: graphein.
In deze archeologische betekenis ontleende het Nederlands graffito (en graffiti) rond 1900 aan het Italiaans.

Rond 1960 namen we graffiti opnieuw over, maar nu uit het Engels. In die taal was het Italiaanse leenwoord graffiti na 1877 courant geworden ter aanduiding van hedendaagse opschriften en tekeningen op muren. In het Engels wordt graffiti weliswaar vaak uitgesproken met een e-klank, maar met de klemtoon op de tweede lettergreep. De uitspraak waarbij de eerste lettergreep beklemtoond wordt, is typisch Nederlands.

Wie moderne ‘straatversieringen’ bedoelt, kan in onze taal graffiti op velerlei manieren uitspreken. Met een a-klank en het accent op de tweede lettergreep of met een e-klank en het accent op de eerste lettergreep. Zelfs de Engelse uitspraak wordt gebruikt. Ook in een ander opzicht is graffiti uitzonderlijk: hoewel graffiti eigenlijk een meervoud is, lees je namelijk ook weleens over ‘een graffiti’ die op een muur gezet is. Ook dat gebruik van graffiti is breed geaccepteerd.

Nederlandse taalwoordallerlei

Nederlandse taalspelling

Nederlandse taalalle artikelen 

 

 

 

 

 

 

 

 

Wat op deze blog staat.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ritritmeme

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.